Karadeniz'e yüzmeye gidenler için kritik uyarı: Görünmez tehlikeye dikkat! Saniyeler içinde dibe çekiyor

Her yıl Türkiye'de 600 ila bin kişinin boğulma nedeniyle hayatını kaybettiğini belirten Prof. Dr. Şevket Özkaya, daha fazla kişinin ise boğulma tehlikesi geçirerek son anda kurtulduğunu söyledi. Boğulma vakalarının en sık 1 ile 24 yaş arasındaki bireylerde görüldüğünü ifade eden Özkaya, yaz sezonunun başlamasıyla birlikte Karadeniz kıyılarında riskin arttığını vurguladı.

4 ile uyarı

Özellikle hafta sonlarında Amasya, Tokat, Sivas ve Çorum gibi çevre illerden çok sayıda vatandaşın Samsun ve Karadeniz sahillerine geldiğini kaydeden Özkaya, "Hafta içinin stresini çocukları ve aileleriyle atmak isteyen vatandaşlarımız, çoğu zaman dalgalı ve rüzgarlı hava şartlarını göz ardı ederek denize giriyor. Bu durum ciddi tehlikeleri beraberinde getiriyor" dedi.

"Ters akıntı en iyi yüzücüyü bile sürükleyebilir"

Karadeniz'de sık görülen rip akıntısının büyük risk oluşturduğunu belirten Özkaya, "Karadeniz tabanında oluşan ters akıntılar, en iyi yüzücüyü bile denizin içine çekebilir ve boğulma tehlikesi oluşturabilir. 

Son yıllarda hava sıcaklıklarındaki ani değişimler, sertleşen hava akımları, rüzgar ve dalga oluşumunu artırarak denizi daha tehlikeli hale getiriyor" diye konuştu.

Boğulmaların çoğu zaman sessiz gerçekleştiğine dikkat çeken Özkaya, İngiltere Kraliyet Ulusal Filika Enstitüsü'nün (RNLI) verilerine göre insanların boğulmanın filmlerdeki gibi gürültülü ve fark edilir şekilde gerçekleştiğini düşündüğünü ancak gerçekte durumun çok farklı olduğunu söyledi.

"Sessiz önlenebilir ölüm salgını"

Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) verilerine göre dünya genelinde her yıl yaklaşık 250 bin kişinin boğulma nedeniyle yaşamını yitirdiğini belirten Özkaya, "Bu ölümlerin yaklaşık 82 bini 14 yaşın altındaki çocuklardan oluşuyor. Bu da her gün 650'den fazla kişinin boğulma nedeniyle hayatını kaybettiği anlamına geliyor. DSÖ bu nedenle boğulmaları 'sessiz önlenebilir ölüm salgını' olarak tanımlıyor" şeklinde konuştu.

"Boğulma dakikalar içinde ölüme neden olabiliyor"

Boğulmanın özellikle çocuklar ve gençler için büyük tehdit oluşturduğunu vurgulayan Özkaya, "Suya kolayca düşüp çıkmakta zorlandıkları için 1-4 yaş grubu en büyük risk altında bulunuyor. Boğulma dakikalar içinde ölüme neden olabiliyor. Kurtulan kişilerde ise beyin hasarı dahil ciddi sağlık sorunları gelişebiliyor" ifadelerini kullandı.

Vatandaşlara hayati uyarılar

Prof. Dr. Şevket Özkaya, boğulma vakalarının önüne geçebilmek için şu tavsiyelerde bulundu: "Su kenarında asla yalnız bulunulmamalı, cankurtaran bulunan bölgelerde aile ve arkadaşlarla birlikte yüzülmeli. Çocuklar su kenarında mutlaka yetişkin gözetiminde olmalı.

Suya düşen veya yüzerken yorulan kişiler panik yapmadan sırt üstü durarak yardım istemeli. Böyle bir durumla karşılaşanlar ise yüzebilen bir cismi kişiye doğru atmalı. Kıyıdan fazla uzaklaşılmamalı, boyu aşan derinliklere girilmemeli ve sahile paralel yüzülmeli."

Rip (Ters) Akıntısı nedir?

Rip akıntısı, sığ sudan derin suya doğru hareket eden çok güçlü, dar ve hızlı su akıntılarıdır. Rüzgarlı havalarda kıyıya vuran dalgaların geri çekilirken, deniz dibindeki kum tepeleri arasında açtığı dar kanallardan hızla ve şiddetle açığa doğru akmasıyla meydana gelir. En büyük yanılgı: Rip akıntısı insanı suyun dibine çekmez; yüzeyden kıyıdan uzaklaştırarak açığa sürükler. Boğulmaların asıl nedeni akıntının kendisi değil, akıntıya kapılan kişinin paniğe kapılarak kıyıya (akıntıya karşı) yüzmeye çalışması ve saniyeler içinde tükenmesidir. Akıntının hızı saniyede 1-2 metreyi bulabilir ve bu, bir olimpiyat yüzücüsünün bile karşı koyamayacağı bir güçtür.

Rip akıntısına kapılan kişi ne yapmalı?

Böyle bir durumla karşılaşıldığında hayatta kalmak için o kritik saniyelerde uygulanması gereken altın kurallar şunlardır:

Panik Yapmayın: Akıntının sizi dibe çekmeyeceğini, sadece açıktan denize doğru sürükleyeceğini bilin. Sakin kalmak ve nefesinizi kontrol etmek hayatta kalmanın ilk şartıdır.

Asla Kıyıya Doğru Yüzmeyin: Kıyıya ulaşmak için akıntıya karşı yüzerek enerjinizi tüketmeyin. Akıntının gücünü yenemezsiniz.

Sahile Paralel Yüzün: Akıntı kanalından çıkmak için kıyıya doğru değil, sahile paralel (sağa veya sola doğru) yüzün. Rip akıntıları genellikle çok geniş değildir (yaklaşık 10 ila 30 metre arası). Yanlara doğru yüzerek bu akıntı koridorundan kısa sürede çıkabilirsiniz.

Su Üzerinde Kalın (Sırt Üstü Yatın): Eğer paralel yüzemeyecek kadar yorgun hissediyorsanız, çırpınmayı bırakın ve kendinizi suyun kaldırma kuvvetine bırakın. Sırt üstü yatarak enerjinizi koruyun. Akıntı bir süre sonra (dalga kırılma hattının gerisinde) gücünü kaybedip duracaktır.

Akıntı Zayıfladığında Çıkın: Akıntı durduğunda veya zayıfladığında, kıyıya doğru doğrudan değil, çapraz bir açıyla yüzerek sahile dönün.

Yardım İsteyin: Suyun üzerinde kalmayı başardığınızda elinizi kaldırarak ve bağırarak cankurtaranlardan veya sahildekilerden yardım isteyin.

Dışarıdan izleyen biri ne yapmalı?

Eğer birinin rip akıntısına kapıldığını görürseniz, kesinlikle onu kurtarmak için suya atlamayın. Birçok kurtarıcı bu şekilde hayatını kaybetmektedir. Kişiye can simidi, halat, can yeleği veya su üstünde kalmasını sağlayacak herhangi bir cisim (büyük pet şişe, top vs.) atın ve hemen yetkililere/cankurtaranlara haber verin.