GZT ÖZEL | Yunanistan ne planlıyor? Amiral Cihat Yaycı uyardı: ‘Türkiye'nin ön şartı bu olmalıdır’

Adalar Denizi’nde sıradan "bir kaya parçası" deyip geçilen alanlar, aslında Trakya'nın yarısı kadar bir vatan toprağının kaderini belirliyor. Denizin ortasında kalem ucu kadar görünen bir kayalığın, etrafındaki karasularıyla birlikte nasıl Gemlik ilçesi büyüklüğünde bir egemenlik alanına dönüştüğünün perde arkasını GZT Yayın Yönetmeni Doğukan Gezer’in sorularını yanıtlayan Topkapı Üniversitesi Öğretim Üyesi Müstafi Tümamiral Cihat Yaycı, harita başında anlattı.

Egaydaak nedir?

Adalar Denizi’nde sıradan “bir kaya parçası” deyip geçilen alanların aslında çok daha büyük bir egemenlik alanı oluşturduğunu belirten Yaycı, şu ifadelere yer verdi; 'En temel mesele Egaydak dediğimiz konudur. Egaydak egemenliği anlaşmalarla Yunanistan'a devredilmemiş ada, adacık kayalıklar demektir. Şimdi birisi diyebilir ki ya ne olacak? Bir kayalık mı konuşuyorsunuz? diyebilir. Halbuki öyle değil. Konu bir vatan toprağı meselesidir. Bir düşünün deniz hukukunda şöyledir. Bir kaya parçası şu kalemin ucu kadar denizin üstünde baş göstersin ve sürekli bu kadarlık yeri yani açıkta kalsın. Denizin üstünde kalsın. Adalar Denizi'nde kara suları 6 mil yani yaklaşık 11-11,5 kilometredir kara suları.

Konu vatan toprağı meselesi

Bu kalem ucu kadar kayanın başı 11,5 km yarıçaplı alanı vatan toprağı yapar. Bu ne kadardır biliyor musunuz? Şu kalem ucu kadar gördüğünüz yerin vatan toprağı yaptığı yer köyleriyle birlikte bir Gemlik İlçesi büyüklüğündedir. Yani mesele bu kaya parçası değildir. Bu kaya parçasının etrafında ne kadar alanı kara sularıyla vatan toprağı yaptığıdır. Bunun içerisine hiç kimse giremez.

Hiç kimse o 11,5 kilometre yarıçaplı alana giremez izinsiz. Orasının her şeyi anakaradaki toprak neyse kara suları da o demektir. Bazıları bilmez. Ben bizim bazı meslektaşlarımızda bile bu karışıklık vardır. Ege zannederler, Egaydaak'ı. Egemenlik egemenliği anlaşmalarla Yunanistan'a devredilmemiş ada adacık kayalık demektir, egaydaak ve bu nasıl ortaya çıkar? Şimdi açıklık getirmemiz lazım. Çok iyi oldu bu konu. Egaydaak konusunu ortaya koyan iki tane anlaşma vardır'

Anlaşmalarla ilgili detay

Yaycı, Lozan Anlaşması ve 1947 Paris Barış Anlaşması’nın bu konudaki temel metinler olduğunu belirterek, hangi ada ve kayalıkların devredildiğinin bu anlaşmalarda açıkça yer aldığını ifade etti.

‘Türkiye'nin ön şartı bu olmalıdır’

Yaycı, 'Yani Yunanistan'la bu adaların kime ait olduğu netleştirilmeden hiçbir konu konuşulmamalıdır. Yani denizlerle ilgili hiçbir konu konuşulmamalıdır. Türkiye'nin ön şartı bu olmalıdır. Demelidir ki Türkiye önce bu adaların kime ait olduğu belirlenecek. Ben kimseye savaşın demiyorum. Kimseye gidin. Bu diplomasi böyle bir şeydir.' dedi.

Kardak krizi örneği

1996 yılında yaşanan Kardak krizi de örnek gösterilerek, küçük ada ve kayalıkların uluslararası krizlere neden olabilecek stratejik önemde olduğu hatırlatıldı.

176 ada tartışması

Yaycı, Egaydaak kapsamında değerlendirilen ada, adacık ve kayalıkların sayısının 176 gruba kadar çıktığını, ancak bu listenin resmen açıklanmamış olmasının önemli bir eksiklik olduğunu söyledi.

Diplomatik süreç vurgusu

Türkiye ile Yunanistan arasında yürütülen deniz yetki alanları tartışmalarında, bu adaların statüsünün netleşmesinin kritik olduğunu belirten Yaycı, konunun diplomatik masada öncelikli başlık olması gerektiğini ifade etti.