Tasarım odaklı düşünmenin temel ilkeleri ve tarihçesi nasıl şekillendi

Dilara Zeynep Ünal
09:00, 21/04/2023, CumaG: Güncelleme: 21:35, 15/01/2026, Perşembe
Tasarım odaklı düşünmenin temel ilkeleri ve tarihçesi nasıl şekillendi
Tasarım odaklı düşünme.

1960’ların başlarında tasarım ve bilimi bir araya getiren Tasarım Odaklı Düşünme’nin temelleri atılıyor. Buckminster Fuller’in ‘The World Design Science Decade’ ‘Dünya Tasarım Bilimi 10 Yılı’ yayını ile tasarım rasyonel bilimlerin arasına girmeyi başlıyor.

The World Design Science Decade serisi, dünya mimarlık okullarının ve özellikle onların öğrencilerinin tasarımın on yılının başlatılması ve üstlenilmesi gereken yolları ayrıntılı bir şekilde öneriyor.
Toplam seri, Fuller'ın en ileri görüşlü fikirlerinin çoğunu içeriyor.
Tasarım Teorisyeni Horst Rittel 1960'ların ortalarında
‘Kötü Problemler’ ‘Wicked Problems’ (aşırı karmaşık/çok boyutlu problemler) terimini
ortaya koyuyor. Tasarımda problem çözme konusunda araştırmalarda bulunuyor. Özellikle, Rittel, Wicked Problems ile tasarım metodolojilerinin uygulanmasına ve bunların zamanın birçok tasarımcısı ve akademisyeninin çalışmalarında nasıl etkili olduğuna odaklanıyor.
Wicked Problems, Design Thinking’in (Tasarım Odaklı Düşünme’nin) tam kalbinde yer alıyor, çünkü tam olarak bu karmaşık ve çok boyutlu problemler, insanlar hakkında derin bir anlayış kazanmayı içeren işbirlikçi bir metodolojiyi ortaya çıkarıyor.
1969 yılında Bilgisayar Profesörü ve Nobel İktisat Ödülü sahibi Herbert A. Simon yayınladığı Yapay Bilimler (Sciences of the Artificial) kitabında tasarımdan bir bilim, düşünce biçimi olarak bahseden ilk kişi oluyor.
Herbert Simon tasarım düşüncesinin ilkeleri olarak kabul edilen birçok fikre katkıda bulunuyor. Birçok tasarım ve girişimcilik sürecinin çekirdeğinde yer alan
hızlı prototipleme ve gözlem yoluyla test etme kavramlarından ilk defa bahsediyor.
Bu kavram aynı zamanda Emeritus Makine Mühendisliği Profesörü Robert H. McKim'in 1973 tarihli,
Görsel Olarak Düşünmek: Problem Çözmek İçin Bir Strateji El Kitabı (Thinking Visually: A Strategy Manual for Problem Solving)
adlı eserinde da yer alıyor.
Sanatçı ve Mühendis Robert H. McKim, görsel düşünmenin olayları anlamamız ve sorunları çözme yeteneğimiz üzerindeki etkisi için çalışıyor.
McKim'in kitabı, daha bütünsel bir problem çözme biçimi ortaya çıkarmak için sol ve sağ beyin düşünme biçimlerini birleştirmeye vurgu yaparak, görsel düşünmenin çeşitli yönlerini ve problemleri çözmek için tasarım yöntemlerini açıklıyor.
Kitabında tartışılan fikirler Design Thinking metodolojisinin temelini oluşturuyor.
1982’de Nigel Cross, Designerly Ways of Knowing - Tasarımsal Olarak Bilmenin Yolları adlı makalesinde tasarımcıların problem çözmesini, günlük hayatımızda geliştirdiğimiz tasarımla ilgili olmayan problem çözümleriyle karşılaştırıyor.
2001 yılında bu araştırma kitap olarak basılıyor.
Nigel Cross;
"Buckminster Fuller için siyaset ve ekonomi tarafından çözülemeyeceğine inandığı insan ve çevre sorunlarının üstesinden gelmek için bilim, teknoloji ve rasyonalizme dayalı bir 'tasarım bilimi devrimi' çağrısında bulundu."
diye ekliyor.
Birleşik Krallık, Sheffield Üniversitesi Mimarlık Okulu'nda Profesör olan
Bryan Lawson, aynı belirsiz sorunu çözmeye çalışırken bilim adamları ve mimarlar tarafından kullanılan, karşılaştırmalı yöntemleri inceleyen bir dizi testten elde edilen bilgileri
de araştırıyor.
Harvard Kentsel Tasarım Programları Direktörü Peter Rowe, 1987'de, mimari tasarımcının görevine sorgulama merceğinden yaklaşma biçimine odaklanan Design Thinking adlı kitabını yayınlıyor.
Böylelikle 1960’larda başlayan insan, tasarım ve tasarım bilimine dair veriler yazılı kaynaklara dönüşerek akademik literatürdeki yerini almaya başlıyor.
1991 yılında ise IDEO, Stanford Tasarım Okulu'nda geliştirilen çalışma üzerinde modellenen tasarım sürecini oluşturuyor.
IDEO, Design Thinking'i ana akım haline getiren şirketlerden biri olarak kabul ediliyor; yıllar içinde kendi müşteri dostu terminolojilerini, adımlarını ve araç takımlarını geliştirerek, tasarım metodolojisi konusunda eğitim almamış olanların sürece hızlı ve kolay bir şekilde odaklanmalarını sağlıyor.
1992'de Carnegie Mellon Üniversitesi Tasarım Başkanı Richard Buchanan, Tasarım Düşüncesinin kökenlerini tartışan
‘Tasarım Düşüncesinde Kötü Sorunlar’ (Wicked Problems in Design Thinking)
adlı makalesini yayınlıyor. Makalede, Rönesans döneminden itibaren zaman içinde bilimlerin nasıl geliştiğini ve kullandıkları uzmanlık ve süreçlerin nasıl şekillendiğini, giderek birbirinden nasıl koptuğunu açıklıyor.
Standford Tasarım Okulu ( d.school / Hasso Plattner / Insitute of Design at Stanford) kuruluşundan bu yana Design Thinking'in geliştirilmesini, öğretilmesini ve uygulanmasını kendi ana hedeflerinden biri haline getiriyor.

