Elazığ gezi rehberi: Gezilecek yerler, tarih, kültür ve yöresel tatlar
08:00, 17/09/2021, CumaG: Güncelleme: 15:24, 17/09/2025, Çarşamba
SkyRoadSkyroad
Elâzığ Türkçe telaffuz; eski adları ile: Harput, Ma‘mûretü'l-Azîz, El-Azîz, El-Azık; Türkiye'nin Elâzığ ilinin merkezi olan şehir.
Köklü geçmişi ve kendine özgü doğal güzellikleri ile Doğu Anadolu'nun incisi olan Elazığ, keşif meraklısı gezginlerin en çok tercih ettiği şehirler arasında yer alıyor. Elazığ, Doğu'nun en nadide illerinden biri. Tarihin en önemli dönemlerine tanık olan bu topraklar; medrese, cami, türbeler ve tarihi birçok yapıya ev sahipliği yapmakta. Özellikle gezilecek yerler listesinde olan Elazığ, etnografya değerlerini de koruması ile turizmde önemli bir cazibe merkezi haline geldi.
Şehir ismini nereden alıyor?
Şehrinin adı günümüze kadar birçok defa değiştirilmiş ama sonunda bugünkü hâlini almış. Şehrin bugünkü ismi ise
Sultan Abdülazîz
Dönemi’ne kadar dayanıyor, 1862
’de Harput’tan
sonra şu anki şehir merkezi çok gelişmiş ve Sultan Abdülaziz tarafından imar
ettirilmiştir. Bu nedenle de şehre “Abdülaziz’in îmâr ettiği şehir”
anlamında “Ma’mûrat-ül-aziz”
ismi verilmiştir. 1879
’da vilâyet olunca bir süre “el-aziz”
ismini alan şehrin adı, Mustafa Kemal Atatürk’ün ziyareti sonrası “el-azık”
olarak değiştirilmiş ve günümüze kadar söylenerek Elazığ hâlini almıştır.Tarihçe
Elazığ, eski Harput 'un devamı niteliğindedir.
Bu nedenle Elazığ tarihi Harput tarihi
ile birlikte ele alınmaktadır. Harput, Anadolu'yu
Mezopotamya'ya
bağlayan kervan yollarının geçiş güzergâhı
içinde yer almış, birçok kültüre
ve medeniyete
ev sahipliği yapmış bir coğrafyadır.
Harput'un, bilinen en eski sakinleri M.Ö. 2000'li
yıllarda Doğu Anadolu'ya
yerleşmiş Hurrilerdir.
Hurrilerin ardından Hitit hâkimiyetine girmiş,
çok sürmeden M.Ö. 9. yüzyıl
itibarıyla Doğu Anadolu'da devlet kuran Urartular hüküm sürmüştür.
Harput, 1085
yılında Türklerin
eline geçmiş, daha sonra İlhanlılar
, Dulkadiroğulları
, Akkoyunlular
ve Safeviler
gibi pek çok farklı egemenlik altına girmiştir ve en son, 1516
yılında gerçekleşmiş olan Çaldıran Muharabesi
sonrasında Osmanlı Ordusu
tarafından fethedilmiştir. Sonralarında Harput'taki yaşamın, şimdiki Elazığ Merkez İlçesi'nin
bulunduğu ovaya 19. yüzyıl
ortalarında taşınması ve çevre ilçelerin bağlanması ile birlikte bugünkü Merkez İlçe ve 9 ilçeyi kapsayan Elazığ ili sınırları oluşmuştur.
Elazığ nerededir?
Elazığ, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat Bölümü'nde yer almaktadır.
Elazığ’ı gezerken çalma listesi
- - Kar mı Yağmış Şu Harput’un Başına - Ender Balkır
- - Sinemde Bir Tutuşmuş- Ender Balkır
- - Dağlar Dağımdır Benim - Muzaffer Ertürk
- - Neden Geldim İstanbul’a - Erkan Oğur
Elazığ’a ne zaman gidilmeli?
Elazığ’a gitmek için en uygun zaman
ilkbahar ve sonbahar
aylarıdır. Ilıman iklimin
etkisi ile özellikle ilkbahar
aylarında eşsiz manzaralara
şahit olabilirsiniz.Elazığ 6’lısı
Elazığ Arkeoloji ve Etnoğrafya Müzesi:
Fırat Üniversitesi kampüsü
içerisinde yer alan Elazığ Arkeoloji ve Etnoğrafya Müzesi,
1982
yılında hizmete açılmıştır. İlk olarak “'Harput Müzesi”'
olarak 1965
yılında kurulan bu müze daha sonraları üniversite bünyesindeki Mühendislik Fakültesi'nde
bir alana taşınmıştır. Müzede, yapılan kazılar sonucu çıkarılan Neolitik
, Kalkolitik
, Erken Tunç, Orta Tunç, Selçuklu
ve Osmanlı
gibi dönemlere ait kalıntılar sergilenmektedir. Arkeolojik kalıntılar açısından oldukça zengin olan Elazığ Arkeoloji
ve Etnoğrafya Müzesi'nde
aynı zamanda etnoğrafik eserler
de sergilenmektedir. Bu eserler arasında ise halı, kilim, gümüş eşyalar, tarihi ve eski paralar, oymalı yazmalar, el işi ürünler ve mutfak gereçleri
gibi eserler yer almaktadır.Elazığ Kapalı Çarşı:
Elazığ'ın en önemli ve en eski ticaret merkezi olan
Elazığ Kapalı Çarş
ı,
yerel halkın günlük yaşamının ayrılmaz bir parçası olmasının yanında Elazığ'a gelen turistlerin de en önemli uğrak noktalarından. 2013
yılında tarihi yapısının bozulmayacak şekilde restore edilmesinden sonra iyice rağbet gören bu tarihi çarşıda, Elazığ yöresine
has Ağın Leblebisi, baharat çeşitleri, badem şekeri, pekmez, tulum peyniri
ve orcik gibi birçok yöresel ürün bulabilirsiniz.
