Barajlar dolsa da tehlike kapıda: Prof. Dr. Yusuf Demir'den korkutan 2026 yazı uyarısı! Su petrolden daha değerli hale geliyor

Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Demir, 17 Haziran Dünya Çölleşme ve Kuraklıkla Mücadele Günü dolayısıyla yaptığı değerlendirmede, son dönemdeki yağışların 2026 yazındaki kuraklık riskini ortadan kaldırmadığı uyarısında bulundu.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre 2025-2026 su yılında yağışlar normalin üzerinde seyrederken, bazı bölgeler geçen yıla kıyasla kayda değer artışlar yaşadı. Ancak Demir, bu olumlu tablonun yanıltıcı olabileceğini kaydetti.

"Aynı yılda hem sel hem kuraklık yaşanabilmektedir"

Prof. Dr. Demir, kuraklığın yalnızca yağış azlığı değil, toprak neminin düşmesi, yeraltı su seviyelerinin gerilemesi ve sürdürülebilir olmayan tüketim göstergeleri bütünü olduğunu vurguladı. İklim değişikliğinin yağışın zamanlamasını, şiddetini ve coğrafi dağılımını değiştirdiğine dikkat çeken Demir, şunları söyledi:

"Ülkemiz açısından bakıldığında ise son altı aylık dönemde yağışlar birçok bölgede uzun yıllar ortalamalarının üzerine çıkmıştır. Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre 2025-2026 su yılında yağışlar normalin üzerinde gerçekleşmiş, bazı bölgelerde geçen yıla göre çok önemli artışlar kaydedilmiştir. Uzmanlar, Türkiye'nin son yılların en yağışlı dönemlerinden birini yaşadığını ifade etmektedir. Ancak bu olumlu tablo bizleri yanıltmamalıdır. Çünkü kuraklık yalnızca belirli bir dönemde yağışın az olması anlamına gelmez. Toprak neminin azalması, yeraltı su seviyelerinin düşmesi, buharlaşmanın artması ve su kaynaklarının sürdürülebilir olmayan şekilde kullanılması da kuraklığın önemli göstergeleridir. Yağışların artması, kuraklık tehlikesinin ortadan kalktığı anlamına gelmemektedir. Çünkü iklim değişikliği artık yağış miktarını değil, yağışın zamanını, şiddetini ve dağılımını değiştirmektedir. Kısa sürede gerçekleşen aşırı yağışlar toprağa yeterince nüfuz edememekte, suyun önemli bölümü yüzey akışına geçerek denizlere ulaşmaktadır. Böylece aynı yıl içerisinde hem sel hem de kuraklık yaşanabilmektedir."

Karadeniz'de çift yönlü tehdit

Karadeniz Bölgesi'nde iklim değişikliğinin yeni riskler oluşturduğunu belirten Demir, Samsun, Trabzon, Rize, Giresun, Ordu ve Artvin'de aşırı yağışların sel ve heyelan tehlikesini artırdığını aktardı. Kışın aşırı yağışlar yaşanan bu illerde yaz aylarındaki kurak dönemlerin ise içme ve sulama suyu kaynakları ile tarımsal üretim üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu ifade etti. Demir, bölgede iklim değişikliğine uyum politikalarının hızlandırılması gerektiğini kaydetti.

"Su politikaları stratejik güvenlik meselesidir"

Türkiye'nin artık yalnızca su temin eden değil, suyu yöneten bir ülke olması gerektiğini belirten Demir, baraj yapmanın tek başına yeterli olmadığını vurguladı. Demir, "Türkiye'nin artık yalnızca su temin eden değil, suyu yöneten bir ülke olması gerekmektedir. Baraj yapmak tek başına yeterli değildir. Yeni dönemde; havza bazlı su yönetimi, yeraltı sularının korunması, yağmur suyu hasadı, gri su kullanımı, atık su geri kazanımı, tarımsal sulama verimliliği ve şehirlerde kayıp-kaçak oranlarının azaltılması ulusal öncelik haline getirilmelidir. Su politikaları artık yalnızca teknik değil, aynı zamanda stratejik ve güvenlik boyutu olan bir konu olarak ele alınmalıdır" dedi.

Yerel yönetimlere çağrı

Demir, 2026 yaz aylarından itibaren yaşanacak sürece karşı her belediyenin iklim değişikliğine uyum eylem planı hazırlaması gerektiğini belirtti. Yağmur suyu hasadının zorunlu hale getirilmesi, kentsel su kayıp-kaçak oranlarının düşürülmesi, kuraklık eylem planlarının havzalarda güncellenmesi ve tarımsal sulama yatırımlarının hızlandırılması gerektiğini vurguladı.

Yeraltı sularının korunmasına yönelik denetimlerin artırılması, su ayak izi ile karbon ayak izi uygulamalarının yaygınlaştırılması ve çölleşmeyle mücadele kapsamında ağaçlandırma projelerinin desteklenmesi gerektiğini aktaran Demir, su tasarrufunun ulusal bir görev olduğunu kaydetti.

"Kuraklık geleceğin belirsizleşmesidir"

Su tasarrufunun bireysel tercih değil ulusal sorumluluk olduğunu belirten Demir, "Bugün karşı karşıya olduğumuz en büyük tehditlerden biri, kuraklığı yalnızca yağış eksikliği olarak görmektir. Kuraklık; su kaynaklarının azalması, tarımsal üretimin risk altına girmesi, gıda güvenliğinin zayıflaması ve geleceğin belirsizleşmesidir" ifadelerini kullandı.