Snøhetta'nın sarmal çatılı Şangay Operası tamamlanmak üzere

Norveçli mimarlık ofisi Snøhetta, Çin'in Şangay kentindeki Shanghai Grand Opera House projesinin tamamlanma aşamasına geldiğini duyurdu. Huangpu Nehri kıyısında, 2010 Şangay Expo'sunun düzenlendiği Expo Houtan bölgesinde inşa edilen yapı, sarmal bir merdivenle birleşen yelpaze formundaki çatısıyla şehrin yeni kültür simgelerinden biri olmaya hazırlanıyor. 

İç mekânda 2.000 kişilik ana opera salonu, 1.200 kişilik ikincil sahne ve daha küçük deneysel yapımlar için 1.000 kişilik üçüncü bir salon yer alacak. 

Yelpazenin açılışından doğan form

Snøhetta projeyi, açılan bir yelpazenin hareketinden ve insan bedeninin dans ederken yakaladığı dinamizmden ilham alarak tasarladı. Yapının en belirleyici unsuru, çatıdan başlayıp zemin kotundaki nehir kıyısı meydanına ulaşan açık hava sarmal merdiveni.

Sarmal merdiven, ziyaretçileri yukarıya doğru yönlendirirken kente ve Huangpu Nehri kıyılarına bakan farklı görüş noktaları sunuyor. Aynı sarmal ve yelpaze motifi, binanın lobi, salon ve foyer iç mekanlarında da tekrarlanıyor; ofis bu hareketi operanın görsel kimliğine, hatta yeni logoya kadar taşıdı. 

Oslo ve Busan'dan sonra üçüncü "yürünebilir çatı"

Shanghai Grand Opera House, Snøhetta'nın "üzerine çıkılabilen mimari" anlayışının üçüncü büyük örneği olarak değerlendiriliyor. Ofisin 2007'de tamamlanan Oslo Operası ve halen inşa hâlindeki Busan Operası, eğimli çatılarıyla meydanla buluşan benzer bir kamusal vurgu taşıyordu. 

Şangay'daki yapı, bu fikri eğimden bir adım öteye, sarmal harekete taşıyor. Çatı, ziyaretçilere yılın her günü ve günün her saati ücretsiz olarak açık olacak; nehir kıyısındaki kademeli meydanla birlikte büyük ölçekli açık hava etkinliklerine de ev sahipliği yapabilecek. 

Tasarım, akustik ve mühendislik ortaklığı

Snøhetta projeyi 2017 yılında uluslararası bir tasarım yarışmasıyla kazandı ve mimari, peyzaj, iç mekân ve grafik tasarımının tümünü üstlendi. Bina, Şangay merkezli ECADI (East China Architectural Design & Research Institute), akustik tasarımda Japon Nagata Acoustics ve tiyatro tasarımında Theatre Projects ile birlikte yürütülüyor; mühendislik çözümleri ise Alman mühendislik firması Schlaich Bergermann Partner tarafından geliştirildi. 

Yapı; beyaz beton dış cephesinin yumuşak hatlarıyla, iç mekândaki ipek ve kırmızı renkli meşe kaplamalar arasında belirgin bir tezat oluşturuyor. Proje, Çin'in 13. Beş Yıllık Kalkınma Planı kapsamında öncelikli kültür yatırımlarından biri olarak belirlendi ve Şangay'ın küresel kültür merkezleri arasında yer alma hedefinin önemli bir parçası olarak konumlanıyor.