Bir ülke nasıl "yaşanacak yer" olur?

Bazı ülkeleri tatil için severiz. Bazı ülkelerde ise gerçekten yaşamak isteriz. Ve bu ikisi neredeyse hiç aynı yer değildir.

Her yıl yayımlanan bir göçmenlik endeksi, bu kez 82 ülkeyi 34 ayrı ölçüte göre tartmış: kira, market, sağlık, eğitim, güvenlik, maaşlar, hatta mutluluk. Ve listenin tepesine bu yıl İsviçre yerleşmiş. Geçen yılın birincisi İzlanda ikinciye, Lüksemburg üçüncüye düşmüş. İlk beşin dördü Avrupa'dan; tek istisna Avustralya.

İsviçre, bu yıl özellikle kazanç potansiyeli, sağlık erişimi ve güvenlik ölçütlerinde aldığı yüksek puanlarla listenin zirvesine yerleşti.

İlk bakışta tanıdık bir tablo. Zengin, düzenli, güvenli ülkeler yine en üstte.

Ama listeye biraz dikkatli bakınca ilginç bir şey görünüyor.

Çünkü "en iyi ülke" diye tek bir cevap yok aslında. Endeks kendi içinde dağılıyor: Aileler için en iyi yer İspanya çıkıyor. Yaşam maliyeti dengesinde başı Suudi Arabistan çekiyor. Genel sıralamada parlayan İsviçre, aile dostu listesinde aynı parlaklığı gösteremiyor. Yani bir ülke bir şeyde dünya birincisi olurken, başka bir şeyde adı bile geçmeyebiliyor.

Geçen yılın birincisi İzlanda, güçlü aile politikaları ve dünyanın en mutlu toplumlarından biri olmasıyla yine ilk sıralarda yer aldı.

İşte bu yüzden bu tür listeler hem çok çekici hem biraz aldatıcı.

Çekici, çünkü karmaşık bir kararı tek bir sıralamaya indiriyorlar. "Nereye gitsem?" sorusunun cevabını bir tıkla veriyormuş gibi yapıyorlar. Aldatıcı, çünkü bir ülkede yaşamak, o ülkenin tablodaki puanı değildir. Bir yerin maaşı yüksek olabilir ama oraya ait hissetmek bambaşka bir şeydir. Sağlık sistemi kusursuz olabilir ama akşam yemeğini kiminle yiyeceğiniz hiçbir endekste yazmaz.

İlk beşteki tek Avrupa dışı ülke olan Avustralya, açık hava odaklı yaşam tarzı ve göçmen dostu topluluğuyla öne çıkıyor.

Dil. Komşu. Bir kahvecinin sizi tanıması. Bayramda kimin kapısını çalacağınız. Listelerin asla hesaplayamadığı o aidiyet duygusu.

Belki de bu sıralamalara doğru soruyu sormak gerekiyor. "Hangi ülke en iyi?" değil. "Ben neye dayanabilirim, neyden vazgeçemem?"

Çünkü kimisi için iyi hayat, daha yüksek maaş. Kimisi için daha uzun bir ebeveyn izni. Kimisi içinse sadece tanıdık bir sokakta, tanıdık bir dilde yaşlanabilmek.

Aileler için yapılan ayrı sıralamada ise İspanya birinci; güçlü sosyal altyapısı ve yaşam kalitesiyle dikkat çekiyor.

Ve belki de asıl soru şu:

Biz gerçekten "daha iyi bir ülke" mi arıyoruz, yoksa kendimize daha çok benzeyen bir yer mi?