Şehirlerin yeni yırtıcısı oldular! Profesörden kontrolden çıkan martı popülasyonu için 'avlanma' uyarısı

Trabzon'da son yıllarda gözle görülür şekilde artan martı sayısı, kent sakinlerinin günlük yaşamını olumsuz etkiliyor. Özellikle geceleri yüksek sesle öten kuşlar, uykusuzluk ve hijyen şikâyetlerine yol açıyor, mahalle aralarına ve çatı katlarına kadar inen martılar ise açık bırakılan çöplerden beslenerek sokakların yeni "yırtıcıları" haline geliyor.

Kentte yaşayan Çiğdem Yarıcı, durumdan şikâyet ederek "Özellikle bu yıl çok fazla martı var. Önceden deniz kenarlarında yaygın olarak görürdük fakat bu sene nedendir bilinmez artmışlar. Evlerimizde sesten ve hijyen açısından mağduruz. Önceden korkarlardı, artık korkmuyorlar. Evlerimizde pencere açamaz olduk" ifadelerini kullandı.

Ekosisteme zararı büyüyor

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Şağdan Başkaya, martı popülasyonundaki artışın sadece kentlileri rahatsız etmekle kalmadığını, yerel ekosistemi de derinden tehdit ettiğini belirtti. Yırtıcı özellikleri güçlenen martıların, kendi boyutlarındaki diğer kuşları avladığını ve ötücü kuşların sayısında ciddi azalmaya neden olduğunu aktardı.

Başkaya, "Kendi cüssesine yakın büyüklükteki başka bir kuşu yutabilen bir hayvandan bahsediyoruz. Koca bir balığı bütün olarak midesine indirebiliyor ve diğer kuşları havada yakalayabiliyor. Gaga darbesiyle düşürüp yiyebiliyor. Ötücü kuşların sayısı oldukça azaldı. Atmacayı arar olduk" diye konuştu.

Çöp ve besleme başlıca neden

Martı sayısının kontrolsüz çoğalmasının temel nedenleri arasında vahşi depolama alanları ve vatandaşların "iyilik" zannederek yaptığı beslemeler gösteriliyor. Prof. Dr. Başkaya, son 30 yıldır süren bu artışta çöplerin etrafına yem dökülmesinin ve açık çöp kapaklarının etkili olduğunu, bu durumun kediler, fareler ve hatta ayılar başta olmak üzere istenmeyen türlerin çoğalmasına da yol açtığını vurguladı.

Başkaya, "Martı popülasyonunda ciddi bir artış var. Hatta yaklaşık son 30 yıldır da devam ediyor. Türkiye'nin tüm illerindeki çöp sorununu henüz çözmüş değiliz. Çöplerin etrafında kediler, martılar hatta bazı yerlerde yaban domuzları yesin diye de yem dökülüyor. Bu mantıkla gidildiği için istenmeyen birçok türdeki hayvan artışı devam ediyor" dedi.

Çözüm için kontrollü müdahale çağrısı

Uzmanlar, sorunun çözümü için öncelikle beslemenin tamamen durdurulmasını ve çöp yönetiminin iyileştirilmesini istiyor. Prof. Dr. Başkaya, çöp kapaklarının kapalı tutulması ve ev artıklarının çöp kenarına bırakılmaması gerektiğini belirterek, bu önlemler yetersiz kalırsa daha sert müdahalelerin gerekli olacağını ifade etti.

Başkaya, şunları kaydetti: "Biz onlara iyilik yapıyoruz' diye düşünmeyin; herkeste vicdan var. İnsanlar besleme yapmasın, yaban hayatı uzmanları müdahalesini yapsın. Çöp kapaklarını kapalı tutmalı, ev artıklarını çöpün kenarına bırakmamalıyız. Yine de azalmıyorsa, martı popülasyonuna direkt müdahale edilmesi, avlanması yolu da mevcuttur."

Martı dışkısının araç camlarına ve binalara bulaşarak bakteri, parazit ve virüs yaydığına dikkat çeken Başkaya, popülasyonun kontrollü şekilde indirilmesi gerektiğini, dünyada benzer örneklerde olduğu gibi Türkiye'de de bu yöntemin uygulanabileceğini sözlerine ekledi.