Avrupa Birliği düğmeye bastı: Facebook ve Instagram bağımlılık mı yapıyor?

Sosyal medya platformlarında gezinirken saatlerin nasıl geçtiğini anlamıyorsanız, bu durum tesadüf olmayabilir. Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, dünya genelinde milyarlarca kullanıcısı bulunan teknoloji devi Meta hakkında şok bir karara imza attı. Yapılan resmi açıklamada, Facebook ve Instagram’ın kullanıcıları platformda tutmak için özel olarak tasarlanmış bağımlılık yapıcı unsurlar barındırdığı ve bu durumun dijital kuralları açıkça ihlal ettiği belirtildi. Yürütülen geniş çaplı soruşturmanın ön bulguları, popüler uygulamaların insan sağlığını hiçe saydığını ortaya koyuyor.

Sonsuz kaydırma ve otomatik oynatma sağlığı tehdit ediyor

Peki, bizi bu platformlara bağlayan ve ekran başından kalkmamızı engelleyen gizli formüller neler? AB Komisyonu, uygulamalarda sıklıkla karşılaştığımız bazı popüler özelliklerin altını çizdi. Ekranı aşağı kaydırdıkça bitmek bilmeyen içerikler (sonsuz kaydırma), videoların siz dokunmadan başlaması (otomatik oynatma), telefon ekranına düşen anlık bildirimler ve tamamen sizin ilgi alanlarınıza göre şekillenen kişiselleştirilmiş içerik önerileri, kullanıcıların bağımlı hale gelmesindeki en büyük etkenler olarak gösterildi. Bu özelliklerin, insanların hem fiziksel hem de ruhsal sağlığı üzerinde ciddi riskler yarattığı, ancak Meta’nın bu tehlikeleri yeterince analiz etmediği aktarıldı.

Çocukların gece uykusundan çalınıyor

Soruşturmanın en dikkat çekici ve endişe verici noktalarından biri ise çocukların korunmasıyla ilgili oldu. Hazırlanan raporda, Meta’nın özellikle çocuk yaştaki kullanıcıların gece geç saatlerde Facebook ve Instagram’da ne kadar uzun süre vakit geçirdiğine dair verilere sahip olduğu, ancak bu durumu adeta görmezden geldiği ifade edildi. Şirketin şu ana kadar aldığı sözde önlemlerin, kendi geliştirdikleri bağımlılık yapıcı tasarımların yarattığı devasa risklerle mücadele etmede tamamen yetersiz kaldığı vurgulandı.

Meta şirketini sarsacak dev ceza kapıda

Avrupa Birliği, yaşanan bu gelişmelerin ardından Meta’nın hem Facebook hem de Instagram’ın mevcut tasarımlarında köklü ve güvenli değişiklikler yapması gerektiğini net bir şekilde ifade etti. Açıklanan bulguların henüz nihai bir karar olmadığı ve Meta’nın bu suçlamalara karşı kendisini savunma hakkının bulunduğu anımsatıldı. Ancak soruşturma sonunda komisyonun ihlal kararı vermesi durumunda, Meta’yı finansal bir felaket bekliyor olabilir. Teknoloji devinin, küresel yıllık cirosunun yüzde 6’sına kadar ulaşabilecek çok ağır bir idari para cezasıyla karşı karşıya kalabileceği resmi olarak hatırlatıldı.