Aldığı prestijli ödüllerle adından söz ettiren mimar: Jean Nouvel
13:00, 22/11/2023, Çarşamba
ArkitektGZT
Jean Nouvel.
Ünlü Fransız mimar Jean Nouvel, kariyeri boyunca 2005’te Wolf Ödülü, 2008’de Pritzker Ödülü ve Aga Khan Ödülü olmak üzere birden fazla prestijli ödül kazandı. Projelerinin her birini birbirinden farklı tasarlamasına rağmen ışık ve gölge konusunda gösterdiği hassasiyet projelerinde ortak noktaydı. Pritzker Ödülü jürisi, Nouvel’i normlara meydan okuyan, cesur bir mimar olarak değerlendirdi.
1945
yılında Fransa’nın Fumel
kentinde doğan ünlü mimar Nouvel, öğretmen bir ailenin oğluydu. Çocukluğu, babasının işi gereği farklı şehirlere taşınarak geçti. Ailesi tarafından matematik ve dil eğitimi
alması için teşvik edildi. 16 yaşına geldiğinde
ise okuldaki bir öğretmeninden aldığı çizim dersleri sayesinde sanata
ilgi duymaya başladı. Bordeaux Güzel Sanatlar Okulu
’nun giriş sınavında başarısız olunca Paris’e
taşındı. Ulusal bir yarışmada birincilik ödülünü kazanarak Paris’teki bir mimarlık okuluna girdi ve 1972
yılında mezun oldu. Geçimini sağlamak amacıyla 1970
yılına kadar Claude Parent
ve Paul Virilio
’nun asistanlığını yaptı. O dönem asistanlığını yaptığı akıl hocası Claude Parent ile birlikte mimari protestolara katıldı. Fransa’da mimarlar için kurulan işçi sendikası ‘Syndicat de l’Architecture’
ın kurucularından biri oldu. ‘Mars 1976 Hareketi’
ile Fransa’da daha gelişmiş bir kentleşme anlayışını
savundu.
Nouvel,
1975
yılında Les Halles
bölgesinin yenilenmesi için açılan yarışmalardan birinde ana organizatör olarak çalıştı. 1978
yılında Paris Mimarlık Bienali
’ni kurdu ve 15 yıl boyunca Paris Bienali için sergiler tasarladı. Bu sayede sanat, tiyatro ve mimarlık alanında bağlantılar kurdu. Bir mimar olarak ilk kez Paris’te bulunan Institut du Monde Arabe
ile adını uluslararası mimarlık camiasına duyurdu.
Nouvel’in
1981
yılında Achitecture-Studio
işbirliğiyle başladığı Institut du Monde Arabe (Arap Dünyası Enstitüsü) isimli yapı, 1987
yılında tamamlandı. Yapı, 1989
yılında Ağa Han Ödülü’ne
layık görüldü. Yapının en dikkat çekici özelliği binanın içine ışığı süzen
ve geleneksel Arap mimarisini
hatırlatan cephesi oldu. Metal kafes işçiliği
ile tasarlanan cephe, mekanik lensler
sayesinde otomatik olarak açılıp kapanarak, dış mekandaki ışık seviyesine tepki verip iç aydınlatmayı kontrol ediyordu. Aynı zamanda ‘Mashrabiya’
olarak adlandırılan bu cephe motifi, Nouvel’in diğer çalışmalarında da görülen bir unsur haline geldi. Ayrıca Nouvel, tüm çalışmalarında ışık efektini
ve cephede saydamlık yaratmak için cam
malzemeyi özenle kullandı. Fondation Cartier
ve New York'taki 100 Eleventh Avenue
gibi projelerinde de bu tipik mimari konseptini öne çıkardı.
Nouvel’in
1972- 1984
yılları arasında Gilbert Lezenes, Jean-François Guyot
ve Pierre Soria
olmak üzere üç farklı ortağı oldu. 1985
yılında ise Emmanuel Blamont, Jean-Marc Ibos
ve Mirto Vitart
ile beraber Jean Nouvel et Associés
'i kurdu. Emmanuel Gattani
ile beraber 1988
yılında JNEC isimli bir ofis açtı. 1994
yılına gelindiğinde ise halen devam eden ve kendi stüdyosu olan Ateliers Jean Nouvel
’i kurdu.
1988
yılında Lucerne Kültür ve Kongre Merkezi
için açılan yarışmayı kazanan Nouvel,
yapının 1994
yılında açılmasıyla beraber uluslararası itibarını arttırdı. Sonrasında farklı ülkelerdeki Dentsu Kulesi, Reina Sofia Müzesi, Agbar Kulesi
ve Guthrie Tiyatrosu
’nu tasarladı. Eserlerinde genel olarak metal ve cam malzeme
kullanarak şeffaflık ve ışık
konusunda özenle çalıştı. Eserlerinin ‘Nouvel Tarzı’ olarak adlandırılan bir kalıpla sınırlandırmanın yanlış olduğunu çünkü her projesinin binanın konumuna ve bağlamına
göre şekillendiğini söyledi. 30 Mart 2008
tarihinde mimarlık dünyasının en prestijli ödüllerinden biri olan Pritzker Ödülü
’nü kazandı.
Jean Nouvel, mimarlığın yanında
dans ve senaryo yazmakla
da ilgilendi. 1988
yılında Centre Pompidou’daki "Les Années 50"
ve Expo 2000'deki "Le Futur du travail"
ve "La Mobilité"
isimli sergiler, senaryo yazımına ilgisini artırdı. Nouvel aynı zamanda 2005
yılında Georg Jensen
için çatal bıçak takımı, Yves Saint Laurent
için flakon ve 2012
yılında Emeco isimli mobilya üreticisi için mobilyalar
tasarladı.
Nouvel’in tasarladığı
Doha Yüksek Ofis Binası, One Central Park, Danimarka Radyosu Konser Salonu, Louvre Abu Dabi, Katar Ulusal Müzesi, Pudong Sanat Müzesi, Paris'teki Duo ve Hekla kuleleri
ve Sao Paulo'daki Rosewood Kulesi
de oldukça popüler hale geldi.
Nouvel,
2000
yılında Venedik Bienali’nin Lion d'Or
ödülüne layık görüldü. 2001
yılında ise İngiliz Kraliyet Mimarlar Enstitüsü (RIBA) Kraliyet Altın Madalyası, Japonya Güzel Sanatlar Derneği Praemium Imperial
ve Lucerne'deki Kültür ve Konferans Merkezi için Borromini Ödülü
’nü kazandı. Ayrıca Fransız Mimarlık Akademisi
'nden Altın Madalya, iki "Équerres d'Argent"
ve Ulusal Mimarlık Büyük Ödülü
gibi birçok önemli ödül alarak adını mimarlık camiasının önemli isimleri arasına yazdırdı.
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.