Hürmüz Boğazı için 60 günlük yol haritası: Petrol fiyatları çakıldı mı?

ABD ve İran, Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilerin güvenliğini garanti altına almak için yürüttükleri müzakerelerde kritik bir eşiği aştı. Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda ilerleyen görüşmelerde, kalıcı bir mutabakata giden yolu açacak 60 günlük diplomasi takvimi üzerinde uzlaşma sağlandı.

Olası krizlere karşı doğrudan iletişim hattı

Bölgedeki deniz trafiğinde yaşanabilecek kazaları ve yanlış anlaşılabilecek adımları engellemek adına taraflar arasında kesintisiz bir iletişim mekanizması kurulması kararlaştırıldı.

Piyasalar nefes aldı, petrol düştü

İsviçre'de şekillenen ve teknik detayları hafta boyunca sürecek olan barışçıl adımlar, enerji piyasalarına hızla yansıdı. ABD borsa endeksi vadeli işlemlerindeki satış baskısı hafiflerken, yirmi iki Haziran Pazartesi sabahı uluslararası piyasalarda Brent petrol rotasını aşağı çevirdi. Gün içinde yüzde iki virgül ikiye varan yükseliş gösteren Brent petrol, uzlaşma haberlerinin ardından varil başına 79 dolar seviyesine indi. ABD ham petrolü (WTI) ise 75 dolar bandında alıcı bulmaya devam ediyor.

Çatışmasızlık masasında Lübnan da var

Diplomatik görüşmelerin en dikkat çeken ayaklarından biri de askeri faaliyetlerin durdurulmasını denetleyecek özel bir deeskalasyon (çatışmasızlık) hücresinin kurulması oldu. Alınan karara göre bu yapının içinde Lübnan delegasyonu da aktif olarak görev alacak.

İran cephesinden yaptırım ve ekonomi mesajı

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı, X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, ülkesinin petrol ve petrokimya ihracatındaki muafiyetlerin korunduğunu vurguladı. Dondurulmuş bazı varlıkların serbest bırakıldığını dile getiren Arakçı, ekonomik yaptırımların esnetilmesi yönünde adımlar atıldığını belirtti. Hazırlanan ortak taslağın, İran ekonomisinin yeniden ayağa kalkmasını ve kalkınmasını sağlayacak geniş çaplı bir süreci başlatması hedefleniyor.

Trump'ın açıklamaları süreci dalgalandırdı

Pazar günü hız kazanan temaslar, ABD Başkanı Donald Trump'ın sert söylemleri nedeniyle kısa süreli bir sarsıntı geçirdi. Görüşmelerin geçici olarak askıya alındığı İran devlet medyası tarafından iddia edildi. Trump, Lübnan'daki İran destekli grupların eylemlerine devam etmesi durumunda Tahran'daki hedeflerin tekrar vurulabileceğini dile getirdi.

Hürmüz Boğazı için geçiş ücreti tehdidi

Trump'ın mesajları sadece askeri uyarılarla sınırlı kalmadı. Nihai bir sonuca ulaşılamaması halinde ABD donanmasının Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden ücret talep etmeye başlayabileceğini söyleyen Trump, boğazın trafiğe kapanmasının pek çok ülke için çok ağır sonuçlar doğuracağı konusunda uyarılarda bulundu.

Analistlerden aşırı beklentiye karşı uyarı

Müzakerelerden çıkan 60 günlük yol haritası piyasalara umut verse de uzmanlar temkinli davranılması gerektiğini savunuyor.

Commonwealth Bank of Australia analisti Vivek Dhar, Orta Doğu'dan petrol akışının tamamen ve kalıcı şekilde normale döneceği beklentisinin aşırı iyimser olabileceğine dikkat çekti.

 Dhar, üretimdeki soru işaretlerinin ve ticari gemilerin bölgeye yeniden dönme konusundaki tereddütlerinin, petrol arzı üzerindeki baskısını bir süre daha sürdüreceğini vurguladı.