Bireysel Emeklilik (BES) sisteminde gizli kayıp riski: Bunu yapmayı sakın unutmayın

Türkiye’de tasarruf sahiplerinin sık tercih ettiği Bireysel Emeklilik Sistemi (BES), devlet katkısı ve uzun vadeli yatırım imkânı nedeniyle milyonlarca katılımcıya ulaştı. Ancak bankalar, otomatik katılım uygulaması ve farklı kampanyalar nedeniyle bazı vatandaşların birden fazla BES sözleşmesine sahip olduğu görülüyor. TGRT Haber'de yer alan habere göre finansal açıdan bakıldığında bu durum, beklenen getirinin düşmesine ve ek maliyetlerin oluşmasına neden olabiliyor.

Birden fazla BES hesabı maliyetleri artırabiliyor

BES’te birikimler emeklilik şirketleri tarafından fonlarda değerlendirilirken, bu süreçte yönetim gider kesintisi ve fon işletim ücretleri uygulanıyor. Birden fazla sözleşmenin bulunması durumunda bu kesintiler her hesap için ayrı ayrı tahsil ediliyor.

Bu nedenle aynı tutarın tek bir hesapta değerlendirilmesi ile farklı hesaplara bölünmesi arasında önemli bir fark oluşabiliyor. Birikim tek hesapta toplandığında sabit kesintiler azalırken, fonlara yönlendirilen tutarın daha yüksek olması mümkün oluyor.

Fon takibini zorlaştırıyor

BES sistemi yalnızca düzenli ödeme yapılan bir tasarruf aracı değil; aynı zamanda yatırım fonlarının yönetildiği bir yapı olarak görülüyor. Katılımcılar yıl içinde 12 kez fon dağılımını değiştirme hakkına sahip.

Birden fazla sözleşmenin bulunması durumunda fon performansını takip etmek ve doğru zamanda değişiklik yapmak daha zor hale gelebiliyor. Birikimin tek sözleşmede toplanması, fon sepeti oluşturma ve performans takibi açısından daha pratik bir yapı sunuyor.

BES hesapları nasıl birleştiriliyor

Farklı emeklilik şirketlerinde bulunan BES sözleşmeleri belirli şartların sağlanması halinde aktarım yoluyla tek bir hesapta birleştirilebiliyor. Mevzuata göre bir sözleşmenin başka bir şirkete aktarılabilmesi için genellikle en az iki yıl sistemde kalmış olması gerekiyor.

Bu sürenin dolması halinde katılımcı, tercih ettiği emeklilik şirketine başvurarak aktarım talebinde bulunabiliyor. İşlem sırasında eski sözleşmedeki fonlar güncel değerleri üzerinden satılarak nakde çevriliyor ve ardından yeni hesaba transfer ediliyor.

Devlet katkısı hakları korunuyor

Hesap birleştirme işlemlerinde katılımcıların en çok merak ettiği konulardan biri %30 devlet katkısının durumu oluyor. Emeklilik Gözetim Merkezi altyapısı sayesinde aktarım işlemlerinde devlet katkısı ve sistemde geçirilen süre korunuyor.

Eski sözleşmedeki birikim ve devlet katkısı yeni sözleşmeye aktarılıyor ve katılımcının hak ediş süresi önceki sözleşmenin başlangıç tarihine göre devam ediyor.

OKS ve gönüllü BES farklı sistemler

Sistemde dikkat edilmesi gereken bir diğer konu ise Otomatik Katılım Sistemi (OKS) ile gönüllü BES sözleşmeleri arasındaki fark. İşveren aracılığıyla maaştan kesinti yapılarak oluşturulan OKS hesapları ile bireysel olarak açılan BES sözleşmeleri yasal olarak farklı statüde bulunuyor.

Bu nedenle OKS ile gönüllü BES hesapları birleştirilemiyor. Ancak aynı statüde bulunan sözleşmeler kendi aralarında aktarım yoluyla bir araya getirilebiliyor.