Suat Ögüt'ün Gazze esinli yer altı mozaiği Paltz Bienali'nde

Sanatçı Suat Ögüt, Hollanda'nın Soest kentinde düzenlenen Paltz Bienali'nin 2026 edisyonu için "Anatomy of Belonging" (Aidiyetin Anatomisi) adını verdiği bir yer altı mozaik enstalasyonu üretti.

Eser, 2022'de Gazze'de yaşanan gerçek bir hikâyeden besleniyor: Filistinli çiftçi Salman al-Nabahin'in zeytin ağaçlarının kök salamamasına şaşırarak toprağı kazması ve karşısına 5.-7. yüzyıllar arasında üretilmiş bir Bizans dönemi mozaik tabanı çıkması. Ögüt bu küçük hikâyeyi; aidiyet, yerinden edilme ve kültürel hafıza üzerine sessiz bir görsel meditasyona dönüştürüyor. 

Toprağın altında melez bir anatomi

Sanatçı, görünenin değil görünmeyenin peşinde. Halka kapalı tutulan beş hektarlık Landgoed De Paltz arazisinde toprağın altına gömdüğü mozaikte; zeytin kökleriyle mantar miselyum ağlarının iç içe geçtiği hibrit bir anatomi sunuluyor. Akdeniz coğrafyasının ve kültürel hafızanın simgesi olan zeytin ağacı, burada yabancı bir toprakta kök salmaya çalışan yer değiştirmiş bir varlık olarak yeniden kurgulanıyor. Köklerin mantar ağlarıyla simbiyotik biçimde büyümesi; uyum sağlayan, bağ kuran ve hayatta kalan diasporik yaşam biçimlerinin bir metaforu olarak okunabiliyor.

Suriyeli mozaik ustasıyla iş birliği

Çalışma, geleneksel taş mozaik tekniklerini koruyan Suriyeli mozaik ustası Abdurrahman Hamid ile birlikte üretildi. Doğal taş kullanılarak hazırlanan parçalar, mozaik geleneğinin yüzyıllar arasındaki sürekliliğini eserin maddi yapısına da işliyor.

 Eser büyük ölçüde görünmez kalıyor; ziyaretçiler tıpkı Gazze'deki çiftçinin yaptığı gibi, eseri kendi başlarına keşfetme eylemine davet ediliyor. Aidiyet burada sabit bir duygu olarak değil; hafıza, yerinden edilme ve bağ kurma arasında süregelen kırılgan bir müzakere olarak konumlandırılıyor.

Paltz Bienali 2026 ve sanatçı hakkında

Bu yıl altıncısı düzenlenen Paltz Bienali, normal koşullarda halka kapalı olan De Paltz arazisinde 9 Mayıs – 21 Haziran 2026 tarihleri arasında, yalnızca cumartesi ve pazar günleri 11.00–18.00 saatleri arasında ziyaret edilebiliyor.

 Sergi, sekiz sanatçının arazinin doğal yapısıyla diyalog kurarak ürettiği yerleştirmeleri kapsıyor. 1986'da Diyarbakır'da doğan ve halen Amsterdam'da yaşayan Suat Ögüt, Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi mezunu olup 2014'ten bu yana Amsterdam'daki bağımsız sanat girişimi Corridor Project Space'in kurucu ortakları arasında yer alıyor. Sanatçı; göç, kimlik ve siyasi hafıza temalarını ele alan işleriyle tanınıyor.

📸: @robinmeyer_artdoc