Şener Üşümezsoy Venezuela’yı yıkan çifte depremin nedenini açıkladı: 'Güney Amerika kayıyor'

Venezuela, sabah saatlerinde peş peşe yaşanan iki büyük depremle sarsıldı. İlk belirlemelere göre 39 saniye arayla 7,2 ve 7,5 büyüklüğünde iki deprem meydana gelirken, sarsıntılar başta Caracas olmak üzere birçok kentte hissedildi. Binaların yıkıldığı, haberleşme altyapısının zarar gördüğü ve ülke genelinde olağanüstü hal ilan edildiği deprem sonrası, gözler hem bölgedeki hasar tablosuna hem de uzmanların Venezuela depremi için yaptığı teknik değerlendirmelere çevrildi.

Venezuela depremi hangi fay hattında oldu?

Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, Venezuela açıklarında meydana gelen büyük depremin, ülkenin kuzey kıyısını izleyen sağ yönlü yanal atımlı fay sistemi üzerinde geliştiğini söyledi. Üşümezsoy’un değerlendirmesine göre bu hat, Güney Amerika levhası ile Karayip levhası arasındaki hareketin bir sonucu olarak çalışıyor. Depremin odaklandığı noktanın da Venezuela’nın kuzey kenarında, deniz kıyısına paralel uzanan bu aktif fay zonunun başlangıç kesimlerinden biri olduğu belirtiliyor.

“Karayip ile Güney Amerika arasındaki yırtılmanın ürünü”

Üşümezsoy, bölgedeki sismik yapının yalnızca tek bir kırıkla açıklanamayacağını, Karayip sisteminin daha geniş bir levha hareketinin parçası olduğunu vurguladı. Buna göre Karayip Denizi’nin doğuya doğru hareketi, Güney Amerika kıtasının batıya yönelen ilerleyişi ve Atlantik’teki açılma dinamiği, Venezuela kıyıları boyunca uzanan bu fay sistemini aktif tutuyor. Üşümezsoy, bugünkü büyük depremin de tam olarak bu Karayip fay hattı üzerinde geliştiğini ifade etti.

Şener Üşümezsoy’dan dikkat çeken benzetme: “Geçmiş depremlerin simetrisi”

Depremin bölgesel ölçekte tek başına değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Üşümezsoy, Karayip çevresindeki geçmiş büyük depremlerle bugünkü sarsıntı arasında yapısal benzerlik bulunduğunu söyledi. Haiti ve çevresinde geçmişte yaşanan büyük depremleri hatırlatan Üşümezsoy, Venezuela açıklarındaki sarsıntının da yine yanal atımlı fay karakteri taşıdığını, bu nedenle Karayip kuşağındaki diğer büyük kırılmalarla aynı jeodinamik çerçevede okunması gerektiğini kaydetti.

Depremin büyüklüğünden çok bulunduğu kuşak önemli

Venezuela’da 7,2 ve 7,5 büyüklüğünde art arda yaşanan depremler ilk anda sadece büyüklüğüyle öne çıksa da, Üşümezsoy’un yorumunda dikkat çeken asıl başlık depremin gerçekleştiği fay sisteminin niteliği oldu. Uzmanın değerlendirmesine göre sarsıntı, tesadüfi bir kırılmadan çok, Karayip Denizi ile Güney Amerika arasındaki uzun soluklu levha hareketinin ürettiği aktif bir fay zonunda meydana geldi. Bu da Venezuela depremini yalnızca tek bir ülkenin yaşadığı afet olmaktan çıkarıp, Karayip havzasındaki geniş tektonik hareketliliğin son halkalarından biri haline getiriyor.