Günde 1000 tane yapıyor, ayda 240 bin TL kazanıyor: Türkiye'de bu işi yapan çok az

Nilüfer ve Mustafakemalpaşa ilçelerinde hasat edilen enginarlar, sayıları az olan bu ustaların elinden geçerek sofralara ulaşıyor. Sektörün önemli bir kolunu oluşturan enginar soyumunda uzman bir işçi, günde bin adet enginar temizleyerek ayda en az 240 bin lira gelir elde edebiliyor.

Nilüfer ilçesine bağlı Hasanağa Mahallesi'nde yaklaşık 10 yıldır bu işi yapan 30 yaşındaki İbrahim Nizamsever, enginar soyumunun inceliklerini ve kazancını paylaştı. Normalde pazarcılık yaptığını ancak sezonun açılmasıyla enginar soyumuna yöneldiğini belirten Nizamsever, "Sezonumuz başladı, biz soyucuyuz. Yaklaşık 10 yıldır bu işi yapıyorum ve sezonumuz 3 ay sürüyor. Enginar soymanın tanesi 8 liradan başlayıp 15 liraya kadar çıkıyor. Sadece 3 günlük işi olan müşteriye tane başı 12-13 liradan soyarken, sürekli işi olanlar için bu fiyatı 7-8 liraya kadar indiriyoruz. Günde bin adet enginar soyuyorum. Bu da günlük 8 bin liradan ayda 240 bin lirayı buluyor" dedi.

Her enginarda el ve bilek 40'a yakın dönme hareketi yapıyor

Enginar temizlemenin dışarıdan kolay görünmesine rağmen ciddi bir el emeği ve ustalık gerektirdiğini vurgulayan Nizamsever, işin zorluğunu şu sözlerle anlattı: "İşini bilene ve yapabilene gayet iyi bir iş ancak çok zor. Sadece tek bir enginarın soyumu bitene kadar el ve bilek 40'a yakın dönme hareketi yapıyor. Hasanağa'daki mesaimiz bir ay sonra bitiyor, ardından diğer bölgelerde devam ediyor. Aralıksız 3 ay boyunca bu şekilde her gün enginar soyuyorum."

Üretim verilerine göre, yaklaşık 200 dönüm civarında enginar üretimi yapılan Hasanağa Mahallesi'nde dönüm başına 400-450 kök bitki sığdırılabiliyor. Dönüm başına en fazla 2 bin enginar kesildiği hesaba katıldığında, sadece bu mahallede toplamda yaklaşık 400 bin enginar hasat edilerek soyum işleminden geçiriliyor.

Bursa genelindeki üretim kapasitesi ise kenti Türkiye'de zirveye ortak ediyor. 2025 yılı TÜİK verilerine göre Bursa'da yaklaşık 7 bin 531 dekar alanda 9 bin 778 ton enginar yetiştirildi. Bu üretim hacmiyle Bursa, İzmir'in ardından Türkiye genelinde ikinci sırada yer alıyor. Kentteki enginar üretimi yoğun olarak; Mustafakemalpaşa ilçesinde 3 bin dekar alanda 3 bin 750 ton, Nilüfer ilçesinde ise 2 bin 451 dekar alanda 3 bin 64 ton olarak gerçekleştiriliyor.

Enginarın faydaları neye iyi gelir?

Enginar, içerdiği zengin vitamin (özellikle C ve K vitaminleri) ve mineraller sayesinde tam bir sağlık deposudur. Besin değerinin yüksekliğiyle öne çıkan bu sebzenin temel faydaları şunlardır:

Karaciğerin En İyi Dostudur: İçeriğindeki sivarin (cynarin) maddesi karaciğerin temizlenmesini, toksinlerden arınmasını ve hücrelerinin yenilenmesini sağlar. Karaciğer yağlanmasına karşı en etkili doğal besinlerden biridir.

Kolesterolü Dengeler: Kötü kolesterolü (LDL) düşürerek iyi kolesterolün (HDL) artmasına katkı sunar. Bu özelliği ile damar tıkanıklıklarının önüne geçer ve kalp sağlığı için güçlü bir koruma kalkanı oluşturur.

Sindirim Sistemini Düzenler: Yüksek lif oranı sayesinde bağırsak florasını destekler, sindirimi kolaylaştırır. Mide asidini dengeleyerek hazımsızlık, şişkinlik ve kabızlık gibi problemleri giderir.

Güçlü Bir Antioksidan Kaynağıdır: Hücre hasarını engelleyerek vücudun bağışıklık sistemini kuvvetlendirir. Hastalıklara karşı vücut direncini artırırken, yaşlanma belirtilerini de geciktirici etki gösterir.

Kan Şekerini Kontrol Altında Tutar: Lifli yapısı sayesinde kan şekerinin aniden yükselmesini engeller. İnsülin direncinin dengelenmesine yardımcı olarak diyabet riskini azaltır.

Kemik Sağlığını Destekler: K vitamini açısından son derece zengin olduğu için kemik yoğunluğunu artırır, ileri yaşlarda görülebilecek kemik erimesi (osteoporoz) riskini minimuma indirir.

Enginar nasıl tüketilmeli?