Şu anda, Design Thinking hareketi, IDEO ve d.school gibi öncülerin, başkalarının izlemesi gereken bir yolu resmileştirmesi ile hızla zemin kazanıyor. Diğer prestijli üniversiteler, işletme okulları ve ileri görüşlü şirketler, metodolojiyi değişen derecelerde benimseyerek, bazen de kendi özel bağlamlarına veya marka değerlerine uyacak şekilde yeniden yorumluyorlar.

Bu yazının başlığı yazardan bağımsız editoryal olarak hazırlanmıştır.

Yorumlar
Avatar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

Sayfa Sonu
GZT
GZT Haberin Sosyal Hali.

Gündemi en anlaşılır, en hızlı ve en görsel haliyle takip etmeye hazır mısınız? GZT özel video içerikleri, nitelikli infografikleri ve fark yaratan yayıncılık anlayışıyla size sıradan haber sitelerinin ötesinde bir deneyim sunuyor. Politikadan kültüre, teknolojiden spora kadar hayatın her alanına dokunan içeriklerle, doğru bilgiye keyifli bir arayüzle ulaşın. Dijital yayıncılığın yeni yüzü GZT ile dünyaya farklı bir pencereden bakın.

Sosyal medyada bizi takip edin
Mobil Uygulamaları indirin

GZT dünyası her an yanınızda! GZT mobil uygulaması ile son dakika gelişmelerine ve özel içeriklere anında erişin. Sadece haber okumayın; izleyin, keşfedin ve paylaşın. iOS, Android ve Huawei cihazlarınıza kolayca indirebileceğiniz uygulamamızla gündemi cebinize sığdırın. Şimdi indirin, haberdar olmanın en keyifli halini kaçırmayın!

Kategoriler
Albayrak Medya

Maltepe Mahallesi Fetih Caddesi No:6 Dk:1 Topkapı, Zeytinburnu / İstanbul[email protected](0 212) 612 29 30

Albayrak Medya Siteleri
YASAL UYARI

YASAL UYARI BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz. Piyasa verileri iDealdata Finansal Teknolojiler A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. BIST hisse verileri 15 dakika gecikmelidir.

Tüm hakları saklıdır © Net Medya 2026