Harput Kalesi:
Adını
Harput
ilçesinden
alan Harput Kalesi'nin tarihi oldukça eskilere dayanıyor. “Süt Kalesi”
olarak da bilinen kale, yapım aşamasında harcına su
yerine süt
karıştırıldığına dair rivayete
binaen Süt Kalesi
olarak anılıyor. Kalede yapılan akademik araştırmalar
sonucu bu yapının Urartular
tarafından M.Ö. 8 yy.
yapılmış olduğuna dair bulgulara erişilmiştir.
Hazar Gölü Plajı:
Elazığ'a 22 km uzaklıkta bulunan Hazar Gölü, Hazarbaba ve Mastar Dağları arasında kalmış, ülkemizin pek de bilinmeyen doğal güzelliklerinden.
Mavinin ve yeşilin muhteşem uyumunu gözler önüne seren Hazar Gölü Plajı ise 22 km uzunluğunda bir sahil şeridini oluşturuyor.
Suyu oldukça berrak, sodasız
ve tuzsuz
olan Hazar Gölü, büyüklüğü nedeniyle yöre halkı tarafından Hazar Denizi
olarak adlandırılıyor. Hazar Gölü Plajı'nın etrafında bugünlerde pek çok sosyal tesis
kurulmuş durumda. Batıda bulunan turizm merkezlerinde aranılan her şeyi, Hazar Gölü çevresinde bulabilmek mümkün hâle getirilmiş. Hatta Hazar Gölü nedeniyle Elazığ, Güney Doğu Anadolu’nun Bodrum’u olarak nitelendiriliyor.
Hazarbaba Kayak Merkezi:
Kış turizmin geliştiği noktalardan biri de
Elazığ Sivrice'de bulunan Hazarbaba Kayak Merkezi'dir.
Hazarbaba Kayak Merkezi, aynı ismi taşıdığı Hazarbaba Dağı'nda
bulunmaktadır. Özellikle günübirlik ziyaretçilere hizmet vermekte olan kayak merkezi; 1997
yılından bu yana önemli bir turizm noktası
hâline gelmiştir. Elazığ
ve çevresinde kış tatili planı
yapanlar bu kayak merkezine
uğrayarak şehrin kış güzelliğinin
tadına varabilirler.Harput Buzluk Mağarası:
https://image.piri.net/resim/imagecrop/2021/09/15/12/04/resized_9d2d7-38c018c5harputbuzlukmagarasi.jfif
Elazığ'a 12 km, Harput'a 4 km mesafede bulunan Buzluk Mağarası, Keban Baraj Gölü'nün seyir tepesi konumunda yer alıyor.
Yapılan araştırmalara göre Buzluk Mağarası'nın tarihi Urartulara
kadar uzanıyor. Bu Harput'un tarihinden bile daha eski olan Buzluk Mağarası turistik açıdan oldukça büyük bir öneme sahip. Buzluk Mağarası'nın en önemli özelliği ise havasının yazın serin, kışın ise sıcak olması.
Jeomorfolojik
yapısı nedeniyle mağara içerisinde meydana gelen klimatolojik
şartlar ve hava sirkülasyonu
dolayısıyla yaz aylarında içinde doğal
tabakalar, sarkıtlar ve dikitler halinde buzlar oluşuyor.
Kış mevsiminde ise bu durumun tam tersine buz oluşumu
meydana gelmiyor ve içeride sıcak bir hava hüküm sürüyor.Elazığ’da ne yenir?
https://image.piri.net/resim/imagecrop/2021/09/15/12/02/resized_37526-aa4f734dkommeborek.jpg- - Gömme (Kömme) Börek
- - Sırın
- - Muhaşerli Köfte
- -İşkene (işgene)
- - İçli Köfte
- - Mumbar (Bumbar) Dolması
- - Patila - Harput Kebabı
Elazığ meşhuru
Elazığ doğumlu ve Türk Edebiyatı Vakfı’nın kurucusu Ahmet Kabaklı,
edebiyat faaliyetlerini daha çok 1970
yılında kurucuları arasında yer aldığı ve başkanlığını yaptığı Türkiye Edebiyat Cemiyeti
bünyesinde yürüttü. Bu cemiyetin yayın organı olarak Ocak 1972
yılında Türk Edebiyatı dergisini çıkarmaya başladı. 1978
yılında da Türk Edebiyatı Vakfı’nın kurulmasına öncülük etti ve ömrünün sonuna kadar bu vakfın başkanlığında bulundu. Çok sayıda ödül alan ve 1996
’da sivil kuruluşlarca “şeyhülmuharrirîn”
ilân edilen Kabaklı ömrünün sonuna kadar tarihte ve kültürde devamlılık fikrini savunmuş ve tarihi ve kültürel mirasımızın her alanda korunması ve yaşatılması gerektiğini savunmuştur.
*Bu yazının başlığı yazardan bağımsız editoryal olarak hazırlanmıştır.
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.