Milyonlarca çalışanı ilgilendiren emsal karar! Resmi Gazete'de yayımlandı: Yüz tanıma ve parmak iziyle takip tarih oluyor
Jurnal.istDiğer
Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), iş yerlerinde uzun zamandır uygulanan sistemle ilgili dikkat çeken bir karara imza attı. Resmi Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlüğe giren yeni ilke kararına göre, kurumların yaygın olarak tercih ettiği parmak izi okutma, yüz tanıma, iris veya retina taraması gibi biyometrik veri tabanlı sistemlerin tamamı yasalara aykırı ilan edildi. Kurula çalışanlar tarafından gönderilen şikayet ve ihbarların çok büyük bir çoğunluğunu oluşturması sebebiyle öncelikli olarak gündeme alınan bu uygulama, çalışan ile işveren arasındaki güç dengesizliği ve en hassas kişisel verilerin korunması gerekliliği üzerinden mercek altına alındı.
Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), çalışan hakları açısından tarihi bir karara imza attı. Resmi Gazete'de yayımlanan ilke kararıyla birlikte iş yerlerinde uygulanan parmak izi okutma, yüz, iris veya retina taraması gibi biyometrik veri tabanlı sistemlerin yasalara aykırı olduğu ilan edildi.
Kurula gelen ihbarların büyük bir çoğunluğunu oluşturan bu uygulamaya getirilen yasakla, işverenlerin personelin en hassas kişisel verilerini toplamasının önüne geçildi.
Açık yasal düzenleme bulunmuyor
Kurulun aldığı kararın gerekçesinde, biyometrik verilerin değiştirilemez, kopyalanamaz ve geri döndürülemez özellik taşıyan hassas nitelikli kişisel veriler olduğu hatırlatıldı.
Reklam
İş Kanunu kapsamında işverenlerin çalışma sürelerini takip etme ve kayıt altına alma yükümlülüğü bulunsa da bu takibin biyometrik yöntemlerle yapılmasını zorunlu kılan hiçbir açık yasal düzenleme yer almıyor.
Bu nedenle, eldeki mevcut yasal hakkın kullanılması amacıyla kişiye özel biyolojik bilgilerin kaydedilmesinin hukukun "gereklilik", "ölçülülük" ve "veri minimizasyonu" ilkelerine doğrudan ters düştüğü belirtildi.
Onay geçersiz sayılacak
Kararın en dikkat çekici detaylarından biri de işçi ile işveren arasındaki güç dengesizliğine yapılan vurgu oldu. Birçok işletmede personelden bu sistemler için yazılı onay ya da ıslak imza alınsa da kurul, bu ilişkinin doğası gereği rızanın özgür iradeyle verilmediğine dikkat çekti.
Reklam
Çalışanların işini kaybetme, göze batma veya iş yerinde olumsuz bir muameleyle karşılaşma korkusuyla parmak izi veya yüz taraması vermeye mecbur hissetmesi, alınan "açık rızanın" hukuki geçerliliğini tamamen ortadan kaldırıyor. Çalışanın rızasını vermemesi veya geri çekmesi durumunda yaptırımla karşılaşma ihtimalinin bulunması, rızanın geçerliliğini sakatlayan en büyük unsur olarak kabul edildi.
İş yerleri için alternatif yöntemler hatırlatıldı
KVKK, mesai takibinin yapılması için personelin özlük haklarına ve veri güvenliğine daha saygılı olan çok sayıda alternatif yöntemin bulunduğuna işaret etti. Bu kapsamda iş yerlerinde biyometrik veri kullanımı yerine yeni yöntemlerin hayata geçirilmesi istendi.
Bunlardan bazıları:
- Şifreli ve PIN tabanlı geçiş sistemleri
- Manyetik personel giriş kartları (RFID/NFC)
- Klasik imza çizelgeleri ve föyleri
- Denetçi veya güvenlik görevlisi gözetiminde tutulan giriş-çıkış kayıtları
Reklam
Uymayan işletmelere yaptırım uygulanacak
Kurul, veri sorumlularının kişisel verilerin hukuka uygun işlenmesini sağlamak adına gerekli her türlü teknik ve idari tedbiri almakla yükümlü olduğunu hatırlattı. Şirketlerin ellerinde daha az müdahaleci ve risksiz yöntemler varken biyometrik veri toplamakta ısrarcı olmalarının artık suç teşkil edeceği, hukuka aykırı veri işlemeye ve bu sistemleri kullanmaya devam eden işletmeleri çok ciddi idari para cezalarının beklediği vurgulandı. Karar, Resmi Gazete'nin yanı sıra kurumun resmi internet sitesinde de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.