Savaş maliyetleri uçurdu: Tekstil sektörü çareyi geri dönüşümde buldu

ABD, İsrail ve İran hattında yaşanan gerilimlerin tetiklediği enerji maliyetleri, tekstil sektöründe ham madde krizine yol açtı.

Dünya'da yer alan habere göre, Petrol türevi ürünlerdeki fiyat artışları, polyester ve pamuk gibi temel maddelerin maliyetlerini katlarken, üreticileri alternatif çözümlere yönlendirdi. Amerikan pamuk vadelileri son 70 günlük süreçte yüzde 32 yükseliş gösterdi. Sektördeki bu maliyet baskısı, tekstil atıklarından elde edilen geri dönüştürülmüş (rejenere) ipliğe olan talebi son iki ayda belirgin bir şekilde artırdı.

Sentetik elyafın fiyatı yüzde 70 arttı

Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan rejenere iplik üreticisi Mehmet Serbülent Karabulut, petrol bazlı sentetik elyaf fiyatlarında ciddi bir artış yaşandığını belirtti. Elyafın kilogram fiyatının 1,70 dolara çıktığını söyleyen Karabulut, "Ham madde maliyeti arttığı için bu durum doğrudan polyester iplik fiyatlarına yansıyor. Pamuk ve polyester arasındaki fiyat makası çok daraldı. Tekstilciler polyesterden pamuğa yönelse de, pamuk fiyatlarının da çok yüksek olması nedeniyle daha düşük maliyetli rejenere iplikler ön plana çıktı." dedi. Pandemi sonrası durağanlaşan pazarın, savaşın etkisiyle son iki ayda yeniden hareketlendiğini ve iş hacimlerinin yüzde 30 arttığını sözlerine ekledi.

Üretimin kalbi Uşak'ta atıyor

Türkiye, 2025 yılında gerçekleştirdiği yaklaşık 2,2 milyar dolarlık iplik ihracatıyla dünyada ilk beş ülke arasında yer alıyor. Küresel tekstil geri dönüşüm pazarının 2025 itibarıyla 5,6 milyar dolara ulaştığını belirten Karabulut, Türkiye'nin bu alanda çok güçlü bir altyapıya sahip olduğunu vurguladı. Ülke genelindeki atık geri dönüşüm lisanslı 150'ye yakın firmanın büyük bir kısmı Uşak, Gaziantep ve Kahramanmaraş'ta bulunuyor. Üretimin yüzde 80'i ise yılda yaklaşık 900 bin ton tekstil atığının işlenip ekonomiye kazandırıldığı Uşak'ta gerçekleşiyor.

Güney Amerika'dan 'Made in Türkiye' talebi

Rejenere iplik pazarında Avrupa, Kuzey Afrika ve Güney Amerika öne çıkıyor. Karabulut, Brezilya, Şili ve Kolombiya gibi Güney Amerika ülkelerindeki toptancıların Türk ürünlerini Çin menşeli ürünlere göre daha kaliteli bulduğunu ve güvendiğini belirtti. Hatta Şili'deki bir müşterinin ürün ambalajlarında özel olarak "Made in Türkiye" etiketinin yer almasını istediğini aktardı. Ayrıca rejenere iplikte boya maliyetinin olmamasının da üreticilere büyük bir fiyat avantajı sağladığı ifade edildi.

Yeşil Mutabakat yeni fırsatlar sunuyor

Avrupa Birliği'nin Yeşil Mutabakat çerçevesinde tekstil geri dönüşümüne büyük önem verdiğini hatırlatan Karabulut, Türkiye'nin ilerleyen süreçte bu dönüşümden ciddi bir pay alabileceğini söyledi. Kumaş atıklarının yeniden kullanılır hale getirilmesiyle çevreye de büyük bir katkı sağlandığını belirten Karabulut, Global Recycled Standard (GRS) sertifikasına sahip firmaların Avrupa pazarında daha fazla aranan tedarikçiler haline geleceğini değerlendirdi.

Z Raporu

Deutsche Bank'tan Merkez Bankası analizi: Enflasyon hedefleri daha gerçekçi bulundu