Bir Semtin Mimari Mirası: Altunizade

İstanbul’un Anadolu Yakası’nda bulunan Altunizade, özellikle 1930’lu yıllarda hızlanan imar faaliyetleri ve iç göç dalgalarıyla birlikte önemli bir dönüşüm sürecine giriyor. Üsküdar-Kısıklı yolu üzerinde konumlanan semt, Boğaziçi Köprüsü ve bağlantı yollarının açılmasıyla ulaşım açısından avantaj kazanarak kurumsal ofislerin yoğunlaştığı bir merkez haline geliyor. Bugün Altunizade, geleneksel kent dokusu ile modern iş hayatının bir arada görüldüğü bölgeler arasında yer alıyor.

Altunizade ismi nereden geliyor?

 Semtin adı, Osmanlı döneminde yaşayan Altûnîzâde İsmail Zühdi Paşa’dan geliyor. “Altûnîzâde” unvanı ise, dönemin önemli altın varakçılarından ve ticaret filosu sahiplerinden biri olan babası Altuni Hacı Ali Efendi nedeniyle II. Mahmud tarafından veriliyor. İsmail Zühdi Paşa, bu unvanı aldıktan sonra bölgede iki köşk, cami, çeşme, iptidai ve rüştiye mektepleri, hamam, karakol, vakıf evleri ve dükkânlar yaptırıyor.

Altunizade’nin mimari geçmişi

 Geçmişte büyük bahçeler içerisinde yer alan köşkleri ve konaklarıyla bilinen Altunizade, İstanbul’un sayfiye bölgelerinden biri olarak öne çıkıyor. Bağlarbaşı ile bugün Millet Bahçesi olarak bilinen alan arasında kalan bölge, zaman içinde yerleşim yoğunluğunun artmasıyla farklı bir kimlik kazanıyor. Semtin mimari hafızasında Osmanlı sivil mimarisinin izleriyle birlikte Cumhuriyet dönemi kentleşme anlayışı da dikkat çekiyor.

Boğaziçi Köprüsü sonrası dönüşüm

 1973 yılında Boğaziçi Köprüsü’nün hizmete açılması, Altunizade’nin dönüşümünde belirleyici rol oynuyor. Köprü bağlantı yollarının bölgeden geçmesiyle birlikte semt, İstanbul’un önemli ulaşım akslarından biri haline geliyor. Bu süreçte kurumsal ofisler, ticari yapılar ve yeni yerleşim alanları artarken, Altunizade hem iş merkezi hem de konut bölgesi olarak gelişimini sürdürüyor.

Araştırma Kaynak: Altunizade Semti’nin Mimarlık Hafızası / Araş. Gör. Ömer Faruk Tekin