Türkiye-Bulgaristan ticareti 8 milyar doları aştı

Yaklaşık 6,4 milyonluk nüfusuyla Bulgaristan, Avrupa Birliği’nin en küçük ekonomilerinden biri olsa da son yıllarda istikrarlı büyüme performansıyla dikkat çekiyor. 1880 yılında 2 milyon olan ülke nüfusu, bugün yaklaşık 6,4 milyon seviyesinde bulunuyor. Nüfus artışı yavaşlasa da Bulgaristan ekonomisi son dönemde büyümesini sürdürüyor. Ülke ekonomisi 2025 yılında yüzde 3,1 büyürken, 2024’te büyüme yüzde 2,8 olarak gerçekleşti. Böylece Bulgaristan ekonomisi 1996-2025 döneminde ortalama yüzde 2,87 büyüme kaydetti.

Ekonominin toplam büyüklüğü de son yıllarda kademeli olarak artıyor. Dünya Bankası verilerine göre Bulgaristan’ın gayrisafi yurt içi hasılası 2024 yılında 112,21 milyar dolar seviyesine ulaştı. Bu büyüklük küresel ekonominin yaklaşık yüzde 0,11’ine karşılık geliyor. Kişi başına düşen milli gelir ise 2024 itibarıyla 10 bin 89 dolar seviyesinde bulunuyor. Bu seviye küresel ortalamanın yaklaşık yüzde 80’ine denk geliyor.

Son yirmi yıllık dış ticaretine baktığımızda Bulgaristan’ın küresel ticaretle entegrasyonunun belirgin biçimde güçlendiği görülüyor.

Enflasyon tarafında ise son dönemde belirgin bir yavaşlama görülüyor. Bulgaristan’da yıllık enflasyon Şubat 2026’da yüzde 3,3’e gerileyerek Aralık 2024’ten bu yana en düşük seviyesine indi. Ocak ayında yıllık enflasyon yüzde 3,5 seviyesindeydi. Aylık bazda tüketici fiyatları Şubat ayında yüzde 0,3 artış gösterirken, bu oran Ocak ayında yüzde 0,6 olarak gerçekleşmişti. Fiyat artışlarının özellikle konut ve hizmetler, eğlence, restoran ve konaklama gibi kalemlerde yavaşladığı görülürken; ulaştırma ve iletişim kalemlerinde ise fiyatların düşmeye devam ettiği dikkat çekiyor.

Bulgaristan’ın Dış Ticareti, 2004 2024 (Milyon Dolar)

Ticarette hızlı büyüme

Son yirmi yıllık dış ticaretine baktığımızda Bulgaristan’ın küresel ticaretle entegrasyonunun belirgin biçimde güçlendiği görülüyor. 2004 yılında yaklaşık 9,9 milyar dolar seviyesinde olan ihracat, 2024 itibarıyla 46,6 milyar dolara ulaşarak yaklaşık beş katına yakın bir artış kaydetti. Aynı dönemde ithalat da hızlı bir yükseliş göstererek 14,4 milyar dolardan 53,8 milyar dolara çıktı. Bu gelişme, Bulgaristan’ın Avrupa üretim zincirlerine daha güçlü biçimde entegre olduğunu ve sanayi üretimine dayalı ticaret kapasitesinin genişlediğini ortaya koyuyor.

Bununla birlikte veriler, ticaret açığının Bulgaristan ekonomisinde kalıcı bir eğilim oluşturduğunu da gösteriyor. 2004 yılında 4,5 milyar dolar olan dış ticaret açığı, bazı yıllarda daralsa da genel olarak varlığını korudu. Küresel ticaretin hızlandığı dönemlerde ithalatın ihracattan daha hızlı artması bu eğilimi güçlendirdi. Nitekim 2008 yılında ticaret açığı 14,5 milyar dolara kadar yükselirken, küresel finans krizinin etkisiyle ticaret hacminin daraldığı 2009 yılında açık 6,8 milyar dolara geriledi.

Son yıllarda ise Bulgaristan’ın dış ticaretinde yeniden güçlü bir genişleme dikkat çekiyor. 2021’de ihracat 41,3 milyar dolara, 2022’de ise 50,2 milyar dolara ulaşarak tarihî zirvelerden birini gördü. Buna karşılık ithalatın 58 milyar dolara yaklaşması, ticaret açığının yeniden genişlemesine yol açtı. 2024 yılı itibarıyla ihracat 46,6 milyar dolar, ithalat ise 53,8 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken, ticaret açığı 7,1 milyar dolar olarak kaydedildi.

