İçinde maya yok! Lezzeti asırlık: Isparta'nın meşhur hamursuz ekmeğinin sırrı

 Isparta'nın Yalvaç ilçesinde kadınların nesilden nesle sürdürdüğü fırıncılık geleneği, coğrafi işaret tescilli "hamursuz ekmeği" üretimiyle sürdürülüyor. Sabahın erken saatlerinde mesaiye başlayan kadınlar, hazırladıkları hamursuz ekmeği, börek, katmer ve köy çöreği gibi yöresel ürünlerle hem aile ekonomisine katkı sağlıyor hem de ilçenin kültürel mirasını geleceğe taşıyor.

Yalvaç'ta faaliyet gösteren bazı fırınlarda hamurun hazırlanmasından pişirilmesine kadar tüm üretim süreci kadın ustalar tarafından yürütülüyor. Yaklaşık 15 yıldır fırıncılık yapan Adile Limon, mesleği annesinden öğrendiğini söyledi. Yalvaç'a özgü fırıncılık geleneğinin yıllardır kadınlar tarafından sürdürüldüğünü belirten Limon, annesinin mahalle fırınlarında kürekçi olarak çalıştığını, kendisinin de küçük yaşlardan itibaren bu işi öğrenerek mesleğe başladığını anlattı.

Geçmişte mahalle fırınlarında bir gün önceden sıra alındığını ifade eden Limon, "Hamur evde hazırlanır, sırası gelen fırına getirirdi. Şimdi işletmeler özelleşti, sigortalı çalışıyoruz. Dışarıdan gelenler kadınların çalıştığını görünce çok mutlu oluyor. Hem kadınlara iş imkanı sağlanıyor hem de aile bütçesine katkı oluyor." dedi. İşletme sahibi Necati Keskin ise hamursuz ekmeğinin Yalvaç'ın en önemli yöresel ürünlerinden biri olduğunu belirtti.

 Ürünün uzun yıllardır aynı yöntemlerle üretildiğini ve coğrafi işaret tesciline sahip olduğunu dile getiren Keskin, "Yalvaç'ta bu işi sadece kadınlar yapıyor. Erkekler pek yapamıyor. Ürünlerimizi yurt içine ve yurt dışına gönderiyoruz. Buradan alanlar hediye olarak da götürüyor. Yaklaşık 10 personelimiz var. Uzun yıllardır bu işi yapan kadınlarımız şimdi de bizimle çalışmaya devam ediyor. Fırınlarda genellikle erkek ustalar görülür. Burada kadınların çalıştığını görenler şaşırıyor ama çok da beğeniyorlar." diye konuştu.

Yaklaşık 10 yıldır fırında çalışan Ayşe Kutlu da işe başladığında mesleği bilmediğini, zamanla ustalaştığını anlattı. Kadınların fırınlarda çalışmasının ziyaretçilerin ilgisini çektiğini dile getiren Kutlu, "İş ararken başvurdum, zamanla ustalaştım. Dışarıdan gelenler 'Kadınlar çalışıyor, çok güzel' diyor. Başka yerlerde bunu görmedikleri için ilgilerini çekiyor. Bu tepkileri almak gurur veriyor. Hem çocuklarıma hem kendime katkı sağlıyorum. Çalışmayı seviyorum." ifadelerini kullandı. Yalvaç'ta kadınların el emeğiyle ürettiği coğrafi işaretli hamursuz ekmeği, yöresel bir lezzetin yanı sıra anneden kıza aktarılan köklü bir fırıncılık geleneğinin de simgesi olmayı sürdürüyor.