Emekli olup çalışanlara Yargıtay uyarısı: Rekabet yasağı sözleşmesi tazminat yakabilir

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, emekli olduktan sonra rakip bir firmada çalışmanın rekabet yasağı ihlali sayılıp sayılmayacağına dair önemli bir karara imza attı. Olay, Ankara’da faaliyet gösteren bir akümülatör üreticisi şirkette yaklaşık dokuz yıl çalışan bir işçinin emeklilik sonrası rakip firmada çalışmaya başlaması üzerine gündeme geldi. Şirket ile işçi arasında yapılan iş sözleşmesinde, işten ayrıldıktan sonra 2 yıl süreyle Ankara veya İstanbul’daki rakip firmalarda çalışmama taahhüdü bulunuyordu.

Yerel mahkeme, sözleşmede yer alan rekabet yasağını geçerli bularak ihlali tespit etti ve cezai şartı fahiş bularak yarıya indirdi. İstinaf mahkemesi ise işçinin fiilen Çankırı’da çalıştığını belirterek, rakip firmanın merkezinin Ankara’da olsa bile rekabet yasağının ihlal edilmediğini ve çalışma özgürlüğü gereğince davanın reddedilmesi gerektiğini savundu.

Olay Yargıtay’a taşındı

Karar Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’na taşındı ve burada sözleşmede geçen “teşebbüs” kavramı üzerinde duruldu. Yüksek mahkeme, “teşebbüs” ifadesinin yalnızca fabrikaların adresiyle sınırlı olmadığını, ticari işletmenin ekonomik bütünlüğünü ve bağımsız karar alma mekanizmasını kapsadığını vurguladı. Rakip firmanın resmi merkezinin Ankara’da bulunması nedeniyle, işçinin Çankırı’da fiilen çalışan olarak görünmesi ihlal savunmasını zayıflattı. Buna göre işçinin rakip firmada çalışması, sözleşmede yer alan rekabet yasağını ihlâl ediyor sayıldı.

Kararda ayrıca, sözleşmenin eski 818 sayılı Borçlar Kanunu döneminde yapılmış olmasının geçerliliğini koruduğu, yeni Türk Borçlar Kanunu’nun sınırlama yetkisi kurallarının bu somut olaya uygulanamayacağı ifade edildi. Yargıtay, rekabet yasağının ihlali iddiasıyla açılan davanın cezai şart açısından yeniden incelenmesine hükmetti.

Ne anlama geliyor?

Sosyal Güvenlik uzmanı İsa Karakaş’ın değerlendirmesinde, Yargıtay kararının özellikle teknik bilgiye sahip işçiler için bağlayıcı olduğu belirtildi. Emekli olmuş bir çalışan dahi, eski işverenle yaptığı rekabet yasağı sözleşmesi varsa bu taahhüte uymak zorunda; rakip firmada çalışması durumunda bu sözleşme ihlal edilmiş sayılabilir. Burada, firmaların sadece şube adreslerinin değil, tüm ekonomik yapısının değerlendirilmesinin önemli olduğu vurgulandı.

Bu nedenle sözleşmelerde yer alan “teşebbüs” ifadesi, şirket merkezinin bulunduğu yerin yanı sıra firma yapısının tamamını kapsayacak şekilde geniş yorumlanabiliyor.