Emekli ve memurun gözü Temmuz zammında: Masadaki rakamlar sızdı.... Özgür Erdursun'dan yeni hesaplama

Milyonlarca çalışanın ve emeklinin heyecanla beklediği Temmuz dönemi yaklaşırken, maaşlara yansıyacak artış oranları da şekilleniyor. TÜİK tarafından açıklanan Mayıs enflasyonu sonrası gözler Haziran ayı verilerine çevrildi. Enflasyon farkının yanı sıra ekstra bir iyileştirme yapılıp yapılmayacağı ise kamuoyunun en çok merak ettiği konuların başında geliyor.

Enflasyon farkı beklentisi yüzde 18'i aştı

Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, Temmuz ayında maaşlara yapılacak eklemelerin aslında bir zamdan ziyade enflasyon farkı olduğunu vurguladı. Uzman ismin değerlendirmesine göre, Mayıs sonu itibarıyla ilk beş aylık enflasyon yüzde 16,60 seviyesine ulaştı.

 Haziran ayında enflasyonun yüzde 1,30 seviyesinde gerçekleşmesi halinde altı aylık oran yaklaşık yüzde 18,10 olacak. Yapılan hesaplamalara göre SSK ve Bağ-Kur emeklileri için artış yüzde 18,10, memur ve memur emeklileri için ise yüzde 13,86 civarında gerçekleşecek.

Maaşlar nasıl şekillenecek?

Tahmini oranlar üzerinden yapılan hesaplamalara göre 20 bin lira alan bir emeklinin maaşı 23 bin 620 liraya, 30 bin lira alanın maaşı 35 bin 430 liraya, 50 bin lira alanın aylığı ise 59 bin 50 liraya yükselecek.

Memur maaşlarında da yüzde 13,86'lık artış baz alındığında; 64 bin 466 lira net maaşı olan bir öğretmenin (8/1) eline 73 bin 400 lira 83 kuruş geçecek. Benzer şekilde 101 bin 112 lira alan uzman hekimin (1/4) maaşı 115 bin 125 lira 15 kuruşa, 76 bin 308 lira alan polisin (8/1) maaşı 86 bin 878 lira 25 kuruşa, 130 bin 896 lira alan profesörün (1/4) maaşı ise 149 bin 41 lira 74 kuruşa çıkacak.

Erdursun, vergi dilimleri nedeniyle yıl içinde çalışanların ellerine geçen tutarların daha düşük kalabildiğini de hatırlattı.

Söz konusu maaşların enflasyon farkı sonrasında oluşacak teorik maaş seviyelerini gösterdiğini belirten Erdursun, uygulamada memurların yıl içerisinde karşılaştığı vergi dilimi değişiklikleri nedeniyle bu rakamların tamamının çalışanların cebine girmesinin çoğu zaman mümkün olmadığını belirtti. Erdursun, söz konusu maaşların teknik olarak doğru olsa da yıl içerisinde memurların fiilen ellerine geçen tutarların daha düşük seviyelere kalabildiğini aktardı.

Asıl sorunun enflasyon farkının üzerine ne geleceği olduğunu vurgulayan Erdursun, "Bugün milyonlarca kişinin beklediği konu aslında enflasyon farkının kaç puan olacağı değil. Asıl merak edilen soru, enflasyon farkının üzerine ilave bir düzenleme yapılıp yapılmayacağıdır" dedi.

Emeklilere seyyanen artış verilecek mi, seyyanen zam ya da refah payı uygulanacak mı, en düşük emekli aylığına ilave iyileştirme yapılacak mı, asgari ücrete ara zam gündeme gelecek mi gibi soruların yanıtının sadece ekonomik sonuçlar doğurmayacağını belirten Erdursun "Siyasi sonuçları da beraberinde getirecek. Temmuz kararları siyasetin yönünü belirleyebilir. Şayet Temmuz ayında yalnızca yasal enflasyon farkları uygulanır ve bunun dışında herhangi bir iyileştirme yapılmazsa gözler büyük ölçüde 2027 yılı Ocak ayına çevrilecektir. Çünkü seçim ekonomilerinde gelir artırıcı düzenlemeler genellikle seçim takvimine yaklaşılan dönemlerde devreye alınmaktadır. Buna karşılık Temmuz ayında emeklilere seyyanen artış verilmesi, en düşük emekli aylığında ciddi bir iyileştirme yapılması ve asgari ücrete ara zam uygulanması halinde siyasi kulislerde erken veya baskın seçim ihtimalleri daha yüksek sesle konuşulmaya başlanabilir. Bu nedenle Temmuz ayında açıklanacak kararlar sadece maaşları değil, siyasetin yönünü de belirleyebilecek öneme sahiptir" ifadelerini kullandı.

En düşük emekli maaşı ne kadar olacak?

En düşük emekli aylığı için Meclis düzenlemesi gerektiğini de vurgulayan Erdursun, en düşük emekli aylığına enflasyon farkının otomatik olarak yansımadığını, bunun için ayrıca TBMM'de yasal düzenleme yapılması gerektiğini belirtti.

"Geçmiş yıllardaki uygulamalara bakıldığında bu düzenlemelerin çoğu zaman Temmuz ödeme dönemine yetişmediği görülüyor. Bu nedenle en düşük emekli aylığı alan vatandaşlar yeni maaşlarını genellikle Ağustos ayında almaya başlıyor ve Temmuz ayına ait farklar da sonradan ödeniyor" derken "Mevcut hesaplamalara göre en düşük emekli aylığının yaklaşık 23 bin 620 lira seviyesine yükselmesi beklenebilir.

Ancak hükümetin tercihine bağlı olarak bu rakamın 24 bin veya 25 bin lira seviyesine tamamlanması da ihtimaller arasında bulunuyor" ifadelerini kullandı.