Avrupa'da KIZILELMA dönemi başlıyor

6. nesil savaş uçağı konusunda Avrupa'da iki ayrı program mevcut. Bunlardan biri, İngiltere'nin TEMPEST adıyla başlattığı ve sonradan İtalya ile Japonya'nın ortak olmasıyla ismi GCAP'e dönüşen proje. Öbürü ise Almanya, Fransa ve İspanya ortaklığıyla yürütülen FCAS... 2030'ların ikinci yarısından itibaren operasyonel hâle gelmesi hedeflenen bu gizli jetlerin, Otonom Kanat Uçağı (OKU) yahut Fedai Uçak gibi isimlerle anılan insansız hava araçlarıyla beraber uçması planlanıyor.

İngilizlerin liderliğindeki GCAP programı sorunsuz ilerliyor gibi görünürken, FCAS ise Almanya ile Fransa arasındaki derin sorunları açığa çıkardı. Fransızlar yeni nesil jetin üretiminde Dassault firmasının yetkinliğinden bahisle FCAS lisans haklarının yüzde 80'ini talep ediyor. Buna Almanya şiddetle karşı çıktı ve gerekirse iplerin tamamen kopacağını belirterek Paris'e rest çekti.

FCAS'ın yarı yolda çökmesi aşikâr hâle geldiği için Almanlar, Combat Fighter System Nucleus (CFSN) adıyla alternatif uçak programını duyurdu. Berlin yönetimi, Fransızlardan resmen ayrıldıktan sonra yoluna İspanya ve 'yeni ortak' İsveç ile devam etmeyi planlıyor. Bu senaryoya göre Avrupa'da önümüzdeki dönemde altıncı nesil uçak programlarının sayısı 3'e yükselecek.

Almanlar, İHA/SİHA üretiminde şimdiye dek eli ayağı düzgün tek bir örnek ortaya koyamamış olsa da CFSN uçağının yanında biri 5 ton, öbürü 10 ton sınıfında iki ayrı insansız jet uçurmayı planlıyor. Bunun nasıl olacağı şimdilik meçhûl fakat çok büyük ihtimalle Amerikan şirketleriyle ortaklık çözümü gündeme gelecek.

GCAP'e bağli hava robotu şimdiden belli

İngiliz-İtalyan-Japon ortaklığıyla yürüyen GCAP programı ise insansız uçaklar konusunda daha müşahhas bir çözüm ihtiva ediyor. Zira İtalya, Avrupa semalarını sarsacak bir hava aracına zaten sahip: KIZILELMA...

Savunma devi Leonardo'nun İHA/SİHA devi Baykar ile hayata geçirdiği ortaklık önümüzdeki aylarda ilk ürünlerini vermeye hazırlanıyor. LBA Systems şirketi, İtalya güneyindeki Grottaglie'de bulunan fabrikada KIZILELMA için seri üretim hattı kuruyor. Baykar, KIZILELMA'yı Fedai Uçak olarak değil insansız genel maksat uçağı olarak tasarlamış olsa da bu jetin İtalya aracılığıyla GCAP programında görev almasına artık kesin gözüyle bakılıyor.

Yeri gelmişken belirtelim: KIZILELMA Grottaglie'de seri üretilirken, ülkenin kuzeyindeki Ronchi dei Legionari'de bir başka Leonardo tesisi Bayraktar TB3'ü imâl edecek. Bu hava araçlarının yoğunlukla Leonardo sensörlerini kullanması bekleniyor. Baykar ise bir süre önce satın aldığı Piaggio Aerospace şirketinin Villanova d'Albenga fabrikasında Bayraktar TB2 ve AKINCI'yı üretecek. Yani Türk SİHA'larının Avrupa'da istihsâl serüveni çoktan başladı.

KIZILELMA Aselsan radarıyla F-16 vurdu

İtalya'da LBA Systems KIZILELMA'sı Leonardo radarlarıyla mücehhez olmaya hazırlanadursun, Türkiye'de Baykar şirketi 20 Kasım 2025 günü dünya havacılık tarihinde bir ilgi gerçekleştirdi.

KIZILELMA, ASELSAN'ın Galyum Nitrür (GaN) çiplerle ürettiği uçak burun radarı MURAD-100A'yı kullanarak Türk Hava Kuvvetleri'ne ait gerçek bir F-16'ya kilitlendi. Daha sonra kanat altında görüş ötesi menzilli GÖKDOĞAN füzelerinden birini simülasyon ortamında ateşleyen KIZILELMA, füze hedefine ulaşana dek MURAD'dan gelen bilgileri GÖKDOĞAN'a anbean aktardı.

