Aşırı hayal kurmak motivasyon kaybına yol açabilir

Hatta ne yaparsak yapalım asla sahip olamayacağımız şeyler bile var. Böyle durumlarda hayatın bize verdiklerine odaklanmak yerine sürekli eksik olanı hayal etmeye başlarsak, içinde bulunduğumuz anın tadını kaçırmamız normal.

Bu; işinle, yaşadığın yerle veya içinde bulunduğun koşullarla ilgili olabilir. Elindeki hep eksik gelir ve “Şöyle olsa süper olurdu,” demeye başlarsın. Gözlerini kapatıp o baş döndürücü dünyaya daldığında bambaşka bir işi, başka bir partneri, başka bir evi hayal ederken bulursun kendini. Elindekilerin değerini bilemez hâle gelirsin. Hatta sahip oldukların, olduğundan daha kötü görünmeye başlar.

Zihin bazen hayal edilen bir şeyi gerçekten yaşamış gibi algılayabilir. Bu, kısa vadede tatmin edici gibi görünse de uzun vadede motivasyon kaybına neden olabilir. Örneğin sınava hazırlanıyorsan ve üniversiteyi kazandığını hayal ediyorsan, zihnin bunu gerçek gibi kaydedebilir. Fakat gerçek çaba henüz gösterilmediği için bu durum motivasyonunu düşürebilir.

Bir elmayı yemek istediğini düşün. En büyük hayalin o elmaya ulaşmak. Ama sadece kokusunu duyup yemiş gibi hayal edersen, zihnin seni kandırır. Oysa elma hâlâ mideye girmedi. Yani sadece bir yanılsama yaşarsın.

Aynı şekilde, bir konuyu fazla hayal edersen henüz ulaşmamış olsan bile ulaşmış gibi hissedip rehavete kapılabilirsin. O yüzden biraz kaygı duymak, o hedefe ulaşmak için çaba göstermek gerektiğini hatırlamak çok önemlidir.

Hayaller ve gerçekler arasında bir denge olmalı. Eğer bu denge kaybolursa ve hayaller gerçeğin yerini almaya başlarsa dış dünyadan uzaklaşırız. Örneğin dışarıda arkadaşlarla vakit geçirmek yerine evde hayal kurmayı tercih ediyorsan, bir kahve içmek ya da sinemaya gitmek yerine bunu hayal etmeyi seçiyorsan, bu durum gerçek hayatın ikamesini yaşadığın anlamına gelir.

Bu noktada hayal dünyası, sana konforlu bir alan sunar ve sen o konforlu alanda sıkışıp kalabilirsin. Fakat kişisel gelişimimiz için gerçek hayatla yüzleşmek, zorluklarla mücadele etmek, stresi yönetmek gerekir. Eğer bunlardan kaçarsan küçük hayal dünyanda yaşamaya devam edersin ama o dünya, ruhunu tam anlamıyla doyurmaz.

Çok fazla hayal dünyasına dalan insanlar, zamanla asosyal hâle gelebilir. Çünkü dışarısı onlar için tehlikeli ve karmaşık bir yer hâline gelirken, evdeki hayal ortamı daha güvenli görünür. Ancak araştırmalar, insana en iyi gelen şeyin gerçek ilişkiler olduğunu gösteriyor. Hayalî ilişkiler, oyun dünyaları ya da yüzünü görmediğin insanlarla kurulan dijital bağlantılar, gerçek hayattaki insanla temasın yerini tutmaz.

Bazen bu hayal kurma hâli o kadar abartılır ki kişi hayattan, işinden, ilişkilerinden kopabilir. Bu herkeste olmaz ama denge bozulursa ve hayal gerçeğin önüne geçerse gerçek hayat zarar görür.

Bazı psikolojik rahatsızlıklar ya da travmatik geçmişler de bu durumu tetikleyebilir. Eğer sen de bu durumdan muzdaripsen bir uzmandan destek almanı öneririm.

Hayatımızda yer alan her şeyin ilk tohumu bir hayal ile atılır. Hayal kurmak, başlı başına zararlı değildir. Zararlı olan, kontrolsüz hayal ve hayalin gerçeğin önüne geçmesidir.

Hayaller, kimsenin bilmediği arka bahçemiz olabilir. Arada sırada orada dolaşmak keyiflidir. Ama unutma, fazlası zarar. Çünkü asıl olan gerçek yaşamdır.

Kendine çok iyi davran! Görüşmek üzere.

Bu yazının başlığı yazardan bağımsız editoryal olarak hazırlanmıştır.