Ticaretin yönü Avrupa, tedarik Çin

Bulgaristan’ın dış ticaret partnerlerine bakıldığında, ülkenin ticaretinin büyük ölçüde Avrupa merkezli bir yapı sergilediği görülüyor. 2024 yılı verilerine göre Bulgaristan’ın ihracatında Almanya 7,1 milyar dolarla ilk sırada yer alıyor ve toplam ihracatın yüzde 16’sını oluşturuyor. Almanya’yı 4,6 milyar dolarla Romanya ve 3,2 milyar dolarla İtalya izliyor. Türkiye ise 3,19 milyar dolarlık ihracat ve yüzde 7,1 pay ile Bulgaristan’ın en önemli ihracat pazarlarından biri konumunda bulunuyor.

2024 yılı verilerine göre Bulgaristan’ın ihracatında Almanya 7,1 milyar dolarla ilk sırada yer alıyor ve toplam ihracatın yüzde 16’sını oluşturuyor.

İthalat tarafında ise tablo kısmen farklılaşıyor. 2024 yılında Bulgaristan’ın en fazla ithalat yaptığı ülke 5,6 milyar dolarla Çin olurken, Çin toplam ithalatın yaklaşık yüzde 11’ini oluşturuyor. Çin’i 5,5 milyar dolarla Almanya ve 4,7 milyar dolarla Türkiye takip ediyor. Türkiye’nin Bulgaristan’ın ithalatındaki yüzde 8,8’lik payı, iki ülke arasındaki ticaretin karşılıklı ve yoğun bir yapıya sahip olduğunu gösteriyor. İtalya ve Romanya da Bulgaristan’ın ithalatında önemli paya sahip diğer Avrupa ülkeleri arasında yer alıyor.

Bulgaristan’ın En Fazla İhracat Yaptığı Ülkeler, 2024 - Bulgaristan’ın En Fazla İthalat Yaptığı Ülkeler, 2024

Genel ticaret yapısına bakıldığında, Bulgaristan’ın dış ticaretinde Avrupa Birliği ülkelerinin ağırlığı dikkat çekiyor. Buna karşılık Çin, sanayi ürünleri ve ara mallarında önemli bir tedarikçi olarak öne çıkıyor. Türkiye ise hem ihracat hem ithalat tarafında üst sıralarda yer alarak Bulgaristan’ın en önemli ticaret ortaklarından biri olmayı sürdürüyor.

Bulgaristan’ın Fasıllara Göre Dış Ticareti - 2024

Sanayi ve enerji odaklı ticaret yapısı

Bulgaristan’ın fasıl bazında dış ticaret yapısı incelendiğinde, ülkenin ihracatında sanayi ürünleri ile hammadde ağırlıklı bir yapı öne çıkıyor. 2024 yılında Bulgaristan’ın en büyük ihracat kalemi 5,1 milyar dolar ile elektrikli ve elektronik ekipman oldu. Bu kalem toplam ihracatın yaklaşık yüzde 11’ini oluşturuyor. Onu 4,7 milyar dolarlık ihracat ve yüzde 10 pay ile bakır izliyor. Metal ve hammadde ihracatının güçlü seyri, Bulgaristan’ın özellikle Avrupa sanayi üretim zincirlerinde ara malı tedarikçisi rolünü güçlendirdiğini gösteriyor.

Enerji ürünleri de Bulgaristan’ın dış ticaretinde önemli bir yer tutuyor. Mineral yakıtlar ve petrol türevleri 3,6 milyar dolarlık ihracatla yüzde 7,8 paya sahip olurken, aynı büyüklükte ihracat gerçekleştiren makine ve kazanlar da yaklaşık yüzde 7,7 pay ile öne çıkan kalemler arasında bulunuyor. Hububat, kara taşıtları ve plastik ürünler ise daha sınırlı paylarla Bulgaristan’ın ihracat sepetini tamamlayan diğer ürün grupları arasında yer alıyor.

