Dünya dijital duvarlar örüyor: Sosyal medyada 16 yaş sınırı küresel bir akıma dönüştü

Avustralya’nın 16 yaş altı çocuklara yönelik başlattığı radikal sosyal medya kısıtlaması, küresel bir dijital güvenlik hareketine dönüştü. Türkiye, bu akıma 15 yaş altı düzenlemesiyle katılarak çocukların dijital dünyadaki güvenliğini bir "milli güvenlik" meselesi olarak ele almaya hazırlanıyor.

Ocak 2026 itibarıyla gündemin en önemli maddelerinden biri olan bu düzenlemenin detayları ve dünyadaki son durum şöyle:

Türkiye'de 15 Yaş Altı Yasak Kapıda

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, sosyal medya platformlarına 15 yaşından küçük çocuklara hesap açma ve hizmet sunma yasağı getiren torba yasa teklifinin bu ay (Ocak 2026) sonunda TBMM komisyonuna sevk edileceğini açıkladı. 1,5 yıldır üzerinde çalışılan bu düzenleme, sosyal ağ sağlayıcılarına doğrudan hukuki sorumluluk yüklüyor.

Kimlik Doğrulaması Şartı Geliyor

Yeni yasal düzenlemenin en kritik noktası kimlik doğrulaması olacak. Sosyal medya ve çevrim içi oyun platformlarına girişte yaş tespiti yapılması zorunlu hale getirilecek. Bu sayede anonim hesapların ve çocukların yaşlarını büyüterek sisteme dahil olmalarının önüne geçilmesi planlanıyor. Platformlara ayrıca "etkili filtreleme sistemleri" kurma zorunluluğu da getirilecek.

Avustralya’da Büyük Temizlik Başladı

Dünyada bu yasağı ilk uygulayan ülke olan Avustralya'da, 10 Aralık’ta yürürlüğe giren yasa sonrası teknoloji devleri (Meta, TikTok, X, YouTube vb.) 16 yaş altındaki yaklaşık 4,7 milyon hesabı kapattı. Kurallara uymayan platformlara 49,5 milyon Avustralya dolarına varan ağır para cezaları kesiliyor.

Domino Etkisi: Avrupa ve Asya Harekete Geçti

Avustralya'yı takip eden diğer ülkelerde de benzer hazırlıklar var:

Malezya: 2026 yılından itibaren 16 yaş altına yasak getireceğini duyurdu.

Danimarka: 15 yaş altı yasağını gündemine aldı.

İspanya, Norveç ve Fransa: "Dijital reşitlik" yaşını yükseltmek ve ebeveyn denetimini sıkılaştırmak için yasal çalışmalar yürütüyor.

Birleşik Krallık: Sırada en yakın aday olarak görülüyor.

Yasak Değil, "Çocuk Koruma Kalkanı"

Bakanlık ve uzmanlar, bu düzenlemeyi bir "yasak"tan ziyade çocukları siber zorbalık, zararlı içerikler, yasa dışı bahis ve dijital bağımlılıktan koruyacak bir "dijital kalkan" olarak tanımlıyor. Amaç, çocukların sosyal medya platformları tarafından "ticari bir meta" olarak kullanılmasının önüne geçmek.