Reddi miras yapanlar dikkat: Borçtan kurtulurken maaşınızdan olmayın

Borçları mal varlığından fazla olan kişilerin mirasçıları için “reddi miras” önemli bir hukuki seçenek olarak öne çıkıyor. Ancak mirası reddeden kişilerin sosyal güvenlik haklarını kaybedip kaybetmeyeceği kamuoyunda en çok merak edilen konular arasında yer alıyor.

Mevzuata göre, bir kişinin vefatının ardından mirası reddetmek isteyen mirasçıların üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurması gerekiyor. Yasal mirasçılar için süre, ölümün öğrenildiği tarihten itibaren başlıyor.

Vasiyetnameyle mirasçı olarak belirlenen kişilerde ise üç aylık süre, durumun resmi olarak bildirilmesiyle işlemeye başlıyor.

Bazı durumlarda miras otomatik reddedilmiş sayılıyor

Mirası reddetmek için üç ay içinde, mirasın bulunduğu yerin sulh mahkemesine başvuru yapılması gerekir. Yasal mirasçılar açısından üç aylık süre miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihten başlar. Yargıtayın içtihatlarına göre, ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise miras reddedilmiş kabul edilir. Bu durum zımni ret sayılır ve mirasçıların reddi miras için dava açmalarına gerek kalmaz.

Dul ve yetim aylığı alınabiliyor

Mirası reddeden kişinin, ölen kişiden kaynaklı sosyal güvenlik hakları ortadan kalkmaz. Borçları mal varlığından çok olduğu için reddi miras yapan dul eş ile hak sahibi çocukları, dul ve yetim aylığı bağlatabilirler. Mirası reddetmek, ölüm aylığı hakkına engel teşkil etmez. Bu noktada şu soru akla gelebilir: Alacaklı, ölen kişinin borcunu tahsil etmek için eş ve çocuklarına bağlanan ölüm aylığına haciz koydurabilir mi? Hayır, koyduramaz.

Reddi miras yapmış kişilerin dul ve yetim aylıklarına, ölen kişinin borcundan dolayı hiçbir şekilde haciz konulamaz.

Emekli ikramiyesinde kritik ayrım

Reddi miras yapan kişilerin emekli ikramiyesi alma hakkı duruma göre değişiyor. Emekli Sandığı Kanununun 89’uncu maddesinin 7’nci fıkrasına göre, emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmadan ölen iştirakçiler için hesaplanan emekli ikramiyesinin tamamı, ölüm aylığına hak kazanan dul ve yetimlere, hisseleriyle orantılı olarak ödenir.

Emekli Sandığı Kanununa göre, bu bir miras değil sosyal güvenlik hakkıdır. Mirası reddetmiş olsa bile ölen kişiden dolayı dul ve yetim aylığı alma hakkı bulunanlar emekli ikramiyesini alırlar. Alacaklılar, bu emekli ikramiyesine haciz koyamazlar. Ancak, aynı maddenin 10’uncu fıkrasına göre, miras bırakan memur emeklilik dilekçesi vermiş ancak ikramiye ödenmeden önce vefat etmişse, hesaplanan ikramiye artık sosyal güvenlik hakkı olmaktan çıkıp miras kabul edilir.

Kıdem tazminatı terekeye dahil ediliyor

İş Kanunu’na tabi çalışanların ölümünde ödenen kıdem tazminatı ise sosyal güvenlik hakkı değil, doğrudan miras olarak kabul ediliyor.

Bu nedenle kıdem tazminatı terekeye dahil edilirken, alacaklılar da bu tutar üzerinde hak sahibi olabiliyor. Reddi miras yapan mirasçılar ise kıdem tazminatı üzerinde herhangi bir hak iddia edemiyor.