Ölümcül hastalık yıllar sonra Türkiye'de: Deli dana vakaları endişe yarattı! Uzmanlardan kritik uyarı

Ankara Bilkent Şehir Hastanesi’nde deli dana şüphesiyle yoğun bakımda tedavi gören bir hastayla ilgili iddiaların ardından hastaneden açıklama geldi.

Yapılan duyuruda, hastada şu an için kesinleşmiş bir deli dana tanısının bulunmadığı, tetkiklerin sürdüğü belirtildi. Açıklamada, “Haberlere konu edilen hastamızın tanısı henüz kesinleşmemiştir” ifadeleri yer aldı.

Bolu’da boğaz ağrısı, mide bulantısı ve baş dönmesi şikayetleriyle hastaneye başvuran Z.A. isimli kadının beyin omurilik sıvısında yapılan testlerde ‘deli dana’ hastalığına rastlandı.

Hastadan alınan örnekler İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’ne gönderildi ve burada yapılan analizler sonucu teşhis doğrulandı. Z.A.’nın, İzzet Baysal Devlet Hastanesi Palyatif Ünitesi’nde izole bir alanda tedavisinin sürdüğü öğrenildi.

Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Bülent Ertuğrul, iki farklı şehirde görülen vakaların buzdağının yalnızca görünen kısmı olabileceğini belirtti.

Ertuğrul, “Bu hastalığı taşıyan hayvanların etinin veya sakatatlarının tüketilmesi, hatta vücut sıvılarıyla temas bile bulaşmaya yol açabilir. İki vakanın varlığı, başka hastaların da ortaya çıkabileceği anlamına geliyor.” dedi.

Deli dana enfeksiyonuna neden olan şeyin, doğada doğal olarak bulunan ancak beyinde tahribata yol açan ‘prion’ isimli anormal proteinler olduğunu belirten Prof. Dr. Ertuğrul, hastalığın yavaş ilerleyen ama ölümcül bir süreç olduğunu vurguladı. “Bu hastalık bulaştıktan hemen sonra belirti vermez. 15, 20 hatta 30 yıl sonra ortaya çıkabilir. Beyinde süngerimsi bir yapı oluşur ve bu nedenle hastalık ‘süngerleşmiş beyin’ olarak da adlandırılır.”

Hastalığın belirtileri birçok nörolojik rahatsızlıkla benzerlik gösterdiği için doğrudan teşhis konulması zordur. Tanı, halk arasında “belden su alma” olarak bilinen beyin omurilik sıvısının incelenmesiyle konabiliyor. Ertuğrul, “Bazı vakalar fark edilmeden ölüyor, bazı hastalarda ise yalnızca belirtiler tedavi edilmeye çalışıldığı için asıl neden gözden kaçabiliyor” dedi.

Hastalığın ilk evresinde psikolojik belirtiler ön plana çıkıyor. Prof. Dr. Ertuğrul’a göre erken dönemde unutkanlık, kafa karışıklığı, tutarsız konuşmalar, halüsinasyonlar, huzursuzluk ve ani öfke patlamaları görülebiliyor. İlerleyen evrelerde ise yürüme bozukluğu, nefes darlığı ve kalp ritmi problemleri baş gösteriyor. “Ne yazık ki hastalığın kesin bir tedavisi ya da ilacı bulunmuyor. Deli dana hastalığı ilerledikçe beyin fonksiyonlarını tamamen kaybettirip komaya kadar götürebiliyor.”

Deli dana hastalığı ilk olarak 1986 yılında İngiltere’de büyükbaş hayvanlarda tespit edilmişti. Hastalık kısa sürede insanlara da bulaşarak 178 kişinin ölümüne yol açmış ve 1990’lı yıllarda tüm Avrupa’yı etkisi altına almıştı. Uzmanlar, benzer bir riskin Türkiye’de yaşanmaması için hayvan ürünlerinin güvenilir kaynaklardan alınması ve sakatat tüketiminde dikkatli olunması konusunda uyarıyor.