GZT RÖPORTAJ | Çelik Kubbe'de öne çıkan 5 unsur: KORAL, ALP, HAKİM, SİPER ve EJDERHA
Jurnal.istGZT
Türkiye'nin yerli ve milli hava savunma ağı Çelik Kubbe, entegre edilen yapay zeka teknolojisi ve elektromanyetik silahlarla geleceğin harp doktrinini yeniden şekillendiriyor. Askeri Stratejist Doç. Dr. Kemal Olçar Koral, Alp, Hakim, Siper ve Ejderha sistemlerinin kritik rollerini ilk kez bu kadar net açıklıyor. Görünmez uçakları körelten, sürü İHA’ları sıfır maliyetle düşüren bu yerli teknolojilerin tüm detayları röportajımızda.
Türkiye, sınır güvenliğini ve stratejik tesislerini korumak amacıyla yerli savunma sanayii hamlelerine hız kesmeden devam ediyor. Bu kapsamda geliştirilen katmanlı hava savunma sistemi Çelik Kubbe, bünyesindeki radar, yazılım ve silah sistemleriyle çok boyutlu bir koruma kalkanı sunuyor. Katmanlı yapının en kritik bileşenlerinin harp sahasındaki işlevlerini, yapay zeka entegrasyonunu ve mühimmatsız çalışan yeni nesil teknolojileri uzman anlatımıyla masaya yatırdık.
GZT: Çelik Kubbe hava savunma sisteminin arkasındaki mimari nedir ve öne çıkan bileşenleri nelerdir?
Doç. Dr. Kemal Olçar: Şu anda elimizde hava savunması için altı katmanlı bir kubbe sistemi bulunuyor. Bu yapının içerisinde çok fazla bileşen yer alsa da hepsi ayrı bir öneme sahip. Ancak bu entegre ağın içerisinde özellikle en kritik olan beş sistemi konuşmamız gerekiyor. Bunlar; Koral elektronik harp sistemi, Alp radarları, Hakim hava kontrol merkezi, Siper hava savunma füzeleri ve Ejderha elektromanyetik silah sistemidir.
Düşman radarlarını körelten güç: Koral 2 ve AD
GZT: Koral elektronik harp sisteminin Çelik Kubbe içerisindeki temel görevi ve çalışma prensibi nedir?
Doç. Dr. Kemal Olçar: Koral sistemini temel olarak Koral 2 ve AD şeklinde sınıflandırmak gerekiyor. Bu sistemler iki ünite halinde koordineli şekilde çalışıyor; bunlardan biri elektronik destek sistemi, diğeri ise elektronik taarruz sistemidir. Panel ve dik olmak üzere çift anten yapısıyla faaliyet gösteren bu sistemlerin asıl görevi, düşmanın hava savunma sistemlerini bastırmaktır. Hava savunmasındaki en kritik unsur radarlardır. Koral, düşman radarları tarafından yayılan radyo frekanslarını havada yakalayarak yanlış yöne yönlendiriyor veya tamamen köreltiyor. Böylece düşman radarlarının uçağımızın veya SİHA'larımızın yerini tespit etmesi engelleniyor, dost unsurlar görevlerini güvenle icra edebiliyor.
Doç. Dr. Kemal Olçar: Ayrıca Koral AD versiyonunun düşman uçaklarının radar sistemlerini de elektromanyetik dalgalarla körelterek yönlerini değiştirebildiğini veya görüşlerini tamamen engelleyebildiğini altını çizerek belirtmek gerekir. Dünyada çok nadir bulunan bu sistem, 5 kişilik bir ekiple sadece 5 dakika içinde hızla kurulup yer değiştirebiliyor.
Hava savunma sisteminin gözleri: ALP radarları
GZT: Çelik Kubbe'nin hedef tespit kabiliyetini üstlenen ALP radarlarının menzili ve operasyonel özellikleri nelerdir?
