Suudi saflarında ölen İngiliz
15:00, 25/12/2024, Çarşamba
MecraMecra
Suudi saflarında ölen İngiliz: Yüzbaşı William Henry Irvine Shakespear.
Yüzbaşı William Henry Irvine Shakespear, fotoğrafçılıktan botaniğe, kâşiflikten Arapça bilgisine pek çok alanda donanımlı bir İngiliz memuruydu. Fakat o, klasik bir memur olmanın dışında bir isimdi; Cerrâb'da, günümüz Suudi Arabistan'ının kurucusu İbn Suud'un güçleri ile düşmanı İbn Reşîd arasındaki savaşta ölen bir İngiliz'di.
https://image.piri.net/resim/imagecrop/2024/01/06/09/38/resized_35e85-b063b314resized_a913bb68722611williamhenryc4b1rvineshakespear.jpg
William Henry Irvine Shakespear
, 1878 yılında Britanya Hindistan’ı içerisinde yer alan Bombay’da dünyaya gelmişti. 1904 yılında girdiği İngiliz Dışişleri Bakanlığı bünyesinden önce kimi memuriyetlerde bulunan Shakespear, 1909 yılında Kuveyt’e siyasî temsilci olarak gönderilmişti. 1899 yılında İngiltere ile yapılan gizli anlaşma
çerçevesinde Kuveyt bu tarihte İngiltere’nin himayesinde bulunuyordu. İçlerinde Arapçanın da yer aldığı çok sayıda dil konuşan Shakespear, klasik bir memur olmanın dışında bir isimdi. Fotoğrafçılık ve botaniğe duyduğu alakadan başka daha önce hiç haritalanmamış bölgelere
seyahatler yapmaktan hoşlanıyordu. Gittiği yerlerde bedevîlerle görüşüyor, çöl florasıyla alakalı incelemelerde bulunuyordu. Sahip olduğu maceracı ruh, kendisini 1907 yılında bir kez daha göstermişti.Kuveyt topraklarında yaptığı seyahatleri de bu aracıyla yapıyordu. O,
Kuveyt Şeyhi
Mübârek es-Sabâh
ile dostluk ilişkileri kurmayı ihmal etmemişti.
Onun Kuveyt Şeyhi ile olan diyaloğu, bugünkü Suudi Arabistan devletinin kurucusu
Abdülazîz bin Suud
’la da tanışmasına sebep olmuştu. Shakespear’ın İbn Suud’la yaptığı ilk görüşme yeni tamamladığı 1600 kilometrelik bir yolculuğun ardından olmuştu. Shakespear’ın çöl üzerine bilgisi ile Necid Arapçasına vukûfiyeti İbn Suud’un hayret etmesine sebep olmuş ve kendisini Riyad’a davet etmişti.
- Shakespear, kendisinden aldığı izinleİbn Suud’un bilinen ilk fotoğraflarınıçekmişti.
Kısa bir zaman sonra Riyad’a giden Shakespear, sıkı ilişkilerin temellerini de bu şekilde atmış oluyordu.
Osmanlı’nın Almanya ile yaptığı ittifak
, İngilizlere bu bölgede İbn Suud gibi bir ismin varlığını gerekli kılıyordu. Zira kendisinin 1913 yılında Lahsâ
’yı ele geçirmesi, Osmanlı’nın Basra Körfezi’nden çıkarılması noktasında İngilizlere güven de veriyordu. Karşılığında ise İbn Suud’un Necid’in bağımsız hükümdarı
olması söz konusuydu. Dolayısıyla I. Dünya Savaşı’nda İngilizlerden yana tavır alan İbn Suud, Osmanlı aleyhine faaliyetlere girişmişti.
Buna karşın ise Osmanlı, Suudîler’e karşı Reşîdîler’i desteklemişti.
Yaklaşık 20 günlük uzun bir yolculuğun ardından İbn Suud’un çadırına ulaşan Shakespear, işte bu amaç doğrultusunda onunla bir anlaşma imzalamak için gitmişti. Kendisinin 4 Ocak 1915 tarihli Basra Körfezi’ndeki Bûşehr’de temsilci olan Percy Zachariah Cox’a gönderdiği mektup vazifesinin başarıyla neticelendiğini haber veriyordu.
Shakespear, vazifesini tamamlamasının ardından Kuveyt’e dönmemiş
ve yakın zamanda Reşîdîler ile yapılacak olan çatışmada yer almaya karar vermişti.
Kısa zaman sonra Cerrâb
muhitinde patlak veren şiddetli savaş ne var ki Shakespear’ın burada hayatını kaybetmesine yol açmıştı. Reşîdîler tarafından kazanılan bu zaferde 37 yaşındaki Shakespear aldığı kurşunlarla ölmüştü.
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.