TÜİK'ten dikkat çekici araştırma: Türkiye'de en fazla israf edilen gıdalar hangileri?

TÜİK verilerine göre, 2024 yılında en fazla israf edilen gıda grubu yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzeler oldu.

Bu grubu yüzde 32,5 ile ekmek izledi. Gıda israfında üçüncü sırada ise yüzde 15,1 oranıyla süt ve süt ürünleri yer aldı.

Kuru bakliyatların israf oranı yüzde 5,9 olarak ölçülürken, makarna ile et ve et ürünlerinde bu oran yüzde 2,7 seviyesinde kaldı.

Gıdalar en çok bozulduğu için çöpe atılıyor

Araştırmada, tüketicilerin gıdaları neden israf ettiği de incelendi. Buna göre, gıda ürünlerinin çöpe atılmasındaki en önemli neden yüzde 74,4 ile bozulma oldu.

Katılımcıların yüzde 12,1'i son kullanma tarihinin geçmesi nedeniyle gıdaları tüketemediğini belirtirken, yüzde 6,3'ü fazla satın alma veya ihtiyaçtan fazla yemek hazırlamanın israfa yol açtığını ifade etti.

Hanelerin büyük bir bölümü gıda israfı yapmadığını söylüyor

Araştırma sonuçlarına göre hane halklarının yüzde 84'ü gıda ürünlerini hiçbir zaman çöpe atmadığını beyan etti. Gıdaları nadiren çöpe attığını söyleyenlerin oranı yüzde 12,7 olurken, sık sık israf ettiğini belirtenlerin oranı yüzde 0,3 olarak kaydedildi.

Alışverişe listeyle gitme alışkanlığı

Tüketicilerin alışveriş davranışları da araştırmada yer aldı. Verilere göre, 2025 yılında tüketicilerin yüzde 54,4'ü alışverişe çıkmadan önce liste hazırladığını belirtti.

Fiyat takibi yaparak alışveriş gerçekleştirenlerin oranı yüzde 14,9 olurken, plansız alışveriş yaptığını söyleyenlerin oranı yüzde 14,4 olarak ölçüldü.

Düşük gelir grubunda liste kullanımı daha yaygın

Gelir gruplarına göre yapılan değerlendirmede, alışveriş listesi hazırlama alışkanlığının düşük gelir grubunda daha yüksek olduğu görüldü. En düşük gelir grubundaki hanelerde liste kullanma oranı yüzde 57,3 olurken, en yüksek gelir grubunda bu oran yüzde 49,9 seviyesinde gerçekleşti.

Tüketilmeyen gıdalar hayvanlara veriliyor

Gıda israfını azaltmak için tercih edilen yöntemler arasında tüketilemeyen gıdaların hayvanlara verilmesi öne çıktı. 2024 yılında yüzde 27,3 olan bu oran, 2025 yılında yüzde 28,7'ye yükseldi. Gelir düzeyi en düşük grupta tüketilemeyen gıdaları hayvanlara verme oranı yüzde 35,9 olarak ölçülürken, en yüksek gelir grubunda bu oran yüzde 27,8 seviyesinde kaldı.

Tüketiciler çaba gösteriyor

Araştırmaya katılanların büyük bölümü gıda israfını önlemek için bireysel olarak önlem aldığını belirtti. Verilere göre tüketicilerin yüzde 83,6'sı gıda israfını azaltmak amacıyla elinden gelen çabayı gösterdiğini ifade etti.