Yazın en büyük tehlikesi! Vücut 10-15 dakikada 41 dereceye çıkabiliyor, organlar iflas noktasına geliyor: İşte bilinmesi gereken her şey

Yaz sıcaklıklarının artmasıyla birlikte aşırı sıcaklara bağlı acil servis başvuruları ABD'de yılda 100 bini aşarken, uzmanlar sıcak çarpmasının hayati risk taşıdığı konusunda uyarıyor.

ABD'li acil tıp uzmanı ve George Washington Üniversitesi Klinik Doçenti Leana Wen, sıcak çarpmasının belirtilerini, kimlerin daha fazla risk altında olduğunu ve böyle bir durumda neler yapılması gerektiğini anlattı.

15 dakika içerisinde ölümcül olabiliyor

Dr. Wen'e göre sıcak çarpması, vücudun sıcaklığını düzenleme mekanizmasının çalışamaz hale gelmesiyle ortaya çıkıyor. Normal şartlarda vücut sıcaklığını dengeleyebilen mekanizma aşırı sıcakta yetersiz kalıyor ve iç vücut sıcaklığı 10 ila 15 dakika içinde 41 dereceye (106 Fahrenheit) kadar yükselebiliyor.

Sıcak çarpması belirtileri nelerdir?

Bu durumda kişi;

• Bilinç bulanıklığı yaşayabiliyor,
• Baş dönmesi hissedebiliyor,
• Bayılabiliyor,
• Konuşması bozulabiliyor,
• Bilincini kaybedebiliyor,
• Nöbet geçirebiliyor,
• Kalp ritminde bozukluk gelişebiliyor.

Uzmanlar, bu belirtileri gösteren kişilerin vakit kaybetmeden hastaneye götürülmesi gerektiğini, çevrede bulunanların ise acil yardım çağırmaktan çekinmemesi gerektiğini vurguluyor.

Yardım gelene kadar ne yapılmalı?

Dr. Wen, sağlık ekipleri gelene kadar kişinin serin ve gölge bir alana taşınmasını öneriyor. Boyun, koltuk altı ve kasık bölgelerine soğuk bez veya buz uygulanması, kıyafetlerin soğuk suyla ıslatılması ve kişinin yalnız bırakılmaması gerektiğini belirtiyor.

Sıcak bitkinliği de hafife alınmamalı

Sıcak çarpmasından önce görülen en yaygın tablo ise sıcak bitkinliği.

Belirtileri arasında;

• Bulantı,
• Aşırı yorgunluk,
• Baş dönmesi,
• Baş ağrısı,
• Yoğun terleme,
• Soğuk ve nemli cilt bulunuyor.

Bu belirtiler görüldüğünde kişi hemen serin bir ortama geçmeli, üzerindeki sıkı kıyafetleri gevşetmeli ve mümkünse soğuk duş almalı. Soğuk duş imkânı yoksa ıslak bezlerle vücut serinletilmeli. Bir saat içinde düzelme olmazsa veya kusma, bayılma hissi gibi belirtiler gelişirse de mutlaka sağlık kuruluşuna başvurulmalı.

Aşırı sıcak sadece sıcak çarpmasına yol açmıyor

Dr. Wen'e göre aşırı sıcakların ikinci büyük etkisi ise mevcut hastalıkları ağırlaştırması.

Yüksek sıcaklıklar;

• Kalp,
• Akciğer,
• Böbrekler üzerinde ciddi yük oluşturuyor.

Araştırmalar, sıcakla ilişkili ölümlerin yaklaşık dörtte birinde kalp-damar hastalıklarının doğrudan ya da dolaylı rol oynadığını gösteriyor. Ayrıca diyabet ve bazı ruh sağlığı hastalıklarının da aşırı sıcaklarda kötüleşebildiği belirtiliyor.

En fazla risk altında kimler var?

Uzmanlara göre üç grup özellikle dikkatli olmalı:

• Bebekler, küçük çocuklar ve yaşlılar: Vücut ısılarını düzenleme kapasiteleri daha düşük olduğu için riskleri yüksek. Ayrıca susuz kalmaya daha yatkınlar.
• Kronik hastalığı bulunan kişiler: Bazı ilaçlar vücudun sıcağa uyum sağlamasını zorlaştırabiliyor. Kalp, böbrek ve akciğer hastalıkları sıcak havalarda ağırlaşabiliyor.
• Açık havada çalışanlar ve serin ortamlara erişemeyen kişiler: İnşaat işçileri, tarım çalışanları ve evsiz bireyler sıcak nedeniyle daha fazla risk taşıyor.

Sıcak havalarda nelere dikkat edilmeli?

Uzmanlar özellikle sıcak hava uyarılarının yapıldığı günlerde şu önlemlerin alınmasını tavsiye ediyor:

• Günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmayın.
• Egzersizi sabah erken ya da akşam saatlerine bırakın.
• Mecbur kalmadıkça güneş altında uzun süre kalmayın.
• Gölge alanları tercih edin.
• Bol su tüketin.
• Mümkün olduğunca klimalı veya serin ortamlarda vakit geçirin.