ABD ile Türkiye’yi kıyaslamanın cahilce cazibesi!

Şükrü Kanber
18:00, 01/03/2022, SalıG: Güncelleme: 17:06, 28/12/2022, Çarşamba
CategoryGerçek Hayat
Gerçek Hayat Dergi
ABD ile Türkiye’yi kıyaslamanın cahilce cazibesi!
Türkiye ile ilgili iç kamuoyunda, ekranlarda, sosyal medyada en fazla kıyaslanan ülke ABD.

Son yirmi yılında iyisiyle kötüsüyle, doğrusuyla yanlışıyla büyük bir ivme yakalayan Türkiye ile ilgili iç kamuoyunda, ekranlarda, sosyal medyada en fazla kıyaslanan ülke ABD. Oysa ne ekonomik büyüklük, ne nüfus yapısı, ne devlet mekanizması, ne şartları birbirine neredeyse hiç benzemeyen iki ülkeyiz.

Marshall projesi çerçevesinde imzalanan yirmiye yakın ikili anlaşma ile Türkiye İnönü tarafından anahtar teslimi verildiğinden bu yana, o kadar iç işlerimizde Amerika etkisi var ki, sanıyorum bu güçlü etkileşim insanımızda otomatik refleks oluşturuyor.

Oysa tüm uluslararası literatürde Türkiye gelişmekte olan ülkeler kategorisinde yer almakta.

Kategorinin doğrulu yanlışlığı bir tarafa, aldığı yol açısından kıyaslama yapılacaksa eğer Türkiye bu sınıftaki ülkeler ile değerlendirilmeli.

Mesela, bitmeyen konumuz enflasyon.

Akla hemen
Türkiye ile ABD ve Avrupa kıyaslamaları
geliyor.
Çoğu farklı mesleklerden gelen ve kendi alanı dışında bilgi sahibi olmayan iktidar destekçisi tv yorumcuları enflasyonun dünya sorunu olduğunu belirtirken, başka hiçbir ülkeye bakıp bilgi sahibi olmadıklarından ABD ile başlayıp, İngiltere, Almanya ve Fransa ile bitiriyorlar.
Eh, bu gollük pası alan muhalifler de rakamları ortaya koyuveriyorlar.
Oysa 36 büyüktür 7’den.
36 Türkiye’nin 2021 yılı enflasyon rakamı, 7 ABD’nin ki, sığınılan argüman ABD’de son 40 yılın en yüksek enflasyonu olması.
  • Peki, kim haklı?
  • Enflasyonun yüksekliğini anlatmak için ABD örneğini veren iktidar yanlıları mı, Türkiye’nin daha kötü olduğunu vurgulamak isteyenlerin söylediği 36 büyüktür 7’den söylemi mi?
Matematiği tersten çalıştıralım; kitleleri etkileme bakımından 7, 36’dan büyüktür.

Neden mi?

Türkiye’de yüksek enflasyonun üç temel sebebi var; faiz, kur ve enerjide dışa bağımlılık…

Bunları uzun uzun anlatmaya gerek olduğunu sanmıyorum

Bu üç parametre ABD için geçerli mi?
Hayır.
Kur baskısı demek fıkra anlatmaya benzer, zaten uluslararası ticaret parası dolar ona ait.
  • Faiz desen, şu anki kriz ortamına rağmen 0,25 oranında, yani yok mesabesinde.
  • Enerjiye gelince, dünyanın en büyük petrol üretici ve ihracatçısı ülkelerden birisi ABD.
  • Bunlara ek yüksek teknoloji ve silaha dayalı büyük bir ihracat gelirine sahip.
  • Orman kanunlarını kullanarak elde ettiği kaynakları saymıyoruz bile…
  • Yani bizi etkileyen üç ana problem de ABD’de yok.
  • Bu şartlarda yüzde 7 olan enflasyon çok ama çok büyük ABD ekonomisi için.
  • Yıllardır enflasyonsuz yaşamaya alışmış bir toplum açısından bu yüzde 7 çarpan etkisiyle hissediliyor.
İki toplum arasında bu kez bizim lehimize olan bir başka unsur var;
ABD’de her yılbaşı zam almak diye bir durum yok.
ABD’de maaşlar saat hesabıyla belirlenir ve şu an asgari ücret saatlik 7.25 dolar.
Kamuda çalışan sözleşmeli işçilerde ise bu rakam saatlik 15 dolar.

