Isı kubbesi Avrupa’yı esir aldı: Sıcaklık 44 dereceyi aştı

Avrupa, son yılların en etkili sıcak hava dalgalarından biriyle karşı karşıya. Mayıs sonunda başlayan ve yaz boyunca dalgalar hâlinde tekrar eden aşırı sıcaklar, kıtanın batısı ve merkezinde rekor kıran sıcaklıklara yol açtı. Fransa, İspanya, İtalya ve Almanya başta olmak üzere birçok ülkede termometreler 40 dereceyi geçti; İspanya ve Fransa’nın iç kesimlerinde sıcaklık yer yer 44 dereceye ulaştı.

“Isı kubbesi” tam olarak ne?

Uzmanlar bu tablonun arkasında Avrupa üzerine yerleşen “ısı kubbesi” sistemini gösteriyor. Yüksek basıncın havayı bir kapak gibi hapsettiği bu durumda, Kuzey Afrika’dan gelen sıcak ve kuru hava kıtanın üzerinde sıkışıp kalıyor. Hava aşağı doğru bastırdıkça ısınıyor, bulut oluşumu engelleniyor ve sıcaklık günlerce yüksek seyrediyor. Sistem yerinden kolay kolay kımıldamadığı için etki uzun sürüyor.

Günlük yaşam felç oldu

Etki sağlıkla sınırlı değil. Bazı bölgelerde demiryolu rayları sıcaktan eğildi, tren seferlerinde gecikmeler yaşandı. Birçok ülkede okullar kapatıldı ya da ders saatleri yeniden düzenlendi, açık hava etkinlikleri iptal edildi. Artan klima ihtiyacı elektrik tüketimini yukarı çekerek enerji şebekelerine ek yük bindirdi. Kuraklaşan topraklar ve düşen nehir seviyeleri ise tarım ve orman yangını riskini artırdı.

Sağlık sistemleri zorlanıyor

Aşırı sıcaklar, özellikle yaşlılar ve açık havada çalışanlar için hayati risk oluşturuyor. İspanya, haziran sonundan bu yana yüzlerce ölümü sıcaklara bağladı; Fransa’da hastaneler 24 saat içinde binlerce kişiyi sıcağa bağlı rahatsızlıklarla tedavi etti. Gece sıcaklıklarının bile düşmediği “tropik geceler”, vücudun serinleme fırsatını ortadan kaldırarak riski büyütüyor.

Bilim insanları uyarıyor

Bilim insanları, iklim değişikliğinin bu tür olayları daha sık ve daha şiddetli hâle getirdiği uyarısını yineliyor. Avrupa, dünyada en hızlı ısınan kıta; sıcaklıklar küresel ortalamanın yaklaşık iki katı hızla artıyor. Uzmanlara göre bir zamanlar istisnai sayılan bu sıcaklar, giderek yaz mevsiminin olağan bir parçası hâline geliyor.