144 yıl, 11 papa, bir kilise
Bir bina düşünün. Temeli atıldığı yıl Osmanlı İmparatorluğu hâlâ ayaktaydı. Atomun parçalanmasından önce başlamıştı. Birinci ve İkinci Dünya Savaşları'nı, İspanya İç Savaşı'nı, Franco dönemini, Berlin Duvarı'nın yapılışını ve yıkılışını gördü. İnşaat süresince Vatikan'da on bir papa görev yaptı. Ve hâlâ bitmedi.
Ta ki geçtiğimiz hafta son kule tamamlanana kadar.
10 Haziran 2026'da, Antoni Gaudí'nin ölümünün yüzüncü yıldönümünde, Papa XIV. Leo Barselona'daki Sagrada Família'da bir kutsama ayini düzenledi. İsa kulesi (bazilikanın en yüksek noktası) nihayet tamamlanmıştı. Yapı 172,5 metreye ulaşarak dünyanın en yüksek kilisesi oldu.
Tahmin edemediği bir şey vardı Gaudí'nin, kendi tasarladığı kilisenin onun ölümünden bir asır sonra hâlâ tamamlanıyor olacağı. Ama belki tam da bunu istiyordu. 1882'de yapıma başladığında "acele etmiyoruz, zamanı geldiğinde bitecek" demiş; hayatının son yıllarında ise tüm enerjisini bu yapıya adamış, mütevazı bir hücrede yaşayarak hatta dilenerek bağış toplayacak kadar projesine bağlanmıştı.
İçinden geçtiğimiz çağda 144 yıllık bir inşaat fikri yabancı bir kavram. Apartmanlar üç yılda yapılıyor, gökdelenler iki yılda, köprüler on sekiz ayda. Hız bizim ölçümüz oldu; hızlı bitmeyen şey kötü yapılmış demek.
Sagrada Família tam tersini söylüyor! Bazı şeyler nesiller arasında inşa edilebilir.
Tasarımcısı 1926'da bir tramvayın altında kalıp öldü. Onun yerini başka mimarlar aldı. Savaşlar oldu, projelerin bir kısmı yandı. Demokrasi geldi, finansman yenilendi. Dijital teknolojiler geldi, parametrik tasarım sayesinde Gaudí'nin matematiksel formları yeniden çözümlenebildi. Bu kilise, bir tek insanın eseri değil; bir kıtanın, belki bir çağın eseri.
Yine de tamamlanma haberinin gölgesinde başka bir tartışma duruyor. Gaudí'nin üç ana cephesinden sonuncusu Zafer Cephesi (Glory Façade) henüz inşa edilmedi. İnşası için kilisenin karşısındaki bazı konutların yıkılması gerekebilir.
Sakinler haklı olarak itiraz ediyor. Bir bazilikanın görkemli girişi uğruna birinin evi yıkılır mı?
Sagrada Família'nın ‘bitmeyen’ oluşu uzun zamandır onun kimliğinin parçasıydı. Turistler "bitmemiş bir kiliseyi" görmeye geliyordu. Şehir "bitmeyen ama her gün biraz daha biten" bir yapıyla yaşıyordu. Belki tamamlanma fikri, aslında onun büyüsünü zedeleyen bir şeydir.
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.