GZT ÖZEL | 2026 yazı rekor mu kıracak? Okan Bozyurt'tan El Nino uyarısı: En çok etkilenecek illeri açıkladı

Öncelikle El Nino etkili yıllarda neler yaşadık, bir bakalım…

NASA ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün verilerine göre, Türkiye’de üç yıl El Nino konusunda etkili olmuştu.

1997–98 El Nino’su tarihin en güçlü olaylarından biriydi

Küresel ölçekte 1998 o dönemin en sıcak yılı olarak kayda geçti.

Türkiye’de durum şöyleydi:

• 1998 yazı genel olarak normallerin üzerinde geçti.

• Özellikle Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz’de sıcaklık sapmaları görüldü.

• Ancak Türkiye genelinde 2020’ler kadar yaygın rekor seviyeler söz konusu değildi.

Bu dönemde El Nino’nun Türkiye’ye etkisi doğrudan değil, daha çok genel küresel ısınma sinyaliyle birlikte hissedildi.

2016 da El Nino yılıydı…

2015–2016 El Nino’su da çok güçlüydü. 2016, uzun süre “küresel ölçekte en sıcak yıl” olarak kayıtlarda kaldı.

Türkiye’de durum:

• 2016 yazı birçok bölgede normallerin üzerinde sıcak geçti.

• Güneydoğu Anadolu ve Ege’de ciddi sıcak hava dalgaları görüldü.

• Kuraklık sinyalleri belirginleşmeye başladı.

• 2016 sonrası Türkiye’de yazların daha “ısrarlı” biçimde sıcak geçmeye başladığı dikkat çekti.

2023 El Nino yılı olmuştu

2023’te El Nino yeniden devreye girdi ve 2023–2024 küresel olarak tarihin en sıcak yılları arasına girdi.

Türkiye’de durum:

• 2023 yazı ülke genelinde normallerin belirgin üzerinde geçti.

• Uzun süreli sıcak hava dalgaları yaşandı.

• Güneydoğu Anadolu’da ekstrem sıcaklıklar ölçüldü.

• 2024’te ise birçok istasyonda rekorlar tazelendi (örneğin Silopi 50,5 °C).

Bu dönem, artık sadece El Nino etkisinden değil, küresel ısınmanın taban sıcaklığı yükseltmesinden kaynaklanan bir tabloya işaret ediyor.

Aslında her yıl diğerinden daha sıcaktı

Biz önümüzdeki yazdan korkuyoruz ancak son yılların verileri, Türkiye’de uzun vadeli sıcaklık artışının zaten devam ettiğini gösteriyor. Trading Economics’in raporuna göre, 1901–2024 dönemine bakıldığında ülkemizin ortalama yıllık sıcaklığı yaklaşık 11 ila 16 °C civarında seyrederken, son yıllarda bu ortalamanın belirgin şekilde üzerine çıkıldığı görülüyor.

2024 yılı yaklaşık 13 °C’nin üzerinde bir ortalama ile kayıtlara geçen en sıcak yıllardan biri oldu. Son on yıllık periyotta sıcaklık artış eğiliminin hızlandığı, her on yılda yaklaşık 0,2 °C’lik bir yükseliş kaydedildiği bilimsel çalışmalara yansımış durumda. Ve ne yazık ki bu artış oranı küresel ortalamanın üzerinde.

Rekor sıcaklar gördük

Küresel ölçekte ise 2023, 2024 ve 2025 yılları modern ölçüm tarihinin en sıcak yılları arasında yer aldı. Bu durum, El Nino’dan bağımsız olarak insan kaynaklı iklim değişikliğinin küresel sıcaklıkları yukarı çektiğini ortaya koyuyor.

