Batı Trakya Türkleri, 1985'ten bugüne kendi müftülerini seçemiyor

Sorun, son dönemde İskeçe ve Gümülcine’de yürütülen süreçlerle yeniden gündeme geldi.

Batı Trakya olarak tanımlanan bölge, doğuda Meriç Nehri, batıda Karasu, kuzeyde Rodop Dağları ile çevrili olup yaklaşık 8 bin 500 kilometrekarelik bir alanı kapsıyor.

Bölgede bugün yaklaşık 150 bin Müslüman Türk azınlığın yaşadığı ifade ediliyor.

Yunanistan'ın ekonomik olarak en yoksul bölgelerinden biri olan Batı Trakya'da yaşayan yaklaşık 150.000 Müslüman Türk, uzun zamandır kötüleşen koşullardan şikayetçi. Topluluğu Türkiye ile olan bağlarının "rehinesi" olarak gören Yunan hükümeti, yıllar içinde okul kapatma, Türkçe eğitimi yasaklama ve topluluğun müftü gibi dinî liderlerini seçmesine yasal olarak izin vermeme gibi birçok antlaşma yükümlülüğünü ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarını ihlal etti.

Bu çerçevede müftülerin, kendi yetki alanındaki Müslüman toplum tarafından seçilmesi ve dinî, sosyal ve hukukî alanlarda yetkili olması öngörüldü. 1920 tarihli 2345 sayılı yasa da bu yapıyı iç hukuka taşıyarak müftülerin yetki ve sorumluluklarını tanımladı.

Mecra

Çınar Camii krizi: Batı Trakya Türklerinin dinî temsil mücadelesi sürüyor

Batı Trakya'da müftülük sorunu, İskeçe kentinde 11 Ekim 2024'te Yunan devletinin atadığı müftülerin Çınar Camii'ne girişinin engellenmesi üzerine 4 azınlık mensubu hakkında açılan davanın mahkeme tarihinin gelmesiyle yeniden gündeme taşındı.

Batı Trakya Türkleri, seçilmiş müftülerin toplumun iradesini yansıttığını vurguluyor

Batı Trakya’da uzun yıllar müftüler azınlık tarafından belirlenirken, 1985’te Gümülcine Müftüsü Hüseyin Mustafa Efendi’nin vefatının ardından Yunanistan yönetimi müftüleri atama yoluyla belirlemeye başladı. Bu değişiklik, azınlık ile Atina yönetimi arasında süregelen bir yetki tartışmasının başlangıcı oldu.

2007 yılında yapılan bir başka düzenlemeyle din görevlilerinin belirlenmesi sürecine merkezî idarenin daha doğrudan dahil olduğu bir yapı oluşturuldu.

Yunanistan'ın Batı Trakya bölgesindeki İskeçe ilinin İskeçe kentinde Türkler, Yunan hükümetinin eğitimdeki asimilasyon politikalarını protesto ediyor.

Yunanistan ise müftüleri kamu görevlisi statüsünde değerlendirerek atama yöntemini sürdürüyor. Bu durum Batı Trakya’da biri devlet tarafından atanan, diğeri azınlık tarafından seçilen olmak üzere iki farklı müftü yapısının ortaya çıkmasına yol açtı.

Son olarak Yunanistan hükümetinin Dimetoka’nın ardından Gümülcine ve İskeçe’de de müftü belirleme sürecini başlatması, azınlık temsilcilerinin tepkisini çekti. BTTADK tarafından yapılan açıklamada, söz konusu sürecin azınlığın iradesini yansıtmadığı ifade edildi.

Açıklamada, müftülük meselesinin yalnızca idari bir konu olmadığı, aynı zamanda azınlığın dinî ve toplumsal kimliği açısından belirleyici bir unsur olduğu vurgulandı. 40 yılı aşkın süredir çözülemeyen sorunun, bölgede kalıcı bir belirsizlik oluşturduğu düşünülüyor.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı da konuya ilişkin açıklamasında, Yunanistan’ın Batı Trakya Türk Azınlığı’nın seçtiği müftüleri tanımamasının Lozan Barış Antlaşması ile güvence altına alınan haklarla bağdaşmadığını belirterek, Atina yönetimine bu politikayı gözden geçirme çağrısında bulundu.