ABD ve genel olarak gelişmiş ülkelerde gelir artışı terfi almak yoluyla elde edilir.

Bizde ise yılların getirdiği enflosyanist alışkanlık ve mecburiyetlerden dolayı her yılbaşı zam alınması son derece doğaldır.

2021 yılında Türkiye’de enflasyon 36 çıkarken maaşlara yüzde 32 zam yapıldı.

Asgari ücrette ise hepimizin bildiği gibi iki katına yaklaşan bir düzenleme ile bir artış sağlandı.

Biz enflasyon etkisini bu maaş artışı ile kısmi olarak az hissetme imkânına sahipken, sıradan bir Amerikalı için bu şans yok.

Onlar aynı gelirle yaşamaya devam ederken yüzde 7 enflasyon artışını göğüslemek zorundalar.

Bu satırlardan “bizim durumumuz daha iyi” algısı çıkmamalı.

ABD hâlâ kişi başı gelir noktasında bizim çok ama çok üzerimizde.
Söylemek istediğim şey şu, belli bir konfora ve hayat tarzına alışmış bir topluma sahip olan Amerika’da maaşa zam yapılmadığı için fiyatlardaki artışların günlük hayata etkisini hissetme oranı onlarda bizdekinden daha büyük.

7, 36’dan büyüktür derken kastımız bu.

Ne yazık ki, ülkemizde iktidar yanlısı olarak ekranlara çıkan kişililerdeki analiz ve bilgi eksikliği, ellerindeki pek çok kozu kullanamamalarına neden olmaktadırlar.

  • Sadece “hukukçu” sıfatı ile arzı endam eden ve her konuda bilgisi olduğunu zannedenler yüzünden iktidar yanlılarının düşük profilde algılanmaları mukadderat gibi duruyor.
  • Bilgiye dayalı analizin değil sloganların maç yaptığı tartışma programlarında aynı düşünceye sahip olduğumuz insanların bu tuzağa düşmeleri beni ciddi olarak üzüyor.
İnsan bilmeyebilir ama bilmediğini de bilmesi onu daha değerli kılar.

Türkiye’nin şartlarını savunacağım derken ABD örneğini verirsen, yukarıdaki yazdığım bilgi ve analizlere sahip olmalı ve yeri geldiğinde kullanmalısın.

Ki, bu yazıdaki örnek sadece ABD için geçerli değil, gelişmiş Avrupa ülkeleri için de benzer şartlara sahiptir.

O yüzden benim şiddetli tavsiyem, ekranlara çıkan ya da sosyal medyada kendi alan açanların Türkiye’yi kendi sıkletindeki ülkeler ile kıyaslayacak bilgi ve donanıma erişmeleri ve öyle davranmaları.
O zaman ülkemizin gerçekten ne kadar büyük bir sıçrama yakaladığını anlama ve anlatma şansımız olur.
Yorumlar
Avatar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

Sayfa Sonu
GZT
GZT Haberin Sosyal Hali.

Gündemi en anlaşılır, en hızlı ve en görsel haliyle takip etmeye hazır mısınız? GZT özel video içerikleri, nitelikli infografikleri ve fark yaratan yayıncılık anlayışıyla size sıradan haber sitelerinin ötesinde bir deneyim sunuyor. Politikadan kültüre, teknolojiden spora kadar hayatın her alanına dokunan içeriklerle, doğru bilgiye keyifli bir arayüzle ulaşın. Dijital yayıncılığın yeni yüzü GZT ile dünyaya farklı bir pencereden bakın.

Sosyal medyada bizi takip edin
Mobil Uygulamaları indirin

GZT dünyası her an yanınızda! GZT mobil uygulaması ile son dakika gelişmelerine ve özel içeriklere anında erişin. Sadece haber okumayın; izleyin, keşfedin ve paylaşın. iOS, Android ve Huawei cihazlarınıza kolayca indirebileceğiniz uygulamamızla gündemi cebinize sığdırın. Şimdi indirin, haberdar olmanın en keyifli halini kaçırmayın!

Kategoriler
Albayrak Medya

Maltepe Mahallesi Fetih Caddesi No:6 Dk:1 Topkapı, Zeytinburnu / İstanbul[email protected](0 212) 612 29 30

Albayrak Medya Siteleri
YASAL UYARI

YASAL UYARI BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz. Piyasa verileri iDealdata Finansal Teknolojiler A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. BIST hisse verileri 15 dakika gecikmelidir.

Tüm hakları saklıdır © Net Medya 2026