İfşa Günü ya da diğer gerçekler

E.T. the Extra-Terrestrial, Jurassic Park, Jaws, Schindler’in Listesi (Schindler’s List) gibi ve daha birçok yapımdan tanıdığımız Steven Spielberg’in son filmi İfşa Günü vizyonda. Film, dünya dışı varlıkları merkeze aldığı anlatısında; inanç gibi temel konularla da öne çıkıyor. Bolca aksiyon sahnelerine maruz kaldığımız anlatı, sinema anlamında iyi bir deneyim sunuyor.

Evrende sadece insanlar mı var ve başka canlıların olması mümkün değil mi gibi temel bir noktadan yola çıkan yapımın anlatısı, bu hâliyle bir hayli dikkat çekici. Sadece evrende bizim olmadığımızı varsayarsak; cinler, periler, başka ruhlar ve en son uzaylılar. Eğer bunları tüm boyutlarıyla bilseydik, dünya algımız nasıl şekil alırdı? Hâlâ hırslarımız, egomuz bizi bu denli yönetir miydi? Ya da yalnız olmadığımız bilinci görünür olsa, bir uzaylı arkadaşınız olsa kendinizi nasıl hissederdiniz? İşte filmin çıkış noktası olan bu anlatı, hikâye boyunca uzayıp gidiyor.

Kısaca konuya dönecek olursak; siber güvenlik uzmanı Daniel Kellner (Josh O’Connor), dijital dehlizlerde gezinirken dünya tarihini kökten değiştirecek şok edici bir gerçeğe; dünya dışı yaşamın (uzaylıların) varlığına dair kanıtlara ulaşır. Bu büyük sırrı insanlıkla paylaşmaya karar veren Daniel, bilginin gizli kalması için her şeyi yapabilecek acımasız bir şirketin lideriyle (Colin Firth) karşı karşıya gelir. Daniel ve kız arkadaşı Jane (Eve Hewson), canlarını kurtarmak için amansız bir kaçışa başlarken; Kansas City’de yaşayan bir meteorolog (Emily Blunt), tuhaf doğaüstü olaylar deneyimlemeye başlar ve kendisinin Daniel ile telepatik bir bağla bağlı olduğuna inanır. Gerçeğin peşinde, zamana karşı amansız bir av.

Bütün bu döngüyü baştan yaratan arzu ise şu: Eğer evrende başka canlılar varsa ve insanlar onlara kötü muamelede bulunuyorsa, neler yapmalıyız? Bu olayları görmezden mi gelmeliyiz, yoksa içimizdeki vicdan mı konuşmalı? Daniel Kellner, bütün bu bilgileri elinde tutarken kendini insanlık adına bir iyilik yapmaya sorumlu ve adanmış hissediyor. Bütün mücadelesi bunun için.

Kız arkadaşının bir zamanlar rahibe olmayı düşünmesiyle meselenin içine giren din, bize bazı soruları yöneltiyor. Yeryüzünde başka canlıların olduğu gerçeğini bilseydik, inancımızı yitirir miydik, daha çok mu Tanrı’ya inanırdık? Rahibelerin cevabı, Tanrı’ya bakışın değişmeyeceği yönünde. Geriye bir tek sebep kalıyor: psikolojik etkiler. Eğer böyle bir gerçeklik varsa bununla nasıl başa çıkarız?

Daniel Kellner’in yolu bir süre sonra hava durumu spikeriyle kesişiyor. İkisinin de insanlıktan farklı bilgilerle dolu olması, hikâyenin devamı için başka bir bakış açısı sunuyor. Kadın spikerin olağanüstü güçleri, sanki bu dünyadan değilmiş gibi zaman zaman insanüstü davranışlarıyla biraz ürperti yaratıyor. Filme göre bu yetenek, çocukluktan itibaren seçilmiş kişi olmasından kaynaklı. Burayı biraz olağan dışı kabul etsek de en azından toplumumuzda hisleri kuvvetli insanlarla karşılaşmamız da olağan bir akış. Filmde sadece bunun biraz abartılı hâli yer alıyor.

Buralardan bakınca salt bir uzaylı anlatısı diyemeyeceğimiz yapım, bizi birçok açıdan düşünmeye davet ediyor. Şimdiden dünyada en çok izlenen filmler arasına girmeyi başaran İfşa Günü’nü beğenen olduğu kadar beğenmeyen de var. Ama filmin keyifli bir deneyim sunduğunu da itiraf etmeliyiz.

Spielberg’in kendine has iyi işlerinden biri olduğunu varsaydığımız anlatıya dair, görüp kendi kararınızı verin. Evren, insan ve diğer varlıklar üzerine belki de tam burada düşünmeye çok ihtiyacımız vardır.