Avrupa havacılığında kriz çanları çalıyor: Yaz uçuşları iptal edilme tehlikesiyle karşı karşıya

Lufthansa, Air France-KLM ve Ryanair gibi dev hava yolu firmalarını çatısı altında bulunduran Airlines for Europe (A4E), havacılık sektöründe patlak veren jet yakıtı krizine karşı Avrupa Birliği'nden (AB) acil eylem planı beklentisinde olduğunu duyurdu. Brüksel merkezli kuruluş, Orta Doğu'da yaşanan bölgesel çatışmaların ve tedarik zinciri aksaklıklarının sektörü oldukça zor bir duruma soktuğunu belirterek, yetkilileri vakit kaybetmeden harekete geçmeye çağırdı.

Gerçekleştirilen değerlendirmelerde, arz kısıtlamaları yüzünden savaş öncesine kıyasla yüzde 100 artış göstererek rekor seviyelere ulaşan jet yakıtı fiyatlarının, maliyetleri sürdürülemez bir noktaya taşıdığına vurgu yapıldı.

Kuralların geçici olarak esnetilmesi isteniyor

Birlik bünyesindeki tedarikçilerden alınan verilerle yakıt arzının çok daha yakından izlenmesi gerektiğine dikkat çeken sektör temsilcileri, hava yollarının uçuş yaptıkları havalimanlarının en az yüzde 90'ında yakıt ikmali yapma zorunluluğunun bir süreliğine askıya alınmasını istiyor. Yolcu hakları konusundaki düzenlemelerde olağanüstü durumların daha net bir çerçeveye oturtulması talep edilirken; yakıt kıtlığı, hava sahası kapanmaları ve güvenlik yönlendirmeleri gibi etkenlerin tazminat süreçlerinde mücbir sebep olarak kabul edilmesi gerektiği savunuluyor.

Ulaşımın kesintisiz sürebilmesi için Emisyon Ticaret Sistemi'nin (ETS) geçici olarak durdurulması, sürdürülebilir havacılık yakıtı (SAF) tahsisleri kapsamında tam geri ödeme yapılması, iç hat biletlerinde KDV indirimine gidilmesi ve havacılık vergilerinin kaldırılması gibi mali yükleri hafifletecek adımlar da masaya yatırıldı.

Avrupa genelinde yaz uçuşları risk altında

Uzun vadeli çözümler üzerinde de duran A4E, petrol stokları kurallarına kerosen hükümlerinin eklenmesini ve Avrupa düzeyinde ortak satın alma mekanizmalarının güçlü bir şekilde teşvik edilmesini öneriyor. Geçtiğimiz hafta Avrupa Uluslararası Havalimanları Konseyi'nin (ACI Europe) Hürmüz Boğazı'ndaki ticaret akışının normale dönmemesi halinde üç hafta içinde ciddi bir yakıt sıkıntısı yaşanabileceği yönündeki uyarısı da sektördeki tedirginliği gözler önüne seriyor.

Özellikle Basra Körfezi'nden gelen arza yüksek oranda bağımlı olan Avrupa ülkeleri, mevcut tabloda tedarik zincirindeki aksamalara karşı en kırılgan bölgeler arasında yer alıyor.

Bahsi geçen kesintiler nedeniyle şimdiden İtalya'daki bazı havalimanlarında yakıt kısıtlamalarına gidilirken, krizin aşılamaması durumunda yaklaşan yaz sezonundaki yüzlerce uçuşun iptal tehlikesiyle yüzleşebileceği belirtiliyor.