Muğla'dan çıkan bu taşın sırrı dünyayı peşine taktı: Elmastan 10 bin kat daha değerli

Muğla Milas sınırlarında çıkarılan diaspor kristali, dünyanın en nadir doğal taşları arasında yer alıyor. Uzmanlara göre bu değerli taşın en dikkat çekici özelliği, bugün için ekonomik olarak işletilebilen tek rezervinin Milas'ta bulunması. Milenyum Madencilik Yönetim Kurulu Başkanı Murat Akgün, diasporun dünyada yalnızca Milas'taki boksit yataklarında bulunduğunu belirterek taşın değerinin en önemli nedeninin nadirliği olduğunu söyledi.

Diaspor taşı neden bu kadar değerli?

Uzmanlara göre diaspor taşı, elmastan yaklaşık 10 bin kat daha nadir bulunuyor. Akgün, Bafa Gölü ile Milas arasında uzanan ruhsat sahasının yaklaşık 20 kilometre uzunluğunda olduğunu ancak yalnızca 4 kilometrelik bölümde diaspor kristallerine rastlandığını belirterek şunları söyledi: "Taşın en büyük değeri, son derece sınırlı rezervlere sahip olmasından geliyor."

Renk değiştiren taş özelliğiyle dikkat çekiyor

Renk değiştiren taş özelliği diasporu diğer değerli taşlardan ayıran en önemli özelliklerden biri olarak gösteriliyor.

Madenden ilk çıkarıldığında yeşilimsi ve kahverengimsi tonlarda görülen kristal;

• Gün ışığında zeytin yeşiline,
• Beyaz ışık altında farklı yeşil tonlarına,
• Sıcak ışıkta kahverengiye,
• Mum ışığında ise pembe ve kırmızı tonlarına dönüşebiliyor.

Uzmanlar, bu özelliğin diasporu dünyadaki sayılı renk değiştiren değerli taşlardan biri haline getirdiğini belirtiyor.

60 ila 100 milyon yıllık oluşum süreci

Bilim insanlarına göre diaspor kristali, yaklaşık 60 ila 100 milyon yıl önce boksit yataklarının içinde doğal süreçlerle oluştu. Saydam ve renk değiştiren kristaller ilk kez 1970'li yıllarda keşfedilirken, Milas'taki sahada yaklaşık 14 yıldır hem boksit hem de diaspor üretimi gerçekleştiriliyor.

Kesimi büyük ustalık gerektiriyor

Her çıkarılan kristal mücevher üretimine uygun olmuyor. Uzmanlara göre mücevher olarak kullanılabilecek diaspor taşlarının hem yeterli kalınlıkta hem de yüksek şeffaflıkta olması gerekiyor. Ayrıca kesim sırasında çatlama ve kırılma riski oldukça yüksek olduğu için işlenmesi de büyük uzmanlık gerektiriyor.

Dünyanın dört bir yanına ihraç ediliyor

Milas'ta çıkarılan diaspor taşı, başta ABD, İngiltere, Kanada, Hollanda, Birleşik Arap Emirlikleri, Çin, Hong Kong ve Hindistan olmak üzere birçok ülkeye gönderiliyor. Taşların bir bölümü ham halde ihraç edilirken, önemli bir kısmı yurt dışında işlenerek özel tasarım mücevherlerde kullanılıyor. Türkiye'yi ziyaret eden turistlerin de özellikle diaspor taşını araştırdığı ve satın almak istediği belirtiliyor.

Dünyada sadece Muğla Milas'ta çıkarılıyor

Uzmanların verdiği bilgiye göre diaspor kristalini bu kadar değerli yapan yalnızca elmastan 10 bin kat daha nadir olması değil. Dünyada ekonomik olarak işletilebilen tek rezervinin Muğla'nın Milas ilçesinde bulunması ve farklı ışık kaynaklarında renk değiştirebilmesi, bu taşı mücevher dünyasının en özel doğal taşlarından biri haline getiriyor. Böylece Milas, dünya çapında eşine rastlanmayan bu değerli taşın tek adresi olarak öne çıkıyor.