Trump 'vurma' dedi, Netanyahu dinlemedi: İsrail ile İran arasında karşılıklı füze yağmuru başladı, petrol uçuşa geçti!

Orta Doğu'da diplomatik yollarla küresel bir barış anlaşması zemini aranırken, sahada tansiyon bir kez daha zirve yaptı. Yaşanan karşılıklı askeri hamlelerin ardından pazartesi sabahı piyasaların açılmasıyla birlikte küresel enerji koridorlarında deprem yaşandı. İsrail'in İran topraklarına yönelik gerçekleştirdiği yeni hava saldırıları ve İran'ın füzelerle verdiği anında karşılık, uluslararası petrol piyasalarını doğrudan sarstı.

Petrol fiyatları yüzde 3'ün üzerinde fırladı

Yaşanan askeri tırmanışın ardından haftaya gergin başlayan piyasalarda, uluslararası en önemli gösterge olan Brent ham petrolünün varil fiyatı %3.29 oranında artarak 96.15 dolara ulaştı. ABD hafif petrolü Batı Teksas Türü (WTI) ise %3.25 yükselişle varil başına 93.48 dolardan işlem görmeye başladı. Enerji uzmanları, küresel petrol ve gaz sevkiyatının şah damarı konumundaki Hürmüz Boğazı'nın tamamen kapanma riskinin dünya ekonomisini yeni bir enflasyon ve tedarik kriziyle karşı karşıya bırakabileceği uyarısında bulunuyor.

Trump'ın "İpleri ben tutuyorum" resti havada kaldı

Bu büyük tırmanış, ABD Başkanı Donald Trump'ın tarafları masaya oturtmak için yürüttüğü agresif diplomasi trafiğinin hemen ardından geldi. Trump, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'yu telefonla arayarak yeni bir saldırı düzenlememesi konusunda sert bir dilde uyardığını açıklamıştı. Katıldığı televizyon programlarında ve röportajlarında "Bibi'yi (Netanyahu) arayıp misilleme yapmamasını söyleyeceğim. Kararları ben veririm, ipler tamamen benim elimde" diyen Trump'ın tüm bu baskılarına rağmen İsrail geri adım atmadı.

Pazartesi günü (bugün) ya da çarşambaya kadar tarihi bir barış anlaşmasının imzalanabileceğini umduğunu belirten Trump, İsrail'in Lübnan'ı, İran'ın da İsrail'in kuzeyini vurmasının ardından "Her iki taraf da eğlendi, artık masaya dönme zamanı" diyerek taraflara itidal çağrısında bulunmuştu.

İran’ın petrokimya tesisleri hedef alındı

İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), savaş uçaklarının İran'ın batı ve merkez bölgelerindeki askeri üslerin yanı sıra, Basra Körfezi kıyısındaki stratejik güneybatı kenti Mahşer'de bulunan bir petrokimya tesisini hedef aldığını duyurdu. İran devlet medyası da saldırıyı doğrulayarak tesiste kısmi hasar meydana geldiğini ilan etti.

İsrail'in bu hamlesine İran'ın yanıtı gecikmedi. Sabaha karşı İran meclisinden yapılan "Bu gece işgal altındaki toprakların gökyüzünü izleyin" açıklamasının ardından İsrail'in kuzey ve merkez bölgelerinde sirenler çalmaya başladı. İran ordusu, İsrail hava savunma sistemlerini test eden yoğun bir füze dalgası ateşledi. Tahran yönetimi, ABD'nin bölgedeki deniz ablukası ve İsrail'e verdiği yeşil ışık nedeniyle bölgedeki tüm ABD ve İsrail varlıklarının artık meşru hedef olduğunu duyurdu.

Lübnan cephesinde ateşkes çıkmazı

Gerilimin arkasında, geçtiğimiz günlerde Washington’ın arabuluculuğunda sağlanan kısa süreli ateşkesin bozulması yatıyor. İsrail, Hizbullah'ın sınır kasabalarını hedef aldığı gerekçesiyle Lübnan'ın başkenti Beyrut'taki komuta merkezlerini vurduğunu iddia ederken, Lübnan Sağlık Bakanlığı sivil bir binanın hedef alındığını, 2 kişinin öldüğünü ve 20 kişinin yaralandığını bildirdi. Hizbullah ise ABD patentli hiçbir anlaşmayı kabul etmeyeceğini, Lübnan'daki ateşkesin ancak İran ile yapılacak küresel bir anlaşmaya dahil edilmesi halinde yürürlüğe girebileceğini savunuyor. Savaşın başladığı mart ayından bu yana Lübnan'da hayatını kaybedenlerin sayısı 3 bin 500'ü aşarken, 1 milyondan fazla insan yerinden edilmiş durumda.