İthalat tarafında ise enerji ve sanayi ekipmanları belirleyici rol oynuyor. 2024 yılında Bulgaristan’ın en büyük ithalat kalemi 6,6 milyar dolar ile mineral yakıtlar ve petrol türevleri oldu ve toplam ithalatın yaklaşık yüzde 12’sini oluşturdu. Onu 5,9 milyar dolarlık ithalat ve yüzde 11 pay ile elektrikli ve elektronik ekipman izledi. Makine ve nükleer reaktörler de 5,1 milyar dolar ve yüzde 9,6 pay ile ülkenin sanayi üretimi için kritik ithalat kalemlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Veriler, Bulgaristan ekonomisinin dış ticaret yapısında enerji ithalatına bağımlılığın sürdüğünü, buna karşılık ihracatta sanayi ekipmanları, metaller ve ara mallarının belirleyici bir rol oynadığını gösteriyor. Bu yapı, Bulgaristan’ın Avrupa üretim ağlarında hem sanayi ara malları tedarikçisi hem de enerji ithalatçısı bir ekonomi olarak konumlandığını ortaya koyuyor.

Türkiye- Bulgaristan Ticareti- 2025

İkili ticarette enerji ve sanayi belirleyici

Türkiye ile Bulgaristan arasındaki ticaret son yıllarda güçlü bir büyüme eğilimi sergiliyor. 2015 yılında yaklaşık 1,67 milyar dolar olan Türkiye’nin Bulgaristan’a ihracatı, 2025 yılı itibarıyla 5,57 milyar dolara yükseldi. Aynı dönemde Bulgaristan’dan yapılan ithalat ise 2,25 milyar dolardan 2,87 milyar dolara çıktı. Bu gelişmeyle birlikte iki ülke arasındaki ticaret hacmi hızla genişlerken, ticaret dengesi de giderek Türkiye lehine güçlenmeye başladı. Nitekim 2015 yılında Türkiye aleyhine 578 milyon dolar olan ticaret dengesi, izleyen yıllarda tersine dönerek 2025 yılında yaklaşık 2,7 milyar dolar fazla verilmesine imkân tanıdı.

Özellikle 2020 sonrasında ticaret hızla ivme kazandı. 2020 yılında Türkiye’nin Bulgaristan’a ihracatı 2,63 milyar dolar seviyesinde bulunurken, 2021’de 3,95 milyar dolara, 2022’de ise 4,72 milyar dolara yükseldi. Son yıllarda ticaret hacmindeki artışın devam ettiği görülürken, Bulgaristan Türkiye’nin Balkanlar’daki en önemli ticaret ortaklarından biri olmayı sürdürüyor.

Türkiye’nin Bulgaristan ile Dış Ticareti (Milyon Dolar)

2025 yılı itibarıyla iki ülke arasındaki ticaretin ürün yapısı incelendiğinde ise enerji ürünleri, metaller ve sanayi ara mallarının belirleyici olduğu görülüyor. Türkiye’nin Bulgaristan’a ihracatında 850 milyon dolar ile mineral yakıtlar ve petrol türevleri ilk sırada yer alıyor. Bu kalemi 420 milyon dolar ile bakır ve bakırdan eşyalar, 413 milyon dolar ile cevher ve metal hurdaları izliyor. Makinalar, demir-çelik ürünleri, plastikler ve elektrikli cihazlar da Türkiye’nin Bulgaristan pazarına gönderdiği önemli sanayi ürünleri arasında bulunuyor. Bulgaristan’dan Türkiye’ye yapılan ithalatta ise 1,06 milyar dolar ile bakır ve bakırdan yapılmış ürünler öne çıkıyor. Onu mineral yakıtlar, yağlı tohumlar ve bitkisel ürünler, kakao ürünleri ve sanayi ara malları takip ediyor. Elektrikli cihazlar, kimyasallar ve makinalar da Bulgaristan’dan Türkiye’ye yapılan ithalatın önemli kalemleri arasında yer alıyor.

Son yıllarda ticaret hacmindeki artışın devam ettiği görülürken, Bulgaristan Türkiye’nin Balkanlar’daki en önemli ticaret ortaklarından biri olmayı sürdürüyor.

Bu yapı, iki ülke arasındaki ticaretin büyük ölçüde enerji, metal ve sanayi ara malları etrafında şekillendiğini ortaya koyuyor. Coğrafi yakınlık ve güçlü lojistik bağlantılar sayesinde Türkiye ile Bulgaristan arasındaki ticaret, Balkanlar ile Avrupa arasındaki üretim ve tedarik zincirlerinde önemli bir bağlantı noktası olma niteliğini taşıyor.

Bu yazının başlığı, yazardan bağımsız olarak editoryal bir şekilde hazırlanmıştır.