Doç. Dr. Kemal Olçar: ALP radarı, yaklaşık 460 kilometre mesafeden düşmana ait herhangi bir hava aracını tespit edebilme yeteneğine sahiptir. Bu sistemlerin modüler, taşınabilir ve portatif yapıda olan Alp 300 modeli, muharebe sahasının akışkan yapısına uyum sağlayarak dakikalar içinde kurulup yer değiştirebiliyor. Toplamda 4 veya 5 kişilik bir mürettebatla etkinleştirilen bu mobil radarlar, düşman tespitinden korunmak için hızla pozisyon değiştirebiliyor. Sistem, 360 derece dönebilen platformu sayesinde dört bir istikametten gelebilecek tüm tehditleri yakalayabiliyor.
Doç. Dr. Kemal Olçar: En kritik özelliklerinden biri de yüksek hüzme yetenekleri sayesinde, 5. nesil stealth (görünmezlik) özellikli uçakların görünmezlik kalkanını yavaş yavaş kırmaya başlamasıdır. Sabit tesislerin korunması amacıyla tasarlanan Alp 500G versiyonu ise 700-800 kilometre, hatta duruma göre 1000 kilometre mesafeye kadar erken ihbar imkanı sunuyor. Bu sabit sistem; havalimanları, tersaneler, köprüler, tüneller, komuta merkezleri ve stratejik sanayi tesisleri gibi kritik noktaların etrafındaki tüm tehditleri çok önceden görmemizi sağlıyor.
Tüm verileri birleştiren akıl: HAKİM hava kontrol merkezi
GZT: Ülke genelindeki ve sınırlar ötesindeki tüm bu radar verileri tek bir merkezden nasıl yönetiliyor?
Doç. Dr. Kemal Olçar: İşte burada eski adıyla Gök Kubbe olarak bilinen HAKİM Hava Kontrol Merkezi devreye giriyor. Türkiye'nin dört bir yanında İHTAR, ALP 300 ve ALP 500 gibi irili ufaklı çok sayıda radar sistemi mevcut. Sadece sınırlarımız içinde değil; Katar, Libya, Somali, Balkanlar ve Kafkaslar gibi askeri birliklerimizin veya ortaklıklarımızın bulunduğu dış lokasyonlardaki radarlardan gelen tüm veriler HAKİM sistemine aktarılıyor. Geliştirilen milli yazılım sayesinde tüm bu datalar füzyon edilerek arşivleniyor, depolanıyor ve tek bir entegre hava resmi oluşturuluyor.
Doç. Dr. Kemal Olçar: HAKİM sistemi, farklı radarlardan gelen mükerrer verileri ayıklayarak karar mekanizmalarının şaşırılmasını önlüyor. Böylece Türkiye üzerinde uçan her türlü insanlı/insansız hava aracı, balistik füze, seyir füzesi veya kamikaze drone ailesi üyesi tek bir elden anlık olarak kontrol edilip teyit ediliyor.
Muharebe sahasında yapay zeka ve akıllı karar mekanizması
GZT: Tespit edilen bir tehdide karşı imha süreci nasıl işliyor ve sistemin maliyet etkinliği nasıl sağlanıyor?
Doç. Dr. Kemal Olçar: Radarlar bir tehdit gördüğünde bilgiyi Hakim merkezine aktarır; sistem ise uygun katmandaki silaha komut verir. Örneğin, yaklaşan tehlikeli bir F-35 uçağına karşı, mesafesine göre en optimum ve minimum maliyetli silahın hangisi olacağına yapay zeka karar veriyor. Eğer hedef 30 kilometrenin altındaysa yapay zeka algoritmaları doğrudan Hisar O sistemine ateşleme talimatı gönderiyor. Bu esnada operatörler sadece gözlemci (observer) pozisyonunda kalıyor; tüm karmaşık döngüyü yapay zeka yönetiyor.
