Akaryakıt depolarından kamusal yaşama: Çubuklu Silolar kapılarını açtı
14:00, 17/06/2024, PazartesiG: Güncelleme: 09:47, 22/12/2025, Pazartesi
ArkitektGZT
Çubuklu Silolar. Fotoğraf: Uluç Algan
10 Mart 2024 tarihinde kapılarını ziyaretçilerine açan Çubuklu Silolar, İstanbul'un önemli endüstriyel miras yapılarından biri olarak, akaryakıt depolarından kültür, sanat ve yaşam merkezine dönüşen bir proje olarak karşımıza çıkıyor. İBB Miras tarafından yapılan restorasyon sonucu şehre yeniden kazandırılan silolar, Boğaz'ın etkileyici manzarasına hâkim konumuyla kültür, sanat ve bilim dünyasına bir kapı açıyor. Çubuklu Silolar, 20.000 metrekarelik alanında Dijital Sanatlar Müzesi, Doğa ve Bilim Müzesi, kütüphane, atölye, sahne, etkinlik alanı, restoran, kafe, çocuk ve sanat merkezi gibi çok amaçlı birimlerle ziyaretçilerine çeşitlilik içeren yenilikçi deneyimler sunuyor.
Çubuklu Silolar, petrol tankerlerinden kültür, sanat
ve yaşam merkezine
uzanan başka bir dönüşüm projesi
olarak bugünkü yazımıza konu oluyor. Genel olarak dünya genelinde silolar, başlangıçta gıda
ve yem depolama
amacıyla inşa ediliyor, ancak zamanla kimyasal madde
, maden
, petrol
gibi çeşitli ham
ve işlenmiş maddelerin saklanmasında
da kullanılıyor. Bu tesislerde, kimyasallar, petrol
ve türevleri,
ayrıca yağ
gibi ürünler de depolanıyor. Çubuklu Silolar ise özellikle akaryakıt depolamak
amacıyla inşa ediliyor. Çubuklu Silolar’ın, Türkiye'de
hâlâ ayakta olan en eski depolama tesislerinden
biri olduğu ve bu özelliğiyle öne çıktığı biliniyor. Yapımı 1940'lı yıllara
kadar dayanan Çubuklu Siloları’nın petrol dolum tesisi
olarak kullanılmasının ardından yaklaşık son 10-15 yıldır metruk
durumda olmaları ve çürümeye yüz tutmaları
nedeniyle, ilk dönüşüm projesi fikri
ve projelendirme çalışması İBB
tarafından 2020
yılının Ekim
ayında ortaya çıkıyor. 2021
yılına gelindiğinde ise restorasyon çalışmaları
başlıyor ve yıllarca sadece petrol ve yakıt tankeri
olarak Petrol Ofisi'nin
kullanımına tahsis edilmiş olan alan, kültür-sanat merkezine
dönüştürülüyor. Özgün halleri
korunarak silolara müze gibi yeni işlevler kazandırılıyor. Merdivenle
ulaşılan siloların üstünde,
ziyaretçilere etkileyici boğaz manzarası
eşliğinde yüksek bir keyif zevki sunuluyor. Tarihi Bizans Dönemi'ne
kadar uzanan Çubuklu mesire alanındaki
silolarda kapsamlı bir dönüşüm gerçekleştiriliyor. Restorasyon projesi, hassas mühendislik
hizmetleri ile gerçekleştiriliyor. Siloların mevcut saç
yapıları korunarak içlerine yeni bir konstrüksiyon
ile yaşam alanı
entegre ediliyor.
https://image.piri.net/resim/imagecrop/2024/06/16/04/15/resized_f9935-7a36a39e2.jfif
1941
yılından itibaren Petrol Ofisi
tarafından, farklı kotlardaki teraslara silolar yapılmaya başlanıyor. Günümüzde 15 adet farklı büyüklükte silo
yer alıyor. Zaman içinde bazı siloların yıkıldığı biliniyor. En uçtaki iki silo kafe hizmeti
veriyor; beş büyük siloda Çubuklu Dijital Sanatlar Müzesi
bulunuyor. Alt kottaki dört silo, özellikle çocukların bilimle etkileşimini güçlendirecek şekilde dünyanın oluşumu, insanlığın ve canlıların gelişimine odaklanan Çubuklu Doğa Bilim Müzesi'ne
ev sahipliği yapıyor. Öndeki diğer dört silo ise çocuk oyun alanı
olarak kullanılıyor. Peyzaj alanı,
söyleşilerin
, konserlerin
ve diğer açık hava etkinliklerinin gerçekleştirildiği
bir kültürel alan
olarak karşımıza çıkıyor. 20.000 metrekarelik
bir alana kurulan ve İstanbul'un endüstri mirası yapıları
arasında yer alan Çubuklu Silolar, dönüşümünün ardından şehrin kültürel
ve sosyal
hayatında öne çıkan bir merkez
olmaya başlıyor. Toplam 7.000 metrekare kapalı alana ve 10.000 metrekare peyzaj alanına sahip olan projenin festival alanında konserler ve etkinlikler gerçekleştiriliyor. İstanbul’a boğaz kıyısında yeni bir konser alanı kazandırılıyor Paşabahçe
ile Kanlıca'nın arasında, Çubuklu Mahallesi, Şehit Ersin Güner Caddesi, Çubuklu İstinye Arabalı Vapur İskelesi yanında
konumlanan Çubuklu Silolar,
Dijital Sanatlar Müzesi, Doğa ve Bilim Müzesi, Kütüphane, Atölye, Sahne, Etkinlik Alanı, Restoran, Kafe, Çocuk
ve Sanat Merkezi
gibi çok amaçlı birimlere ev sahipliği yapıyor.Siloların bulunduğu alan, 19. yüzyılın
sonlarına doğru şehrin artan enerji ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sanayi yapılarına
açılıyor. 1930'lardan itibaren özel petrol şirketleri
tarafından depolama alanı olarak kullanılan bu bölgeye zamanla farklı büyüklüklerde silo yapıları inşa ediliyor.
