Hükümetten dev aile hamlesi: İşte 10 yıllık yol haritasının tüm detayları

Türkiye’de son yıllarda hızla değişen demografik yapı, kamu politikalarında yeni bir dönemin kapısını araladı. Cumhurbaşkanlığı himayelerinde hazırlanan ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda yürütülecek “Aile ve Nüfus 10 Yılı Vizyon Belgesi” kamuoyuyla paylaşıldı. Belge, düşen doğurganlık oranı, yaşlanan nüfus ve azalan evlilikler gibi başlıklara karşı kapsamlı bir yol haritası içeriyor.

Hazırlanan vizyon çerçevesinde aile yapısının korunması, evliliklerin teşviki ve çocuk sahibi olmanın desteklenmesi öncelikli alanlar arasında yer aldı. Ayrıca zararlı alışkanlıklar ve bağımlılıkla mücadele ile aileyi olumsuz etkileyen küresel eğilimlere karşı çeşitli adımlar planlandı.

Nüfus projeksiyonları düşüşe işaret ediyor

Belgede yer alan verilere göre Türkiye nüfusunun uzun vadede önemli ölçüde azalabileceği öngörülüyor. TÜİK’in düşük senaryosuna göre nüfusun 2100 yılına kadar 54 milyona kadar gerileyebileceği, Birleşmiş Milletler tahminlerinde ise bu sayının 25 milyona kadar düşebileceği ifade ediliyor.

Doğurganlık ve doğum sayılarında sert düşüş

Toplam doğurganlık hızının 2017’den bu yana kritik eşik olan 2,1’in altında kaldığı ve 2024 itibarıyla 1,48’e gerilediği belirtildi. Yıllık doğum sayısının da son 10 yılda ciddi düşüş göstererek 1 milyonun altına indiği kaydedildi.

Annelik yaşı yükseliyor

Ortalama anne yaşının yükselmesi dikkat çeken bir diğer başlık oldu. 2001’de 26,7 olan ortalama yaş, 2024’te 29,3’e çıktı. İlk doğum yaşı da artış göstererek 27,3’e ulaştı.

Türkiye hızla yaşlanıyor

65 yaş ve üzeri nüfus oranının artışıyla birlikte Türkiye’nin giderek yaşlanan bir ülke haline geldiği vurgulandı. Yaşlı nüfus oranının yüzde 20’yi aştığı iller bulunurken, çalışan nüfusun azalmasının sosyal güvenlik sistemine etkileri de dikkat çekti.

Kırsalda nüfus kaybı derinleşiyor

Kırsal nüfusun son 40 yılda ciddi şekilde azaldığı, şehirleşmenin ise hız kazandığı belirtildi. 1980’de yüzde 43,9 olan kırsal nüfus oranı, 2025 itibarıyla yüzde 6,4’e kadar geriledi.

Evlilik yaşı yükseliyor, boşanmalar artıyor

İlk evlenme yaşının yükseldiği ve boşanma oranlarının son yıllarda arttığına dikkat çekildi. Hiç evlenmeyenlerin oranındaki artış da demografik değişimin önemli göstergeleri arasında yer aldı.

Beş stratejik öncelik belirlendi

Belge kapsamında aile kurumunun korunması, evliliğin teşviki, doğurganlığın artırılması, gençlerin desteklenmesi ve kırsal kalkınma olmak üzere beş ana hedef belirlendi. Bu doğrultuda ekonomik teşvikler, sosyal destekler ve çalışma hayatı ile aile yaşamı arasında denge kurulmasına yönelik politikalar uygulanacak.

Veri altyapısı oluşturulacak

Türkiye Gazetesi'nde yer alan habere göre, aile ve nüfus politikalarının daha etkin uygulanabilmesi için kurumsal yapı güçlendirilecek, veri ve analiz kapasitesi artırılacak.

Aile odaklı mevzuat hazırlanacak

Yasal düzenlemeler aile yapısını destekleyecek şekilde yeniden ele alınacak, yeni politikalar için etki analizleri yapılacak.

Aile kavramı uluslararası boyutta güçlendirilecek

Uluslararası platformlarda aile yapısının korunmasına yönelik politikaların daha güçlü şekilde savunulması hedefleniyor.

Aile dostu yayıncılık teşvik edilecek

Medya içeriklerinde aile yapısını destekleyen yayınların artırılması, zararlı içeriklere karşı ise denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi planlanıyor.