Yaz aylarının gelmesiyle birlikte Türkiye'nin birçok bölgesinde kene vakaları yeniden gündemin ilk sıralarına yükseldi. Özellikle Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığı nedeniyle vatandaşlar tedirgin olurken, Tarım ve Orman Bakanlığı da peş peşe uyarılar yayımlamaya başladı. Uzmanlar, kene kaynaklı riskin özellikle belirli illerde daha yüksek olduğuna dikkat çekerken, açık alanlarda bulunacak vatandaşların basit ancak hayati öneme sahip önlemleri ihmal etmemesi gerektiğini vurguluyor.

Son haftalarda Sivas başta olmak üzere bazı illerde kene tutunmasına bağlı vakaların artması, gözleri yeniden kenelerin yoğun olarak görüldüğü bölgelere çevirdi. Peki Türkiye'de kene vakaları en çok hangi illerde görülüyor? Kene ısırması belirtileri nelerdir? Keneden korunmak için hangi önlemler alınmalı?

Türkiye'de kene vakaları en çok hangi illerde görülüyor?

Değerlendirmelere göre Kırım Kongo Kanamalı Ateşi vakalarının en yoğun görüldüğü bölgeler İç Anadolu'nun kuzeyi ile Karadeniz'in iç kesimleri olarak öne çıkıyor.

Özellikle;

Sivas

Tokat

Yozgat

Çorum

Kastamonu

KKKA açısından en riskli iller arasında yer alıyor.

Ankara'nın doğusunda kalan bazı bölgelerde ve Karadeniz'in iç kesimlerinde de dikkatli olunması gerekiyor. Özellikle ilkbahar sonu ve yaz aylarında kene popülasyonunun artmasıyla birlikte vakalarda da yükseliş görülebiliyor. 

Son dönemde Sivas'ta yaşanan vakalar gündeme gelirken, sağlık kuruluşları vatandaşları kene temasına karşı dikkatli olmaları konusunda uyarıyor.

Kene kaynaklı hastalıkların görülme sıklığı, bölgede bulunan kene türlerine göre değişiklik gösteriyor. Türkiye'de KKKA'nın en önemli taşıyıcılarından biri olarak kabul edilen Hyalomma marginatum türü, özellikle İç Anadolu ve Karadeniz'in bazı bölgelerinde yaygın olarak bulunuyor. Bu nedenle kırsal alanlarda çalışanlar, çiftçiler, hayvancılıkla uğraşanlar, piknik yapanlar ve doğa yürüyüşüne çıkan kişiler daha yüksek risk grubunda yer alıyor.

Türkiye'de 56 farklı kene türü bulunuyor

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (TOGÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Adem Keskin'in açıklamalarına göre Türkiye'de bugüne kadar 56 farklı kene türü tespit edildi. Bu türlerin yaklaşık 20'sinin insanlardan kan emebildiği belirtilirken, insanlardan toplanan kenelerin büyük bölümünü Hyalomma marginatum oluşturuyor.

Kene sadece KKKA mı bulaştırıyor?

Toplumda keneler çoğunlukla Kırım Kongo Kanamalı Ateşi ile ilişkilendirilse de kene kaynaklı çeşitli hastalıklar bulunuyor. Bunlar;

Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA)

Türkiye'de en çok bilinen ve en ciddi seyreden hastalıklardan biri olarak öne çıkıyor.

Lyme hastalığı

Bazı kene türlerinin taşıdığı bakteriler nedeniyle ortaya çıkabiliyor. Erken teşhis edilmediğinde ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Riketsiyoz

Bazı kene türleri tarafından taşınan bakterilerin neden olduğu enfeksiyon hastalıkları arasında yer alıyor.

Kene ensefaliti

Avrupa'da daha yaygın görülse de uzmanlar bazı kene türlerinin bu hastalığın yayılımında rol oynayabileceğini belirtiyor.

Kene ısırması belirtileri nelerdir?

Kene tutunmasının ardından ortaya çıkabilecek belirtiler kişiden kişiye değişiklik gösterebiliyor. Ancak uzmanlar özellikle şu belirtilerin dikkate alınması gerektiğini belirtiyor:

Yüksek ateş

Şiddetli baş ağrısı

Halsizlik

Kas ve eklem ağrıları

İştahsızlık

Bulantı

Kusma

İshal

Karın ağrısı

İleri vakalarda kanama belirtileri

Bu belirtilerden herhangi birinin görülmesi halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan kene uyarısı

Tarım ve Orman Bakanlığı da artan vakalar nedeniyle vatandaşlara yönelik önemli uyarılarda bulundu. Bakanlık tarafından paylaşılan bilgilendirme videosunda, "Keneyi hafife almayın, tedbiri elden bırakmayın" mesajı verildi.

Bakanlık, özellikle kırsal alanlara gidecek vatandaşların şu önlemleri almasını tavsiye ediyor:

Açık renkli kıyafetler tercih edin.

Uzun kollu giysiler kullanın.

Pantolon paçalarını çorap içine sokun.

Çalılık ve yoğun ot bulunan alanlarda dikkatli olun.

Arazi dönüşünde tüm vücudunuzu kontrol edin.

Kulak arkası, koltuk altı, boyun, kasık ve diz arkalarını mutlaka inceleyin.

Kenenin erken fark edilmesi olası risklerin azaltılması açısından büyük önem taşıyor.

Kene tutunursa ne yapılmalı?

Kene tutunması sırasında yanlış ve bilinçsiz müdahale risk oluşturmakta. Kene yapışması durumunda müdahale sırasında şunlara dikkat edilmeli:

❌ Sigara bastırmayın

❌ Kolonya dökmeyin

❌ Gaz yağı sürmeyin

❌ Kenenin üzerine kimyasal madde uygulamayın

❌ Keneyi ezmeyin

❌ Yakmaya çalışmayın

✅ En yakın sağlık kuruluşuna başvurun

✅ Belirti gelişmesi halinde vakit kaybetmeden muayene olun

Özellikle yaz aylarında piknik, kamp, bağ, bahçe ve tarla ziyaretlerinin artarken vatandaşların kene temasına karşı bilinçli hareket etmesi önem taşıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın son uyarıları da basit görünen bir kene tutunmasının ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini ortaya koyarken, korunma tedbirlerinin ihmal edilmemesi de gerekli.