İSLÂM DÜNYASININ DÖRT BİR YANINDAN GÜNCEL SİYASÎ VE KÜLTÜREL HABERLER, DERİNLİKLİ DOSYALAR, BİYOGRAFİLER, OKUNACAK KİTAPLAR VE DAHA FAZLASI... ÖZELLİKLE TARİHTE GERÇEKLEŞEN HADİSELERİN YIL DÖNÜMLERİNİ HATIRLAMAK VE HER YERDE RASTLAYAMAYACAĞINIZ SIRA DIŞI FOTOĞRAF VE GÖRSELLERLE TANIŞMAK İSTEYENLERE... MÜSLÜMAN DÜNYANIN NABZI, BURADA ATIYOR.

20.356 Takipçi
MECRA HAKKINDA

İstiladan saklanan yapı: Magak Attari Cami

Caminin uzun serüveni, giriş işlemelerinde olduğu gibi, ondan bir çok parçasını eksiltti.
Caminin uzun serüveni, giriş işlemelerinde olduğu gibi, ondan bir çok parçasını eksiltti.

Cengiz Han ve ordusu 1220 yılında Özbekistan’daki Buhara şehrini istila ettiğinde Moğol ordusu benzeri görülmemiş bir katliama ve yıkıma imza attı. O günün Buhara’sı büyük ölçüde kaybolmuş, bu vahşetten sağ çıkamamıştı. Fakat bu yağmadan kurtulan yapılar vardı. Moğol istilasından yaklaşık bir asır önce gerçekleşmiş bir kum fırtınasının üstünü kaplamasıyla birlikte sırlara karışan Magak Attari Cami, bu sayede istilanın korkunç sonuçlarından kendini korumuş oldu. Belki de, üstünü kaplayan bu kumlar sayesinde Orta Asya’nın en eski yapılarından biri olarak günümüze kadar gelebildi. Caminin üstündeki toz perdesi ise 17. Yüzyılda Buhara Emiri tarafından kaldırıldı ve cami kullanıma açılmak üzere onarımdan geçirildi.

İçindekiler

Cengiz Han, 1220 yılında ordusunun önünde Özbekistan’daki Buhara şehrinin sokaklarına giriş yaptığında Moğol ordusu asırlarca unutulmayacak bir tahribata, bir istilaya, yağmaya imza attı. Şehre giren ordu savunma için açılmış hendekleri, camilerden söküp aldıkları parçalar, Kur’an sayfaları ile doldurdu. Cengiz Han Ulu Cami’de içki içip eğlenirken, askerleri de şehri yakıp yıkıyor, insanları öldürüyorlardı. Şehrin hafızasına kazınacak ve hiçbir zaman kaybolmayacak bu kötü anılarla birlikte o günün Buhara’sı büyük ölçüde kaybolmuş, bu vahşetten sağ çıkamamıştı. Fakat bu yağmadan kurtulan yapılar vardı.

İki küçük kubbeye sahip olması camiyi diğer yapılardan ayırıyor.
İki küçük kubbeye sahip olması camiyi diğer yapılardan ayırıyor.

Magak Attari Cami bu yapılardan biri. Cengiz Han şehre giriş yaptığında Attari Cami çoktan kumların altına saklanmıştı. Yapılış tarihi istiladan 3 asır önceye dayanan cami, İslamiyet öncesi Buharalıları için çok önemli bir mevzide konumlandırılmıştı. Burası 8 yahut 9. yüzyılda putperest yöre halkının put satmak için senede iki kere açtığı pazarın kurulduğu bölgeydi. Hatta caminin inşa edildiği yer bu pazarın kurulmasını emreden hükümdarın, pazar zamanları oturup halkı izlediği alandı. Bu kralın ölümünden sonra buraya bir ateş tapınağı yapıldı ve Zerdüşt halk o tapınakta hükümdarın anısına ibadet etti.

Yapı, Buhara'nın mimari zenginliği içerisinde en eski yapılardan biri olması ile dikkat çekiyor.
Yapı, Buhara'nın mimari zenginliği içerisinde en eski yapılardan biri olması ile dikkat çekiyor.

Bu ibadethane ilk olarak, bir Budist tapınağına dönüştürüldü daha sonra ise 937 yılında çıkan yangınla birlikte toz olup gitti.

  • Gariptir ki, 10. Yüzyılda Müslümanlar bölgeye geldikten sonra şu anki camiye temel teşkil edecek olan Makh Cami’sinin inşası için eskiden tapınağın olduğu yeri seçtiler.

Yapı birçok kez onarımdan geçtiği için farklı zamanların mimari özelliklerini taşımakta.
Yapı birçok kez onarımdan geçtiği için farklı zamanların mimari özelliklerini taşımakta.

Taş üstüne yapılan ince işlemeler yapının cephesini süslüyor.
Taş üstüne yapılan ince işlemeler yapının cephesini süslüyor.

Yapılan bu cami bilinmeyen sebeplerden dolayı yoğun bir tahribata uğrayınca 12. Yüzyılda Karahanlılar tarafından ortada kalan temelin üzerine yeni bir cami inşa edildi ve böylelikle bugün bildiğimiz Magak Attari Cami ortaya çıkmış oldu.

Moğol istilasından yaklaşık bir asır önce gerçekleşmiş bir kum fırtınasının üstünü kaplamasıyla birlikte Cami sırlara karıştı.

Böylelikle istilanın korkunç sonuçlarından kendini korumuş oldu. Belki de, üstünü kaplayan bu kumlar sayesinde Orta Asya’nın en eski yapılarından biri olarak günümüze kadar gelebildi. Caminin üstündeki toz perdesi ise 17. Yüzyılda Buhara Emiri tarafından kaldırıldı ve cami kullanıma açılmak üzere onarımdan geçirildi.

Caminin iç yapısında geometrik desenler hakim.
Caminin iç yapısında geometrik desenler hakim.

Sivri kemerler, geometrik şekiller ve yazılı işlemeler ile Karahanlıların klasik mimari özelliklerini ihtiva eden yapı son olarak 20. Yüzyılda küçük çaplı bir restore işleminden geçmiştir.