Türkiye’de yaz ortalama sıcaklıkları arttı

MGM sıcaklık analizlerine göre, Türkiye’de yaz ortalama sıcaklıkları son 70 yılda belirgin biçimde arttı. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün uzun dönem analizleri ve 1950–2022 arası trend çalışmalarına göre ülkede sıcaklıklar her on yılda yaklaşık 0,20–0,25 °C yükselirken, toplam artış 1,4–1,7 °C seviyesine ulaştı; özellikle 1991–2020 normallerine kıyasla son yıllarda yaz aylarında ortalama 1–1,5 °C’lik sapma görülüyor ve Güneydoğu Anadolu ile Akdeniz’de bazı dönemlerde bu fark 2 °C’ye kadar çıkabiliyor

Peki 2026’da gerçekten güçlü bir El Nino mu geliyor?

İklim Uzmanı Dr. Okan Bozyurt, El Nino olasılığı model senaryolarında yer alsa da güçlü ve klasik bir El Nino’nun kesinleştiğini söylemek için erken olduğu belirtiyor. Bu nedenle “2026 kesin rekor sıcaklık yılı olacak” şeklindeki iddialar şu aşamada bilimsel kesinlik taşımıyor.

Daha sıcak değil, daha uzun bir yaz

Bozyurt, 2026 yazına ilişkin değerlendirmesinde temkinli olmak gerektiğini vurgularken aynı zamanda çarpıcı bir tablo çizdi. Elindeki okyanus verilerine dayanan öngörüsünü paylaşan Bozyurt, 2026’nın son yılların en sıcak yazı olabileceğini söyledi.

Bozyurt’un açıklamalarına göre Pasifik’te şu an zayıf bir La Niña etkisi görülüyor ancak sistem nötr faza geçiyor ve büyük ihtimalle El Nino’ya evrilecek gibi duruyor: “Şu anda zayıf bir La Nina var artık nötr faza geçiyor. Ve büyük bir ihtimalle El Nino’ya geçecek gibi duruyor. Eğer El Nino’ya geçerse (ama bakın şimdi yaza daha çok var o yüzden kesin ifadelerden kaçınmak lazım) çünkü klimatoloji de ve meteoroloji de şöyle bir kural vardır: Vade uzadıkça tutarlılık oranı azalır.”

Buna rağmen Bozyurt’un öngörüsü net: “Evet, 2026 yılında bizleri son yılların en sıcak yazı bekliyor. Hatta rekor düzeyde sıcaklıklar olabilir.”

Rekor sıcaklıklar tekrar edebilir mi?

Bozyurt, geçtiğimiz yıllarda Türkiye’de birçok yerleşim merkezinde sıcaklık rekorlarının tazelendiğini hatırlattı. Örnek olarak Şırnak’ın Silopi ilçesinde ölçülen 50,5 dereceyi gösterdi: “Mesela Şırnak Silopi’de gölgede sıcaklık 50.5 dereceyi gördük. Bu gibi rakamlar 2026 yazında daha çok görülecek diye bekliyorum ben.”

Bu nedenle yalnızca sıcak bir yaz değil, daha geniş çaplı bir kriz ihtimaline işaret ediyor: “Dolayısıyla 2026 yazında çok büyük bir kriz bizi bekliyor.”

“Türkiye’de de iklim sığınakları oluşmalı”

Bozyurt’un dikkat çektiği bir diğer konu ise Avrupa’daki hazırlıklar. İspanya’nın yaz aylarında yaşlı nüfus için “iklim sığınakları” hazırladığı bilgisini paylaşan Bozyurt, benzer bir yaklaşımın Türkiye’de de tartışılması gerektiğini ifade etti: “Bence Türkiye’de de bir iklim sığınakları oluşmalı diye düşünüyorum.” Ancak bunun için henüz erken olduğunu da ekliyor.

“Son 10 yıldaki yazlara dikkat edin”

Bozyurt’a göre son yıllardaki sıcaklık artışı tesadüf değil: “Son 10 yıldaki yazlara dikkat edin hepsi birbirinden sıcak. Eskiden de sıcak yazlar olurdu ama 10-15 yılda bir tekrar ederdi. Şimdi dikkat ederseniz 2016’dan beri yaz bir öncekinden daha sıcak geçiyor.”

