Sedat'ın hayatına mâl olan "Mısır-İsrail Barış Antlaşması"
MecraAnadolu Ajansı
Mısır-İsrail Barış Antlaşması, Mısırlıların "6 Ekim", İsraillilerin ise "Yom Kippur" olarak isimlendirdikleri, 6 Ekim 1973'te başlayan savaşın ardından imzalandı. Taraflar, antlaşmaya, dönemin Mısır Cumhurbaşkanı Enver Sedat'ın İsrail ziyaretinden 16 ay sonra 26 Mart 1979'da imza koydu. Böylece Mısır, İsrail'i resmen tanıyan ilk Arap ülkesi olurken, Cumhurbaşkanı Sedat, 6 Ekim 1981'de, 6 Ekim Savaşı'nın 8. yılı kutlamalarında düzenlenen resmî geçit töreninde, sonradan İslâmî Cihad Hareketi mensubu oldukları açıklanan Mısır ordusu subayları Hâlid el-İslâmbûlî ve arkadaşlarınca kurşunlanarak öldürüldü.
Mısır-İsrail Barış Antlaşması, Mısırlıların "6 Ekim" İsraillilerin ise "Yom Kippur" olarak isimlendirdikleri, 6 Ekim 1973'te başlayan savaşın ardından imzalandı. Antlaşmaya taraflar, dönemin Mısır Cumhurbaşkanı Sedat'ın İsrail ziyaretinden 16 ay sonra 26 Mart 1979'da imza koydu.
Barış Antlaşması ile Mısır İsrail'i resmen tanıyan ilk Arap ülkesi olurken, "Arap-İsrail Savaşı" ile 1948'de başlayan "daimî seferberlik durumu" Mısır için sona eriyor ve İsrail ile yeni bir süreç başlıyordu.
Antlaşma gereği Mısır yönetimi, Sina Yarımadası'nın bazı bölgelerinin silahsızlanmasını kabul ederken, İsrail gemilerinin Süveyş Kanalı'ndan geçmesinin de önünü açtı. Mısır ayrıca Tiran Boğazı ve Akabe Körfezi'ni de uluslararası gemi yolu olarak kabul etti.
İsrail ise 1967'de işgal ettiği Sina Yarımadası'ndaki askerî ve sivil bütün varlığını geri çekmeyi, bölgeye inşa ettiği şehirler ve otelleri de olduğu gibi bırakmayı kabul etti.
Mısır-İsrail ilişkilerinde normalleşme süreci
Antlaşma şartlarının uygulanıp uygulanmadığını gözlemlemek için 1982'de Sina Yarımadası'nda "Çok Uluslu Güç ve Gözlemciler (MFO)" olarak isimlendirilen bir askeri birlik göreve başladı.
MFO'ya ait üstte hâlen 13 ülkeden yaklaşık bin 500 subay ve asker bulunuyor.
Faaliyet mekanizması
Ağustos 2012'de Mısır sınır muhafızlarına yapılan saldırıda 16 askerin hayatını kaybetmesinin ardından, Mısır'ın talebine binaen İsrail yönetimi savaş helikopterlerinin bölgede uçmasını kabul etti.
İsrail 2013'te Mısır'ın "süreli olmak şartıyla" Sina Yarımadası'nda ağır silah bulundurmasına onay verdi ve bu uygulama hâlâ devam ediyor.
Arap dünyasından sert tepkiler yükseldi
ABD, Avrupa ülkeleri ve İsrail lobisi tarafından memnuniyetle karşılanan Camp David Sözleşmesi ile Mısır-İsrail Barış Antlaşması'na Arap dünyasından ise sert tepki geldi.
Arap ülkeleri ve Filistin Kurtuluş Örgütü'nün (FKÖ) Mısır'a tepkisi çok sert oldu. FKÖ lideri Yaser Arafat, "Bırak istediklerini imzalasınlar, sahte barış uzun sürmez." ifadelerini kullandı ve ardından Enver Sedat "hain" edildi.
Mısır aleyhindeki kararlar, 8 yıl sonra devrik Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek döneminde 1987'de Ürdün'ün başkenti Amman'da yapılan zirveye kadar devam etti.
Amman zirvesinde Mısır'a uygulanan bütün yaptırımlar kaldırılırken, Arap Birliği'nin de yeniden Kahire'ye dönmesi karara bağlandı.
Barış antlaşması Sedat'ı canından etti
Mısır Cumhurbaşkanı Enver Sedat, 6 Ekim 1981'de, 6 Ekim Savaşı'nın (Yom Kippur) 8'inci yıl dönümü kutlamaları esnasında düzenlenen resmî geçit töreni sırasında, sonradan İslâmî Cihad Hareketi mensubu oldukları açıklanan, Mısır ordusu subayları Hâlid el-İslâmbûlî ve arkadaşları tarafından tören televizyondan canlı yayınlandığı esnada kurşunlanarak öldürüldü.
"Dindar Cumhurbaşkanı" olarak bilinen Sedat, İsrail'i 1967 sınırları ile tanımak için Arap ülkelerine çağrıda bulunmuş, ancak "hain" ilân edilerek öldürülmüştü.
Bugüne gelindiğinde ise bütün Arap ülkeleri "iki devletli çözüm prensibi" gereği İsrail'i 1967 sınırları çerçevesinde tanımayı kabul ve taahhüt ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump'ın, "Golan Tepeleri üzerinde İsrail'in egemenliğini ABD'nin resmen tanıdığını" ilân eden kararnameyi, tam da Mısır-İsrail Barış Antlaşması'nın 40. yılında imzalaması dikkati çekiyor.
Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.