Güvenli liman talebiyle altın tarihi zirvede

Dayanıklı bir yatırım ve enflasyona karşı koruma aracı olarak görülen altındaki bu hareketlilikte, zayıflayan doların yanı sıra ABD’de süregelen hükümet kapanmasının yarattığı piyasa belirsizliği, merkez bankalarının devam eden altın alımları ve altın destekli borsa yatırım fonlarına artan girişler belirleyici rol oynadı.

Altının güçlü yükselişinde ABD dolarındaki zayıflığın payı da büyük. Altı büyük para birimine karşı doların performansını ölçen dolar endeksi, 2025 yılı boyunca yaklaşık yüzde 10 gerileyerek yatırımcıların dolar bazlı varlıklardan uzaklaşmasına yol açtı. Bu değer kaybının arkasında ise, Donald Trump yönetiminin küresel ticaret dengelerini bozan gümrük vergisi politikaları ve ABD’nin hızla artan kamu borcu bulunuyor. Doların zayıflamasıyla birlikte yatırımcıların güvenli liman arayışı yeniden altına yönelirken, altının ve beraberinde gümüşün rekor seviyelere ulaşmasında etkili oldu.

Merkez bankalarından altına hücum

Altındaki güncel dalgalanmanın ardında, merkez bankalarının ABD hazine tahvillerine olan bağımlılığı azaltma ve rezervlerini çeşitlendirme amacıyla altına yönelmesi de belirleyici oldu. Bu eğilim, küresel ölçekte doların hakimiyetine yönelik güvenin sarsılmaya başladığını da ortaya koyuyor. Rezervlerini çeşitlendirmeyi hedefleyen birçok ülke, son dönemde altın alımlarını artırarak bu değerli madene olan talebi küresel ölçekte daha da güçlendirdi.

Veriler, merkez bankalarının 2022’de 1136 tonluk alımla rekor kırdığını gösterirken, bu miktar, 2010-2021 dönemindeki yıllık ortalama 481 tonluk alımın iki katından fazla. 2024’te ise Polonya, Türkiye, Hindistan, Azerbaycan ve Çin bu alımlarda öne çıkan ülkeler arasında yer aldı. Merkez bankaları ile ilgili çarpıcı verilerden bir diğeri de yabancı merkez bankalarının altın rezervlerinin, çok uzun zaman sonra ilk kez ABD Hazine bonoları rezervlerini geçmesi oldu. Altın alımlarının sürekliliği ve ABD'de artan borç riskleri, rezerv kompozisyonunu altına kaydırdı.

Altına geçen paranın mevcut ekonomik konjonktürde parasal sisteme ve dolara olan güvensizliği gösterdiğini ifade eden ekonomist Hikmet Baydar özellikle tahvilden altına doğru uluslararası sermayenin yönelmesinin son derece riskli bir durum olduğunu belirtiyor. Aksi bir durumun küresel anlamda devletlerin borçlanmalarında sorun yaşama ihtimalini artıracağını söyleyen Baydar, bu durumun ciddi faiz artışlarına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

Altın fonlarına talep rekor kırdı

Küresel altın fiyatlarında yukarı yönlü ivme ile ilgili belirleyici konulardan biri de yıl boyunca altın fonlarına yönelik olağanüstü talep oldu. Artan küresel piyasa oynaklığı ve beklenen faiz indirimleri, yatırımcıların altın destekli Borsa Yatırım Fonlarına ilgi göstermesine neden oldu. Bu fonlar, bireylere somut altın bulundurma zorunluluğu olmadan altın fiyatlarındaki değişimlerden faydalanma olanağı tanırken, son dönemde kurumsal altın talebini belirleyen ana mekanizmalardan biri haline geldi. 2024’ün ikinci yarısından itibaren altın fonlarına büyük miktarda sermaye akışı başladı. Dünya Altın Konseyi'nin verilerine göre, sadece 2024 yılı içinde dünya genelindeki altın fonlarına yaklaşık 900 tonluk net yatırım yapıldı. Bu miktar, son üç yılın en yüksek giriş seviyesi olurken, talebin yoğunluğunun göze çarptığı bölgeler Avrupa, Çin ve Orta Doğu oldu.

Düzeltmelere karşı dikkatli olunmalı

Uzmanlar altının yükselişinin süreceği yönünde öngörüler olsa da abartılı beklentilere karşı tedbirli olunması gerektiğinin de altını çiziyor.

“İçeride de altın yurt dışına paralel yükseliş yapmakta olduğundan kısa vadede yıl sonu için konulan hedefleri bile aşmış durumda. 5400 TL’nin üzerine çıkan gram altın kısa vade beklentilerimizin çok üzerinde. Risk göstergeleri olağanüstü riskli sinyalleri verdiğinden son derece temkinli yaklaşarak gelebilecek kar satışlarına karşı dikkatli olunması gerekiyor” şeklinde konuşan ekonomist Hikmet Baydar’a göre güvenli liman olması nedeniyle altına bir yönelim olsa da mevcut fiyat hareketlerinin bu değerli metalin bundan sonra ne kadar güvenli liman olabilir sorgulamalarını da başlatabileceğine dikkat çekiyor.

“Altın fiyatları şu anda yıl sonu öngörülerinin oldukça üzerinde seyrediyor. Altın ve gümüş yatırımcıları, uzun vadeli düşünüyorsa pozisyonlarını korumaya devam etmeli; ancak kısa vadede “alsat” yaparak kazanç elde etmeyi hedefleyenler çok dikkatli olmalı” şeklinde konuşan finans analisti İslam Memiş ise altın fiyatlarında agresif yükselişler sürse de, teknik göstergelerin zaman zaman geri çekilmelerin devam edebileceğine işaret ettiğini ifade ediyor.

Bu yazının başlığı yazardan bağımsız editoryal olarak hazırlanmıştır.