Cezayir'in bağımsızlık kahramanı: Cemile Buhayrad

1954-1962 yılları arasındaki Cezayir bağımsızlık mücadelesinin sembol isimlerinden Cemile Buhayrad, 1937 yılında Cezayirli orta sınıf Müslüman bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi.

Cezayirli tüm çocuklar gibi o da Fransız kültürüyle yetiştirildi ve ana dili olan Arapçada yazmayı ve okumayı hiç öğrenemedi.

Cezayir’deki Fransız okullarında sabah içtimasında “Annemiz Fransa” marşı okunurdu. Sadece Cemile “Annemiz Cezayir” diye bağırırdı.

Fransız-Cezayir ilişkilerindeki hazin dönüm noktası Cemile 8 yaşındayken 1945’de gerçekleşti. Tarihe 8 Mayıs 1945 Setif ve Guelma katliamı olarak geçen olaylardan Cezayir'in bağımsızlığını kazandığı 1962'ye kadar şiddet olayları sistematik şekilde devam etti. Cezayir Bağımsızlık Savaşı'nda 1 milyon kişi Fransızlar yüzünden hayatını kaybetti.

1 Kasım 1954’te Cezayir Ulusal Kurtuluş Cephesi’nin başlattığı ayaklanma Cezayir Bağımsızlık Savaşı’nın dönüm noktası oldu.

1954 yılının sonlarında Ulusal Kurtuluş Savaşı'nın başlamasıyla kardeşinin Ulusal Kurtuluş Cephesi’ne katılması Cemile’nin cepheye dahil olmasında etkili oldu.

Silahlı mücadele biriminin lideri Yusuf el Saadi vasıtasıyla silahlı mücadeleye katılan Cemile, ekibe katıldığında 21 yaşındaydı. 1957 yılı içinde, bir arkadaşı ile birlikte bir kafeyi bombaladı. Bombalı saldırıda 11 Fransız yaşamını yitirdi.

Olaydan sonra yakalanan Cemile, 17 gün boyunca işkence gördü ama Ulusal Kurtuluş Cephesi’ni ele verecek hiçbir gizli bilgiyi ifşa etmedi ve sürekli “Cezayir bizim annemiz” demeyi sürdürdü.

Cemile avukatı Fransız Jacques Vergès’in tüm çabalarına rağmen yargılandığı mahkemede suçlu bulundu ve giyotinle idam cezasına çarptırıldı.

Fakat avukatının ve bazı grupların çabaları sonucunda, Fransız hükumeti içeride ve dışarıda Buhayrad lehine oluşan havayı görmezden gelemedi. Buhayrad’ın idam cezasını uygulamaya koymadı.

Buhayrad, Cezayir’in bağımsızlığını kazandığı 1962 yılına kadar cezaevinde kaldı.

Cezayir’in bağımsızlık ilanından 1 yıl sonra 1963’te Fransız avukat Jacques Vergès’in Müslüman olmasıyla Cemile Buhayrad ve Vergès dünya evine girdi ve iki çocukları oldu.

1970 yılından sonra politik arenadan çekilen Buhayrad, Cezayir Kadınlar Birliği başkanlığına seçildi ve burada çalışmalarına devam etti.

Bu yılın başında ise 85 yaşındaki Cemile Buhayrad’a Tunus Cumhurbaşkanı Kays Said tarafından birinci derece Tunus Cumhuriyet Nişanı takdim edildi.