Erzurum'da bir sahafta ortaya çıktı: 55 yıllık defteri açanlar gözyaşlarını tutamadı

İzmir'in Gaziemir ilçesinde askerlik yaptığı anlaşılan Halit S.'ye ait defterin ilk sayfasında, "Ulaştırma Çavuş Talim Şoför Eğitim Merkezi Taburu 1. Bölük Gaziemir-İzmir" ifadeleri yer alıyor. Şahsın 8 Kasım 1971 tarihinde askerlik görevine başladığı ve 1973 yılının ilkbahar aylarında terhis olduğu anlaşılıyor.

Hayatının her anını yazmış

Defterde tutulan günlükte Halit S.'nin sevdiği şarkıları yazmasına, karalamalarından o zamanki sevdiği ya da nişanlısı bir kadından aldığı ilk mektuba ve daha sonra gelen ayrılık mektubuna kadar birçok detay yer alıyor.

Koğuş arkadaşlarına da defterinde yer açan askerin, o döneme ait gazete kupürlerini de sakladığı görülüyor. Halit S.'nin Erzurumlu olması ise Erzurum'a ait gazete kupürlerini saklaması ve Erzurumlu bir asker arkadaşının kendisine "hemşehrim" diye hitap etmesinden anlaşılıyor. Defterine 8 Kasım 1971'de teslim olduğunu ve 1973 yılı ilkbahar aylarında terhis olduğunu yazan Halit S.'nin, 23 Aralık 1971'de sevdiği kadından ilk mektubu aldığını not ettiği görülüyor. Halit S. mektubu aldıktan sonra hemen cevap yazdığını, tek dileğinin askerliğinin bir an önce bitip sevdiğine kavuşmak olduğunu belirtiyor.

Sayfaya düşülen not "Kara günüm"

Ancak 9 Nisan 1973 tarihli kayıtta ise kadının kendisinden ayrıldığını yazdığı görülüyor. "Kara günüm" başlığını attığı bu notta Halit S., 3 yıllık ilişkisinin sona erdiğini, çok ağladığını ve kafa dağıtmak için sinemaya gittiğini de defterine eklemiş. Defterde ayrıca "Silah Arkadaşlarım" isimli bir bölüm açarak arkadaşlarından kendisi için yazı yazmalarını isteyen Halit S., fotoğrafları olanların fotoğraflarını da defterine yapıştırmış.

Silah arkadaşlarının kullandığı Türkçe ve yazı stilleri dikkat çekerken, hepsinin Halit S.'ye kendilerine sayfa ayırdığı için teşekkür ettiği ve çavuşlarından memnun olduklarını dile getirdikleri görülüyor.

"Edebi değeri oldukça yüksek bir eser"

Sahaf işletmecisi Okay Sönmez ise defteri şu sözlerle anlattı:

"Elimizde, 1971, 1972 ve 1973 yıllarını kapsayan bir asker hatıra defteri bulunuyor. Bu defter sahafımızdaki en değerli eserlerden biri. Çünkü sadece bir askerin hatıralarını değil, aynı zamanda dönemin insan ilişkilerini, duygularını ve yaşam tarzını da günümüze taşıyor.

Defterin içerisinde askerlik yaptığı dönemde arkadaşlarıyla olan iletişimi, nişanlısından ya da sevdiği kişiden aldığı ilk mektuplar ve daha sonra yollarının ayrıldığını gösteren mektuplar yer alıyor.

Bu yönüyle benim gözümde edebi değeri oldukça yüksek bir eser. Defterde sadece mektuplar değil, sahibinin kendi el yazısıyla kaleme aldığı notlar ve karalamalar da bulunuyor. Samimi olduğu arkadaşlarının fotoğraflarını yapıştırmış ve tıpkı okul yıllarında mezuniyet albümlerine yazılan hatıra yazıları gibi onların duygu ve düşüncelerine yer vermiş."

"Kitap olduğunu düşündüm, sonra değerini anladım"

Defterde Halit S.'nin günlük şeklinde tuttuğu notların da olduğunu kaydeden Sönmez, "Gün içerisinde yaşadıklarını tarih atarak yazmış.

Kendi düşüncelerini, duygularını, sevdiği şarkı sözlerini, şiirleri ve kendi kaleme aldığı dizeleri bu deftere aktarmış.

Bu nedenle elimizde sadece bir hatıra defteri değil, aynı zamanda dönemin sosyal yaşamına ışık tutan önemli bir belge bulunuyor.

Defterin bize nasıl ulaştığına gelince; açıkçası hangi kişiden aldığımı tam olarak hatırlamıyorum. Sahaf olarak satın aldığımız eserleri daha sonra tek tek inceleyip içeriklerine göre tasnif ediyoruz.

 Bu eser de ilk etapta normal bir kitap gibi görünüyordu.

Ancak inceleme sırasında bunun bir hatıra defteri olduğunu fark ettim ve içerisine birkaç okuma yaptıktan sonra defterin ne kadar değerli olduğunu anladım" ifadelerini kullandı.