Enginarın barındırdığı şifa dolu besin değerlerinden tam anlamıyla faydalanabilmek için doğru hazırlama ve pişirme yöntemlerini uygulamak kritik öneme sahiptir:

Zeytinyağlı ve Garnitürlü Klasik Yöntem: Türk mutfağının en çok tercih edilen usulüdür. Bezelye, havuç ve patates gibi sebzelerle zeytinyağında hafifçe pişirilerek tüketilir. Pişirirken besin değerini kaybetmemesi için çok harlı ateşte ve gereğinden uzun süre kaynatılmamasına özen gösterilmelidir.

Buharda Pişirme veya Hafif Haşlama: Enginarı yapraklarıyla birlikte bütün olarak buharda pişirmek, vitamin kaybını en aza indirir. Yaprakların diplerindeki etli kısımlar sıyrılarak yenebilir; üzerine zeytinyağı, limon ve sarımsak sosu dökülerek oldukça sağlıklı bir meze elde edilebilir.

Çiğ Tüketim ve Salatalar: Körpe enginar kalpleri, besin değerini hiç kaybetmeden ince ince dilimlenip salatalara eklenebilir. Dereotu, sızma zeytinyağı ve bol limon ile marine edildiğinde hem ferahlatıcı hem de C vitamini deposu bir öğün olur.

Çorba ve Püre Formu: Farklı lezzetler arayanlar veya çocuklarına enginar yedirmek isteyenler için harika bir alternatiftir. Et yemeklerinin yanına püre olarak hazırlanabileceği gibi, terbiyeli ve besleyici bir çorba şeklinde de sofralara dahil edilebilir.

Önemli Püf Noktası (Kararmayı Önleme): Enginar soyulduktan ve kesildikten sonra oksijenle temas ettiğinde hızla kararır. Rengini ve tazeliğini korumak için, işlem gördükten hemen sonra pişirme aşamasına kadar mutlaka limonlu suda bekletilmelidir.

Enginarı kimler tüketmemeli?

Enginar her ne kadar sayısız faydasıyla tam bir şifa deposu olsa da, bazı sağlık sorunları yaşayan kişilerin tüketirken son derece dikkatli olması veya bu sebzeden uzak durması gerekir:

Safra Kesesi Taşı Olanlar: Enginar, karaciğeri uyararak safra üretimini hızlandırır. Eğer kişinin safra kesesinde taş veya safra yollarında tıkanıklık varsa, artan safra akışı taşların hareket etmesine ve şiddetli ağrılara veya tehlikeli komplikasyonlara yol açabilir.

İrritabl Bağırsak Sendromu (İBS) Yaşayanlar: Yüksek oranda 'fruktan' (bir tür fermente edilebilir lif) barındırdığı için, hassas mideye ve bağırsak sendromuna sahip kişilerde aşırı gaz, şişkinlik ve kramp gibi sindirim problemlerine neden olur.

Papatyagillere Alerjisi Olanlar: Enginar, botanik olarak Asteraceae (papatyagiller) ailesine mensuptur. Papatya, krizantem, karahindiba veya kanarya otu gibi bitkilere alerjisi olan kişilerin enginar tüketmesi; ciltte döküntü, kaşıntı veya solunum yollarında alerjik reaksiyonlar ortaya çıkarabilir.

İleri Derece Böbrek Hastaları: Güçlü bir idrar söktürücü (diüretik) özelliğe sahiptir. Vücuttaki sıvı ve mineral dengesini doğrudan etkileyebileceği için, böbrek fonksiyon bozukluğu olan hastaların doktorlarına danışmadan sık tüketmemesi tavsiye edilir.

Enginar en çok nerede yetişir?

Ilıman Akdeniz ikliminin vazgeçilmez bitkisi olan enginar, dünyada en çok İtalya, İspanya ve Fransa gibi ülkelerde yetişirken; Türkiye'de ise ağırlıklı olarak Ege ve Marmara bölgelerinin bereketli topraklarında boy gösterir. Ülkemizde adeta büyük bir tarım ekonomisi oluşturan ve lezzetiyle sınırları aşan başlıca bölgeler şunlardır:

İzmir (Urla, Çeşme ve Karaburun): Türkiye'nin tartışmasız enginar başkentidir. Özellikle yapraklarıyla birlikte tüketilebilen, yumuşak dokulu ve "Coğrafi İşaret" tescilli meşhur Sakız Enginarı bu bölgenin topraklarında yetişir.

Bursa: Ege'nin sakız enginarına karşı Marmara'nın gururu olan Bayrampaşa Enginarı, Bursa ve çevresinde yoğun olarak üretilir. Sakız enginarına göre çok daha iri, etli ve çanak yapılı olduğu için, restoranlarda gördüğümüz zeytinyağlı garnitürlü enginar yemekleri ağırlıklı olarak bu türden yapılır.

Aydın, Antalya ve Adana: Son yıllarda artan pazar talebiyle birlikte, kış mevsiminin ılık geçtiği bu şehirlerimizde de geniş tarım arazilerinde ciddi miktarda üretim yapılmakta ve yurdun dört bir yanına buradan sevkiyat sağlanmaktadır.