Sanal ortamda gerçek bir savaş uçağını 48 kilometre mesafeden füzeyle etkisiz hâle getiren insansız jet KIZILELMA, Türkiye'nin uçar platformdan radara, güdüm sisteminden füzeye 'öldürme zincirini' tamamen yerli ve millî imkânla oluşturduğunu tüm dünyaya ilan etti. KIZILELMA çok yakında gerçek bir hedefi hava-hava füzesiyle vurarak adını bir kez daha tarihe yazdıracak.

C-130 niçin parçalandı?

Azerbaycan'dan Türkiye'ye dönüş yaparken 11 Kasım 2025 günü Gürcistan semalarında birdenbire paramparça olan C-130 tipi askerî nakliye uçağı 20 Mehmetçiğin şehit düşmesine yol açtı. Millî Savunma Bakanlığı (MSB), havada 3 parçaya ayrılan uçağın karakutusu ile kokpit kayıtlarını inceliyor. 1968 yılında Amerikan Lockheed Martin firmasınca üretilmiş uçağın çok yaşlı olduğundan ötürü parçalandığı iddialarını MSB ciddiye bile almadı ve şu açıklamayı yaptı: "Eski uçak yoktur, bakımsız uçak vardır."

Suudi Arabistan envanterinde onlarca yıl görev yaptıktan sonra 2010 yılında Türk Hava Kuvvetleri için satın alınan, ardından Kayseri'deki 12. Hava Ulaştırma Ana Üs Komutanlığı'nda kapsamlı modernizasyona tâbî tutulan uçak, Mehmetçiğin bu konudaki üstün teknik birikimiyle 2014 yılından beri sürekli 'bakım' altındaydı.

Kariyeri boyunca Amerikan donanmasında çeşitli tipte uçakları uçurmuş uzman pilot Steve Scheibner, 'İsviçre çakısı gibi' dediği C-130'ların ne kadar eski olursa olsun bu şekilde parçalanamayacağına dikkat çekerken, "Bunun bir sebebi olmalı. Ya içeride bir şey olmuştur ya da dışarıda bir şey" diyor.

İngiliz Hava Kuvvetleri'nde onlarca yıl C-130 pilotluğu yapmış Scott Bateman ise "Bu çok dayanıklı bir uçaktır ve kazalar son derece nadirdir" derken, görevi boyunca C-130 kayıplarına şahit olduğunu ancak hiçbirinin uçaktaki sorunlardan kaynaklanmadığını, hemen hepsinde düşüş nedeninin 'çatışmalar' olduğunu kaydediyor.

Mevcut tablo, 20 Mehmetçiğin şehit düştüğü hâdisede sabotaj ihtimalini gündeme getirdi. Uzman ekipler, F-16 uçak malzemeleri taşıyan ve düştüğü esnada içerisinde patlayıcı yükü bulunmayan C-130'un nasıl bu hâle geldiği sorusunun cevabını bulmak için titizlikle uğraşıyor.

Çelik Kubbe'ye 6,5 milyar dolar

Vatan semalarını havadan gelecek her türlü tehdide karşı koruması için geliştirilmiş Çelik Kubbe sistemleri 'çok adetli seri üretim' safhasına geçti. Ağustos ayında toplam değeri 460 milyon doları bulan 47 araçlık teslimat sonrası Savunma Sanayii Başkanlığı, yerli kaynaklardan karşılanmak üzere Türkiye tarihinin en büyük siparişine 26 Kasım 2025 tarihinde imza attı.

ASELSAN ve ROKETSAN'dan talep edilen sistemlerin değeri 6,5 milyar doları buluyor. Alçak irtifadan yükseklere doğru uzanan çizgide füze, radar, elektronik harp aygıtı, lazer ve konvansiyonel mühimmattan oluşan Çelik Kubbe bileşenleri şimdilik şöyle: KORKUT, GÖKER, SUNGUR, LEVENT, GÜRZ, ŞAHİN, İHTAR, HİSAR-A+, HİSAR-O+, SİPER-1, PUHU, REDET, KORAL, GÖKBERK, ALKA, ALP...