Silolar,
19. yüzyıldan
itibaren dünya çapında endüstriyel depolama yapıları
olarak yaygınlaşıyor ve gıda
, tohum, yem, maden, kimyasal madde
gibi çeşitli ürünler için ambar görevi
görüyor. Zaman içinde orijinal işlevlerini yitiren silolar, dönemlerinin mimari özelliklerini yansıtan yapıları
ve kent belleğinde
edindikleri konumları sayesinde, günümüzde bir miras unsuru
olarak değerlerini korumaya devam ediyor. Zamanla kolektif belleğin
bir parçası haline gelen Çubuklu Silolar, endüstri mirasımızın
önemli örnekleri arasında yer alıyor. Yapının açılışı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu
tarafından 10 Mart Pazar akşamı gerçekleştiriliyor.
Dijital Sanatlar Müzesi,
çok amaçlı birimleri
ve zengin etkinlik takvimiyle
kapılarını kültüre, sanata
ve bilime açarak
ziyaretçilerine sosyal bir alan sağlıyor. Bu merkezde, Dijital Sanatlar Müzesi
ve Doğa Bilim Müzesi'nin
yanı sıra geniş bir kütüphane
, atölyeler,
bir karşılama merkezi, sahne, kafe, restoran, çocuk
ve sanat merkezleri
gibi çeşitli alanlar bulunuyor. Çubuklu Silolar Kütüphanesi, edebiyat, sanat
ve tarih
gibi çeşitli alanlardan oluşan 12 bin 500 eserlik koleksiyonu
ile aynı anda 110 kişiye
hizmet sunabiliyor. Beykoz Çubuklu
bölgesinde uzun yıllar akaryakıt depoları
olarak hizmet vermiş olan ve işlevini yitirdikten sonra terk edilmiş olan Çubuklu Silolar, İBB Miras
tarafından gerçekleştirilen detaylı restorasyon
ve yeniden işlevlendirme projeleri
sayesinde yenilenmiş
bir görünüme kavuşuyor.
y
2019
yılında kurulan ve o tarihten itibaren İstanbul’un kültürel mirasını koruma
görevini üstlenen İBB Miras
, şehrin çeşitli bölgelerindeki kültürel değerlerine yeni işlevler kazandırarak koruyor ve böylece kent yaşamında daha görünür
hale getiriyor. İBB Miras, endüstri mirası
üzerinde odaklandığı dönüşüm projeleri kapsamında, Müze Gazhane (Hasanpaşa Gazhanesi)
ile başladığı çalışmalarını, Kütüphane Troleybüs (Beyazıt Troleybüs Kuvvet Merkezi), Cendere Sanat (Cendere Pompa İstasyonu), Yedikule Gazhanesi (Hangar yapısı), Artİstanbul Feshane (Feshane-i Âmire), Baruthane (Bakırköy Baruthanesi), İstanbul Sanat (Haliç Tersanesi)
gibi endüstri mirası
yapılarını yeniden işlevlendirmek
suretiyle sürdürüyor. Çubuklu Silolar
içinde yer alan kütüphane, edebiyat, sanat
ve tarih
gibi çeşitli alanlarda geniş bir koleksiyona sahip olarak İstanbul halkına hizmet sunuyor. Boğaz'ın etkileyici manzarasına sahip Çubuklu Silolar, kültür, sanat
ve bilim
dünyasına bir kapı açıyor.
https://image.piri.net/resim/imagecrop/2024/06/16/04/10/resized_077ed-5787ee318.jfif
https://image.piri.net/resim/imagecrop/2024/06/16/04/09/resized_96eed-db68582c9.jfif
https://image.piri.net/resim/imagecrop/2024/06/16/04/09/resized_b8e23-a714d60310.jfif
https://image.piri.net/resim/imagecrop/2024/06/16/04/08/resized_ee3df-8867c02e12.jfif
https://image.piri.net/resim/imagecrop/2024/06/16/04/07/resized_17bc3-fa154fc513.jfif
https://image.piri.net/resim/imagecrop/2024/06/16/04/06/resized_75599-579c1a1814.jfif
https://image.piri.net/resim/imagecrop/2024/06/16/04/05/resized_32916-b066b5cd16.jfif
https://image.piri.net/resim/imagecrop/2024/06/16/04/05/resized_76ed5-419d6be717.jfif
https://image.piri.net/resim/imagecrop/2024/06/16/04/04/resized_04ac9-97a29e8c18.jfif
https://image.piri.net/resim/imagecrop/2024/06/16/04/04/resized_9a2cc-817d073219.jfif
https://image.piri.net/resim/imagecrop/2024/06/16/04/03/resized_d8e71-b24ba65620.jfif
https://image.piri.net/resim/imagecrop/2024/06/16/04/02/resized_1dd3c-041f357e21.jfif
https://image.piri.net/resim/imagecrop/2024/06/16/03/59/resized_53f03-0514835724.jfif
https://image.piri.net/resim/imagecrop/2024/06/16/03/59/resized_9dbed-ca6482d225.jfif
https://image.piri.net/resim/imagecrop/2024/06/16/03/58/resized_0ac89-beb6f36926.jfif
*Bu yazının başlığı yazardan bağımsız editoryal olarak hazırlanmıştır.
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.