Doç. Dr. Kemal Olçar: Bu akıllı sistem balistik füze tehditlerinde de devrededir. Başka bir ülkeden fırlatılan bir balistik füzenin çıkış noktası ve yörüngesi anında takip ediliyor. Yapay zeka füzenin boş bir araziye düşeceğini ve zarar vermeyeceğini hesaplarsa, sisteme atış yapmama komutu veriyor. Böylece akıllı Çelik Kubbe, en düşük maliyetle en yüksek verimi sunmuş oluyor.
Yüksek irtifadaki tam isabet: SİPER (HİSAR-U) hava savunma füzesi
GZT: Katmanlı savunmanın en üst sınırını oluşturan SİPER füze sisteminin kabiliyetleri nelerdir?
Doç. Dr. Kemal Olçar: SİPER, (eski adıyla Hisar U olarak bilinen) uzun menzilli ve yüksek irtifa hava savunma silahımızdır. En üst katmanda yer alan Siper 2, yaklaşık 150 kilometre menzilden ve 50 kilometre irtifadan düşman uçaklarını veya füzelerini imha edebiliyor. Bünyesinde kendi radarı, lançeri ve komuta kontrol merkezi bulunan bu sistem, Çelik Kubbe'den bağımsız olarak da görev yapabiliyor. Bir Siper bataryasında 6 platformdan toplamda 48 füze ateşlenebiliyor.
Doç. Dr. Kemal Olçar: SİPER'in dünyadaki THAAD gibi sistemlerden en büyük farkı; hedefi sadece çarparak değil, sahip olduğu patlayıcı harp başlığıyla karşı taraftan gelen füzeyi tamamen parça tesiriyle imha etme yeteneğidir. Ayrıca 360 derecelik açıyı tamamlamak adına çift anten mimarisi barındıran bu sistem, ALP radarlarıyla entegre çalıştığında uzak menzilli tehditleri kusursuz bir şekilde bertaraf edebiliyor.
Sürü İHA taarruzlarına karşı sıfır maliyetli çözüm: EJDERHA
GZT: Çelik Kubbe'nin en yenilikçi üyelerinden biri olan EJDERHA sistemi, asimetrik tehditlere karşı nasıl bir koruma sağlıyor?
Doç. Dr. Kemal Olçar: EJDERHA'yı kolayca anlatabilmek için mikrodalga teknolojisi kullanan yeni nesil bir elektromanyetik silah olarak özetleyebiliriz. Mikrodalga fırınlarda yemek ısıtmaya benzetebiliriz. Temel görevi; özellikle kamikaze drone'ların ve insansız hava araçlarının çiplerini, haberleşme ve frekans aktarım ünitelerini gönderdiği yoğunlaştırılmış dalgalarla yakarak etkisiz hale getirmektir. Ön kısmındaki özel anten yapısı sayesinde enerjiyi dağıtmadan tek bir noktada yoğunlaştırıp hedefe yönlendiriyor. Bu sistem özellikle 50-60 adetlik sürü drone taarruzlarını engellemek için geliştirilmiştir. Ama, daha çok sayıdaki unsura karşı koyabilme imkanına da sahip.
Doç. Dr. Kemal Olçar: 500 metre ile 1 kilometre arasındaki menzilde etkili olan Ejderha, drone'ların adeta 'beynini' yakıyor. Çipi yanan kamikaze drone üzerindeki patlayıcı infilak edemeden, cihaz havada taş kütlesi gibi doğrudan toprağa çakılıyor. 2025 yılındaki IDEF fuarında lansmanı yapılan ve Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından envantere dahil edilen EJDERHA, tek bir mermi harcamadan, sıfır maliyetle yüzlerce dronu elektromanyetik dalgalarla durdurabiliyor. İçeriğindeki "Galyum Nitrat" kristal yapısı sayesinde aşırı ısınma problemini de çözen bu sistem, geleceğin mühimmatsız harp konseptinin en somut örneğidir.
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.