Bu durumu iklim bilimindeki “ısrarlılık” kavramıyla açıklıyor: “Bu ısrarlık kavramı nedir? Bu bize küresel ısınmayı gösteriyor.” Su kaynaklarındaki azalma, dağlardaki kar örtüsünün gerilemesi ve kutuplardaki buzulların erimesi de bu tabloyu destekleyen göstergeler arasında.

En çok hangi bölgeler etkilenecek?

Bozyurt’a göre 2026 yazında en sert etki Güneydoğu Anadolu’da hissedilecek: “Türkiye’de en çok Güneydoğu Anadolu Bölgesi çok sıcak olacak. Özellikle Şırnak, Cizre, Mardin, Diyarbakır, Urfa buralar en başta çok sıcak olacak.”

Akdeniz kıyı kuşağı da riskli bölgeler arasında: “Adana, Mersin, Antalya ve Muğla’nın kıyı kesimleri Bodrum, Marmaris gibi buralar aşırı sıcak olacak.”

İç Anadolu’da da yüksek sıcaklıklar bekleniyor: “Ankara, Eskişehir, Kütahya gibi yerlerde de aşırı sıcaklar bekliyoruz. Buralarda gece yine bir nebze serinletici etki olur ama aşırı sıcaklardan etkilenecek yerler arasındalar. Fakat Güneydoğu Bölgesi’nde o da yok.”

Sadece sıcaklık değil, aşırı hava olayları da gündemde

Bozyurt, küresel ısınmanın yalnızca sıcaklık artışı anlamına gelmediğini vurguluyor: “Küresel ısınma yerden aldığı enerji ile atmosferin enerjisini arttırmasıdır. Bu enerji ile birlikte aynı zamanda su buharı da artar.”

Bu artışın sonucu olarak yaz aylarında aşırı hava olaylarının görülebileceğini belirtiyor: “Bu yaz seller, fırtınalar hatta hortumlar meydana gelebilir. Dolu yağabilir. Bu noktada süper hücreler oluşur ısınma ile birlikte bu da afetlere neden olabilir.”

“Rekor demek için erken ama öngörüm bu yönde”

Bozyurt, kesin hüküm vermekten kaçınıyor ancak beklentisini açıkça ifade ediyor: “Bu yaz sıcaklıklar konusunda rekor kıracak demek için erken ancak benim öngörüm bu yönde. Nisan-Mayıs ayında bunun öngörüsü daha da netleşir.”

Yağış konusunda ise temkinli: “Yağışlara güvenmememiz lazım. Yerel yönetimler bazında suyu çok etkili kullanmalıyız.”

El Nino gerçekleşirse yalnızca yaz değil sonbaharın da sıcak geçebileceğini, hatta önümüzdeki yıllarda ısınma trendinin devam edeceğini söylüyor: “2026 yazı sıcak ama El Nino gerçekleşirse sonbahar da çok sıcak geçecek. Hatta önümüzdeki yıllar giderek ısınacak.”

Kış ayları için de uyarı var

“Önümüzdeki kış aylarında da sıcaklıklar yüksek kalabilir. Yani bu seneki kış gibi olmayacak o yüzden su kaynakları, suyu israf etmemek önemli” diyen Bozyurt değerlendirmesinde 2026 yazı için kesin bir hükümden ziyade güçlü bir uyarıda bulundu: “Eğer mevcut eğilimler devam eder ve El Nino gelişirse, Türkiye yalnızca sıcak bir yaz değil, çok boyutlu bir iklim baskısıyla karşı karşıya kalabilir.”

Jurnal.ist

Türkiye'ye El Nino alarmı verildi! Uzmanlar 2026 yazı için uyarıyor: Neler olacak, işte korkutan tahmin...