Fitch'ten küresel piyasalara çifte alarm: Yapay zeka balonu uyarısı

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, üçüncü çeyrek Küresel Risk Görünümü raporunda küresel kredi piyasalarını tehdit eden iki önemli riske dikkat çekti. Kuruluş, yapay zeka sektöründeki hızla yükselen değerlemelerin Dotcom dönemine benzer bir varlık balonu oluşturabileceği uyarısında bulunurken, ABD-İran geriliminin de küresel ekonomi üzerinde yeni baskılar yaratabileceğini değerlendirdi.

Yapay zeka yatırımlarında balon riski

Fitch'e göre teknoloji şirketlerinin yapay zeka alanındaki sermaye harcamaları, gelecekte elde edilmesi beklenen getirilerin önüne geçmiş durumda.

Raporda, S&P 500 endeksinin döngüsel olarak düzeltilmiş fiyat/kazanç (CAPE) oranının 1990'ların sonundaki Dotcom balonu dönemindeki seviyelere yaklaştığı belirtilirken, yapay zeka yatırımlarındaki aşırı değerlemelerin küresel piyasalarda sert bir düzeltme riskini artırdığı ifade edildi.

Kuruluş, beklenen gelirlerin gerçekleşmemesi, düzenleyici adımların sıkılaşması veya iş gücü piyasasında yaşanabilecek sorunların teknoloji hisselerinde uzun soluklu satışları tetikleyebileceği uyarısını yaptı.

Teknoloji devleri 182 milyar dolarlık tahvil ihraç etti

Rapora göre yapay zeka altyapısına yönelik yatırımlar, tahvil piyasalarında da güçlü bir hareketlilik yarattı. ABD'de kurumsal tahvil ihraçları 2026'nın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26 artarken, Amazon, Alphabet, Nvidia, Meta, Oracle ve SpaceX'in toplam 182 milyar dolarlık yatırım yapılabilir seviyede tahvil ihraç ettiği belirtildi.

Fitch ayrıca Alphabet, Amazon, Meta ve Microsoft'un sermaye harcamalarının bu yıl yüzde 75'in üzerinde artarak yaklaşık 700 milyar dolara ulaşmasının beklendiğini aktardı.

ABD-İran gerilimi ve enerji fiyatları öne çıktı

Kuruluş, jeopolitik risklerin de küresel kredi görünümü açısından önemini koruduğunu belirtti. Raporda, ABD ile İran arasında tırmanan gerilim ve Hürmüz Boğazı'nın kapanması ihtimalinin enerji fiyatlarını yükselterek küresel büyüme ve enflasyon üzerinde ilave baskı oluşturabileceği ifade edildi. Fitch, küresel ekonominin 2026 yılında yüzde 2,4 büyümesini, ABD'de yıllık enflasyonun ise yıl sonunda yüzde 3,7 seviyesine yükselmesini bekliyor.

İklim riskleri de gündemde

Fitch, güçlü bir El Nino etkisinin kuraklık, sel ve şiddetli fırtınaları artırabileceğini belirterek bunun gıda ve tarım maliyetlerini yükseltebileceğine dikkat çekti. Raporda yükselen gıda fiyatlarının özellikle yüksek borç yüküne sahip ülkelerin kamu maliyesi üzerinde ilave baskı oluşturabileceği ve küresel kredi görünümünü olumsuz etkileyebileceği değerlendirildi.