Afgan depremzedeler ölümcül depremlerin ardından kış soğuğuyla karşı karşıya

Afganistan'da evleri yıkan güçlü bir depremden kurtulanlar, şiddetli yağış ve yaklaşan kış soğuğuyla mücadele ederken barınak bulmakta zorlanıyor.

İki ay önce daha da yıkıcı bir depremden kurtulanlar da aynı endişeleri paylaşıyor.

Taliban yetkililerine göre, son 6,3 büyüklüğündeki deprem, kuzeydeki Samangan ve Belh vilayetlerini vurarak en az 27 kişinin ölümüne yol açtı.

Son depremin merkez üssü olan Samangan'ın Hulm ilçesinde, Gulabuddin adlı bir sakin, zamanında aile evinden kaçamayan gelini için yas tutuyor. Gulabuddin, düşen molozlardan dolayı başından yaralandı.

AFP haber ajansına verdiği demeçte, "Tüm eşyalarımızı kaybettik," dedi. "Kış geliyor. Dört ve beş yaşında çocuklarımız var. Nereye gidebiliriz? İki gecedir akrabalarımızın yanında kalıyoruz."

Yağmur, toprak yolları çöken duvarların ve yıkılan çatıların etrafında çamurlu göletlere dönüştürdü. Benzer bir yıkım, Ağustos ayı sonlarında 2.200'den fazla kişinin ölümüne yol açan ve Afganistan'ın yakın tarihindeki en ölümcül deprem olan 6,0 büyüklüğündeki sığ depremin ardından doğu Afganistan'da da görüldü.

Kunar vilayetinin dağlık Mazar Dara köyünde, Bazarga Safay, daha önceki depremde çocukların sürüklenmesine tanık oldu. İki ay sonra, soğuk havanın daha fazla can kaybına yol açacağından korkuyor.

Önceki depremde iki akrabasını kaybeden 50 yaşındaki çiftçi Safay, şimdi 12'si çocuk 15 kişiyle aynı çadırı paylaşıyor. "Bize bir çadır verdiler ama kışa uygun değil." diye açıkladı.

• Köylülerin çoğu, artçı sarsıntılar devam ederken hasarlı evlerde kalmaktan korkarak bahçelerde veya teraslarda açık havada uyuyor. Yeterli kışlık giysi veya battaniye olmadan -20 dereceye kadar düşük sıcaklıklarla karşı karşıya kalıyorlar.

Kunar'daki Taliban bilgi yetkilisi Necibullah Hanefi, "Deprem yazın meydana geldi ve kuruluşlar o zamanki ihtiyaçlara göre yardım sağladı." diye açıkladı. "Artık kış geliyor ve soğukla başa çıkmalarına yardımcı olacak giysilere ve eşyalara ihtiyaçları var."

Bu zorlu koşullara rağmen, uluslararası yardım kuruluşları, ABD hükümeti öncülüğündeki büyük bağışçıların fonlarını çekmesi nedeniyle yardımlarının sınırlı olacağı konusunda uyarıyor.

Mezar Dara Dağı'nın eteklerinde kamplar kuruldu, ancak Uluslararası Göç Örgütü, hayatta kalanların yüzde 77'sinin kış boyunca yerlerinde kalmayı planladığını bildiriyor; çünkü ya yer değiştirecek maddi imkânları yok ya da gidecek başka yerleri yok.

Birçok kişi için, geleneksel taş yapıyı terk etmek anlamına gelse bile, daha güçlü evler inşa etmek tek seçenek. Taliban yetkilileri, Mezar-ı Derya'da düzinelerce yeni ev inşa ettiğini iddia etse de gazeteciler yalnızca bir buldozerin enkazı temizlediğini gördü.

27 yaşındaki çiftçi Seyid Vali Safay, "Beton ve tuğlalarla doğru şekilde yeniden inşa etmemiz gerekiyor." dedi.

Köy sakinlerinde Aval Jan şunları ekledi: "Evimizi aynı yerde, ama aynı şekilde değil, yeniden inşa etmek istiyoruz. Evimizin tekrar çökmesini istemiyorsak, sadece beton işe yarar."